← Ünite 12
AB Medya ve Demokrasi

Ünite 12: Hafta Ders Notu

Lizbon Zirvesi ve Tarihi (Mart 2000)
Mart 2000 tarihinde gerçekleşen Lizbon Zirvesi’nde, Lizbon Stratejisi çerçevesinde 2010 yılına kadar Birliğin dünyanın en rekabetçi ve bilgiye dayanan ekonomisine dönüşmesi hedeflenmiştir. Bu zirvede bilgi ve iletişim teknolojilerinin geliştirilmesi olgusuna azami önem verilmiştir.
Türkiye ile Müzakerelerin Başlaması (3 Ekim 2005)
Avrupa Birliği, 3 Ekim 2005 tarihinde Türkiye ile üyelik müzakerelerini başlatmıştır. 'Bilgi Toplumu ve Medya' başlığına ilişkin tanıtıcı tarama toplantıları Haziran 2006'da, ayrıntılı tarama toplantıları ise Temmuz 2006'da gerçekleştirilmiştir.
Bilgi Toplumu ve Medya Başlığının Açılması (19 Aralık 2008)
Türkiye'nin Eylem Planı'nı sunması ve açılış kriterini yerine getirmesinin ardından, 19 Aralık 2008'de Fransa Dönem Başkanlığı sırasında düzenlenen Hükümetlerarası Konferans’ta 'Bilgi Toplumu ve Medya' başlığı müzakerelere açılmıştır.
Türkiye İlerleme Raporu ve İnternet Güvenliği (2009)
Avrupa Komisyonu’nun 2009 yılı İlerleme Raporu’nda, Türkiye’deki internet güvenliği ve siber suç alanlarındaki yasal çerçevenin AB’nin müktesebatıyla uyumlu bulunduğu belirtilmiştir. Bununla beraber, bazı sitelere erişimin engellenmesi endişe yaratmaktadır.

Anahtar Kavramlar

Bilgi ToplumuBilgisayar ve internetin vazgeçilmez unsurlar haline geldiği, dijital teknolojilerin ses, görüntü ve veri ile birlikte yoğun olarak kullanıldığı yeni çağdır. Metne göre bu dönemde veriler mesafeden bağımsız olarak iletilmekte ve bireylerin çalışma, öğrenme ve kamu hizmetlerine erişim biçimleri kolaylaşmaktadır.
Dijital UçurumBireylerin, firmaların veya bölgelerin farklı sosyo-ekonomik koşulları nedeniyle bilgi ve iletişim teknolojilerine erişim ve kullanımındaki eşitsizlik durumudur. Teknolojinin gelişmesi sürdürülebilir büyüme sağlarken bu uçurum toplumdaki eşitsizliği artırabilmektedir.
Lizbon StratejisiMart 2000'deki Lizbon Zirvesi'nde kabul edilen ve AB'nin 2010 yılına kadar dünyanın en rekabetçi ve bilgiye dayanan ekonomisine dönüşmesini hedefleyen stratejik plandır. Bu stratejide bilgi ve iletişim teknolojilerinin gelişmesine azami önem verilmiştir.
e-EğitimBilişim teknolojilerinin desteğiyle yürütülen, görsel ve işitsel yayın araçlarının daha etkin, hızlı ve kaliteli eğitim programları hazırlanmasına olanak sağladığı sistemdir. AB'nin insan sermayesinin gelişmesinde ve kalitenin artmasında önemli rol oynamaktadır.
Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (BTK)Türkiye'nin AB mevzuatına uyumlu Elektronik Haberleşme Kanunu kapsamında adresi ve kapsamı değiştirilen düzenleyici kurumdur. Eski adı Telekomünikasyon Kurumu olan bu kurum elektronik haberleşme hizmetlerinin kapsamını genişletmiştir.
Avrupa EserleriGörsel-işitsel politikalara uyum çerçevesinde ulusal yasalara eklenen maddeye göre; haber, spor, yarışma, reklam ve tele alışveriş dışındaki yayın süresinin en az yüzde 50'sinin ayrılması gereken yapımlardır. Ayrıca bu sürenin yüzde 10'u bağımsız yapımcıların Avrupa eserlerine ayrılmalıdır.
MEDIA 2007 ProgramıAday ülkelerin katılımına açık olan ve görsel-işitsel sektördeki rekabeti güçlendirmeyi amaçlayan bir AB programıdır. Türkiye'nin bu programa katılması, işitsel görsel çalışmalarını geliştirmesi için gereken mali kaynaklara daha kolay erişmesini sağlayacaktır.
Evrensel HizmetTürkiye'nin bilgi toplumu alanında AB müktesebatına uyum sağlamak amacıyla kapsamını genişlettiği, toplumun tüm kesimlerinin temel iletişim ve teknoloji hizmetlerine erişimini güvence altına almayı amaçlayan hizmet alanıdır.
Görsel-İşitsel Medya Hizmetleri YönergesiTürkiye'nin görsel-işitsel alanındaki yasal çerçevesini AB müktesebatıyla uyumlu hale getirmesi istenen, yabancı sermaye, frekans ve lisans gibi konuları düzenleyen temel AB direktiflerinden biridir.
Sivil Toplum DiyaloğuTürkiye'nin görsel ve işitsel alanda şu anda yararlandığı, medya hibe programlarının da sunulduğu ve iki taraf arasındaki işbirliğini geliştiren diyalog mekanizmasıdır.

