← Ünite 9
Transmedya Anlatıları

Ünite 9: Transmedya ve Gazetecilik

Transmedya ve Gazetecilik - kaynak sayfa görseli
Kaynak: ders kitabı, sayfa 153
Bosnia: Uncertain Path to Peace
1996 yılında Fred Ritchin ve Gilles Peress tarafından New York Times web edisyonu için hazırlanan, interaktif, çok kanallı ve doğrusal olmayan bir haber projesidir.
1997 Pulitzer Ödülü Adaylığı
Bosna projesi, Pulitzer ödülüne aday gösterilmiş ancak basılı gazetede değil, sadece web ortamında yayınlandığı gerekçesiyle ödül kapsamı dışında tutulmuştur.
Reyhanlı Saldırısı Örneği
2013 yılında Cüneyt Özdemir tarafından gerçekleştirilen; TV, gazete, tablet gazete ve Twitter gibi farklı kanalların bir arada kullanıldığı transmedya gazetecilik örneğidir.
Dayton Barış Anlaşması
Bosna projesinde okurların bağlamı daha iyi anlaması için siteye eklenen ve projenin derinliğini artıran resmi bir belgedir.

Anahtar Kavramlar

Transmedya GazetecilikHaber anlatısının tek bir mecrada değil, farklı medya kanalları aracılığıyla birbirini tamamlayacak şekilde dağıtılmasıdır. Örneğin, bir olayın ana hatları TV'de verilirken, detayları web sitesinde, tartışmaları forumlarda sunulur.
Doğrusal Olmayan AnlatıOkurun veya kullanıcının hikayeyi başlangıçtan sona tek bir yol izleyerek değil, kendi seçtiği linkler ve etkileşimlerle keşfettiği kurgu biçimidir. Bosna projesindeki linkler, okurun hikayeyi kendi sırasına göre okumasını sağlamıştır.
Ortaklaşa Hikaye YaratmaGazetecinin tek başına bir hikaye anlatması yerine, okurun da etkileşimleri ve yorumlarıyla anlatıya dahil olduğu süreçtir. Bosna projesindeki forumlar ve kişisel keşif imkanı buna örnektir.
BağlamsallaştırmaHaberin sadece bir olaydan ibaret kalmayıp, arka plan bilgileri, arşivler ve belgelerle desteklenerek derinleştirilmesidir. Bosna projesinde Dayton Barış Anlaşması metinlerinin eklenmesi bir bağlamsallaştırmadır.
İnteraktif Foto-DenemeFotoğrafların sadece görsel birer kanıt değil, okurun tıkladıkça yeni bilgilere ulaştığı, keşfedilebilir bir anlatı aracı olarak kullanılmasıdır. Fred Ritchin ve Gilles Peress'in projesi bu türün öncüsüdür.
Medya EkolojisiHaberin sunulduğu sosyal ağlar, mobil uygulamalar, web siteleri ve geleneksel medya araçlarının oluşturduğu bütüncül ortamdır. Günümüzde bu ekoloji, transmedya stratejilerinin uygulanması için elverişli bir zemin sunar.
Henry Jenkins'in İlkeleriTransmedya anlatıcılığının temelini oluşturan ve gazetecilik pratiğine de uyarlanabilen yedi karakteristik özellik bütünüdür. Gazetecilikte yeni kavramlar yerine bu ilkelerin kullanılması önerilir.
Haber-OyunKarmaşık haber süreçlerinin veya verilerin, oyunlaştırma teknikleri kullanılarak takipçiye daha anlaşılır ve etkileşimli bir şekilde sunulmasıdır.
Dijital ArşivHaberle ilgili geçmiş belgelerin, ses kayıtlarının ve videoların okurun erişimine açık tutulmasıdır. Bosna projesinde NPR ve Times arşivlerinin kullanılması buna örnektir.
Kullanıcı KatılımıOkurların haberin altına yorum yapması, tartışma gruplarına katılması veya kendi içeriklerini üretmesiyle haber sürecine dahil olmasıdır.

Diğer Önemli Bilgiler

İnternet Terminalleri

Bosna projesindeki tartışmaları genişletmek amacıyla BM ve The Hague gibi merkezlerde kurulan, kullanıcıların online forumlara erişimini sağlayan fiziksel noktalardır.

Dipnot Tablet ve Dipnot TV

Cüneyt Özdemir'in Reyhanlı saldırısı haberini 18 sayfa tablet içeriği ve 7 ayrı haber videosu ile desteklediği, transmedya stratejisinin uygulandığı mecralardır.

Fred Ritchin'in 'After Photography' Kitabı

Bosna projesinin yapısını ve felsefesini detaylandıran, fotoğrafın dijital dünyadaki yeni konumunu irdeleyen temel kaynaklardan biridir.

Sınavda Dikkat Et

  • Bosna projesinin 1996 yılına ait olduğunu ve dijital gazeteciliğin öncü örneklerinden biri olduğunu unutmayın.
  • Transmedya gazeteciliğinde içeriğin her mecrada 'aynen kopyalanmadığını', her mecranın doğasına göre 'farklılaştığını' mutlaka hatırlayın.
  • Bosna projesinin Pulitzer adaylığının reddedilme gerekçesi (web vs. basılı) sınavda sıkça sorulan bir detaydır.
  • Henry Jenkins'in yedi ilkesinin gazetecilikle uyumlu olduğunu, yeni bir teoriye gerek olmadığını aklınızda tutun.
  • Cüneyt Özdemir örneğinin Türkiye'deki transmedya gazeteciliğini temsil eden somut bir vaka olduğunu unutmayın.
  • Transmedya gazeteciliğin pasif okuru, aktif bir 'hikaye yaratıcısı' haline getirdiğini vurgulayan tanımlara dikkat edin.