← Ünite 13
AB Medya ve Demokrasi

Ünite 13: Hafta Ders Notu

Yabancısız Televizyon Yönetmeliği
1989 yılında yayınlanan bu metin, AB'nin ilk televizyon yönetmeliğidir. TV yayıncılığında ulusal sınırları kaldırarak tek bir pazarda program akışını öngörmüştür.
Lizbon Avrupa Konseyi Bildirgesi
23-24 Mart 2000 tarihlerinde toplanan Avrupa Konseyi'nde kabul edilmiştir. Bu bildirge ile 'Avrupa Modeli Enformasyon Toplumu'nun tanımlanması önerilmiştir.
Eurikon ve Europa TV
AB Komisyonu ve Avrupa Yayıncılar Sendikası tarafından desteklenen bu iki kanal, sırasıyla 1982 ve 1985 yıllarında kurulmuş ancak kısa sürede kapanmıştır.
Financial Times (FT)
140 ülkede satılan, 300 bin tirajlı ve günlük bir milyon okuyucusu olan bir yayındır. 1996 araştırmasına göre Avrupa elitlerinin en güvenilir gazetesi seçilmiştir.

Anahtar Kavramlar

Transnasyonal MedyaUlusal sınırların ötesine geçerek, çok kültürlü bir yapıda ve global pazar ilişkileriyle yönetilen, Avrupa genelinde enformasyon akışını sağlayan medya sistemidir. Örneğin, Financial Times bu sistemin en önemli temsilcilerinden biridir.
Yabancısız Televizyon Yönetmeliği1989 yılında kabul edilen ve AB'nin ilk televizyon düzenlemesi olan metindir. TV yayıncılığında ulusal sınırları kaldırarak programların tek bir pazarda akışını öngörmüştür.
Enformasyon Toplumu1990'larda AB söylemlerinde sıkça yer alan, teknolojik değişim ve ağ yapıları üzerine kurulu bir toplum modelidir. AB, bu modelde ekonomik büyümenin yanında toplumsal politikaları da temel almıştır.
Çapraz Medya SahipliğiGüçlü medya gruplarının pazara girişiyle birlikte farklı medya türlerini (gazete, TV, dijital) aynı çatı altında toplamasıdır. Avrupa'da Springer ve Bertelsmann gibi gruplar bu yapıya örnektir.
MEDIA ProgramıAvrupa çapında görsel ve işitsel ürünlerin üretimini ve dağıtımını teşvik etmek için kurulmuş bir AB programıdır. Avrupa film dağıtım şirketlerini destekleyerek ürünlerin topluluk içinde dolaşımını sağlar.
Kültürel HegemonyaABD merkezli kültürel ürünlerin tüm dünyada baskın hale gelmesidir. AB, kendi kültürel çeşitliliğini korumak için bu hegemonyaya karşı çeşitli korumacı politikalar geliştirmiştir.
EUREKAGörsel işitsel medya ürünlerini desteklemek amacıyla oluşturulan bir programdır. Özellikle HPTV'nin (yüksek performanslı TV) çıkışını desteklemek için tasarlanmıştır.
EuroimageAvrupa çapında uzun metrajlı film üretimi ve dağıtımını desteklemek amacıyla kurulan, AB düzeyinde prodüksiyonlara mali destek sağlayan bir programdır.
Pan-Avrupa TV KanallarıAvrupa genelinde ortak bir yayın alanı oluşturmak amacıyla kurulan kanallardır. Eurikon ve Europa TV başarısız olurken, Euronews ve Eurosport başarılı örnekler olmuştur.
Kamusal AlanTransnasyonal medya aracılığıyla genişletilmeye çalışılan, Avrupa vatandaşlarının siyasal ve sosyal meseleleri tartıştığı ortak iletişim alanıdır.

Diğer Önemli Bilgiler

The Economist

Merkezi Londra'da bulunan ve haftalık yayın yapan bir transnasyonal yayındır. Haftalık pazarda yüzde 3'lük bir okuyucu payına sahiptir.

International Herald Tribune

Paris'ten yönetilen ve 181 ülkede satılan bir yayındır. 2.1 milyon tirajı ile Avrupalı ve ABD'li iş elitleri tarafından takip edilmektedir.

Avrupa'da Haber Kaynağı Tercihleri

AB üyesi ülkelerde halkın yüzde 60'ı haber almak için TV kanallarını, yüzde 40'ı ise gazeteleri tercih etmektedir. Sıradan vatandaşın temel kaynağı hala ulusal medyadır.

Sınavda Dikkat Et

  • AB'nin medya politikalarında 1980'ler öncesi ve sonrası ayrımına dikkat edin; 1980'lere kadar ulusal, sonrasında ise AB düzeyinde düzenlemeler başlamıştır.
  • MEDIA, EUREKA ve Euroimage programlarının işlevlerini karıştırmayın; MEDIA genel dağıtım, EUREKA teknolojik destek, Euroimage ise film prodüksiyonu odaklıdır.
  • Transnasyonal medyanın hedef kitlesinin 'iş dünyası elitleri' olduğunu unutmayın; sıradan vatandaş hala ulusal medyayı takip etmektedir.
  • Eurikon ve Europa TV'nin neden kapandığını (ulusal bağlılık ve dil sorunu) mutlaka aklınızda tutun.
  • Yabancısız Televizyon yönetmeliğinin 1989'da çıktığını ve 1997'de güncellendiğini tarihsel bir dönüm noktası olarak not edin.
  • AB'nin enformasyon toplumu yaklaşımının sadece ekonomik değil, 'toplumsal politika' odaklı olduğunu vurgulayan kısımları tekrar edin.