Diğer Önemli Bilgiler

Türkiye İlerleme Raporu ve Yasal Uyum Eksiklikleri (2010)

Avrupa Komisyonu’nun hazırladığı 2010 İlerleme Raporu’nda, Türkiye’nin oluşturduğu yasal çerçevenin halen AB’nin mevzuatına tam olarak uyum sağlamadığının altı çizilmiştir. Raporda yabancı sermaye payı sınırlamaları ile frekans ve lisans sorunlarına dikkat çekilmiştir.

Hırvatistan'ın MEDIA 2007 Katılımı (Mart 2008)

Aday ülkelerin katılımına açık olan MEDIA 2007 programına Hırvatistan Mart 2008'de katılım için mutabakat zaptını imzalamıştır. Bu durum, Türkiye gibi aday ülkeler için programın önemini ve işitsel sektördeki rekabet gücüne katkısını göstermektedir.

Avrupa Eserleri Kota Zorunluluğu

Yeni yasaya eklenen maddeye göre; haberler, spor olayları, yarışmalar, reklamlar, tele alışveriş ve bağlantılı veri yayınları dışındaki yayın süresinin en az yüzde 50'sinin Avrupa eserlerine ayrılması öngörülmektedir. Ayrıca bu sürenin yüzde 10'unun bağımsız yapımcılara verilmesi zorunlu kılınmıştır.

Sınavda Dikkat Et

  • Lizbon Zirvesi'nin tarihi (Mart 2000) ve 2010 hedefi sınavda soru olarak gelebilir, dikkat edin.
  • Türkiye'deki Telekomünikasyon Kurumu'nun adının Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (BTK) olarak değiştirildiğini unutmayın.
  • Avrupa eserleri için zorunlu kılınan yüzde 50 oranı ile bağımsız yapımcılar için öngörülen yüzde 10 oranını karıştırmayın.
  • İnternet erişim engellemelerinin Avrupa Komisyonu tarafından 'ifade özgürlüğü'ne aykırı bulunduğunu ezberleyin.
  • 2009 İlerleme Raporu'nda internet güvenliğinin uyumlu bulunduğu, ancak 2010 raporunda genel uyum eksiklikleri olduğunun vurgulandığını ayırt edin.
  • Hırvatistan'ın Mart 2008'de MEDIA 2007 programına katıldığını ve bu programın aday ülkelere açık olduğunu unutmayın.