Ana Sayfa » İstanbul Üniversitesi AUZEF » Radyo Televizyon ve Sinema Lisans Programı » Sinemada Türler

Sinemada Türler

Ünite 11: Bölüm: Korku Sinemasında Türler

Şeytan (The Exorcist) - 1973

William Friedkin tarafından yönetilen ve William P. Blatty'nin gerçek bir olaydan esinlenerek yazdığı romandan uyarlanan film, 12 yaşındaki Regan'ın bedenine şeytan girmesini konu alır. Türkiye'de sansür nedeniyle 17 dakikası kesilerek vizyona girmiştir.

Nosferatu - 1922

F.W. Murnau'nun yönettiği film, Bram Stoker'ın Dracula romanının ilk sinema uyarlamasıdır. Telif hakları ödenmediği için karakterin adı Kont Orlok olarak değiştirilmiş ve sinema tarihinin en önemli dışavurumcu yapıtlarından biri olmuştur.

Drakula İstanbul'da - 1953

Yönetmenliğini Mehmet Muhtar'ın yaptığı, Ali Rıza Seyfi'nin uyarlama romanından senaryolaştırılan film, Türk sinema tarihinin ilk korku filmi olarak kabul edilir. Başrolünde Atıf Kaptan oynamıştır.

Ölüler Konuşmaz ki - 1970

Yavuz Yalınkılıç'ın yönettiği ve sinema tarihçisi Sadi Konuralp tarafından keşfedilen bu film, mezardan çıkan bir hortlağın (zombinin) kasaba halkına saldırmasını konu alan, Yeşilçam'ın ilk unutulmuş zombi filmidir.

Anahtar Kavramlar

ÖtekiKorku filmlerinde normal düzeni bozan, bilinçaltındaki bastırılmış korku ve arzuları temsil eden, canavar, katil veya doğaüstü varlık kılığındaki tehdit unsuru.

Tecimsel SinemaSanatsal kaygılardan ziyade ticari kazanç ve geniş izleyici kitlelerine ulaşmayı hedefleyen, popüler tür kalıplarını kullanan endüstriyel sinema sektörü.

Melez Türİki veya daha fazla sinema türünün (örneğin bilimkurgu ve korku türlerinin 'Yaratık' filminde olduğu gibi) özelliklerinin aynı yapımda bir arada kullanılması.

Katharsisİzleyicinin filmdeki korku, dehşet veya şiddet sahneleri aracılığıyla kendi içindeki bastırılmış olumsuz duygulardan ve gerilimden arınması süreci.

SlasherGenellikle bir grup gencin, maskeli veya gizemli bir katil tarafından kesici aletlerle sırayla öldürüldüğü, formülize edilmiş korku alt türü.

GoreCinayetlerin bolluğu, işkence ve öldürme sahnelerinin vahşeti üzerine kurulan, hikayenin ve karakter derinliğinin ikinci planda kaldığı aşırı kanlı film tarzı.

GialloAdını İtalya'daki sarı kapaklı polisiye romanlardan alan, stilize cinayet sahneleri, gizemli katil figürü ve polisiye örgüsüyle öne çıkan İtalyan korku-gerilim türü.

SplatterGore türüne çok yakın olan, ancak özellikle vücut parçalanmalarını ve etrafa saçılan/sıçrayan oluk oluk kanı görsel olarak daha fazla vurgulayan sinema terimi.

Snuff FilmKamera karşısında gerçek işkence, tecavüz ve cinayet eylemlerinin ticari amaçlarla el altından satılmak üzere kaydedildiği iddia edilen yasa dışı filmler.

Vudu (Voodoo)Kökeni Haiti'ye dayanan, zombi mitolojisinin doğuşunda etkili olan, kimyasal karışımlar ve dinsel ritüellerle insanları komaya sokup köleleştirmeyi içeren inanç sistemi.

NosferatuBram Stoker'ın Dracula romanının sinemadaki ilk gayriresmi uyarlaması olan, Alman dışavurumcu sinemasının 1922 yapımı sessiz korku başyapıtı.

Kazıklı VoyvodaEflak Prensi Vlad Tepeş olan, Bram Stoker'ın Dracula karakterini yaratırken esinlendiği, kurbanlarını kazığa oturtmasıyla bilinen tarihi şahsiyet.

Elizabeth BathoryGençliğini ve güzelliğini korumak amacıyla yüzlerce bakire kızı öldürüp kanıyla banyo yaptığı iddia edilen, vampir mitini besleyen Macar kontesi.

PanYunan mitolojisinde keçi ayaklı ve boynuzlu doğa tanrısı olan, Hıristiyan kültüründe şeytanın görsel tasvirine (karikatürüne) kaynaklık eden figür.

Tekinsiz EvHayalet, ruh veya kötücül güçlerin istilasına uğramış, loş, karanlık, geçmişinde trajik olaylar barındıran izole konutları temel alan korku alt türü.

Teen-SlasherKurbanları lise veya üniversite çağındaki gençlerden oluşan, genellikle kamp, okul veya tatil mekanlarında geçen slasher filmlerinin alt kategorisi.

Sona Kalan KızSlasher filmlerinde ahlaki kurallara uyan, cinsel deneyim yaşamayan ve filmin sonunda katille yüzleşip hayatta kalmayı başaran kadın karakter klişesi.

Dabbet'ül Arzİslam inancına göre kıyamete yakın bir zamanda ortaya çıkacağına inanılan, Hasan Karacadağ'ın Dabbe serisine ilham veren yaratık.

Semumİslam mitolojisinde insanlardan önce kızgın ateşin dumansız alevinden yaratılmış, insan bedenini ele geçirebilen zehirli ve kötücül yaratıklar.

Yamyam FilmleriÖzellikle İtalyan yönetmenlerin Uzak Doğu ormanlarında çektiği, modern insanlarla ilkel kabilelerin vahşi ve yamyamca mücadelesini anlatan aşırı şiddet içerikli tür.

Oedipus KompleksiSeri katil ve sapık filmlerinde katilin annesine duyduğu aşırı sevgi, bağlılık veya nefret ilişkisini açıklamakta kullanılan psikolojik kavram.

HortlakTürk sinemasının erken dönem korku örneklerinden 'Ölüler Konuşmaz ki' (1970) filminde mezardan çıkıp cinayet işleyen zombileri tanımlamak için kullanılan kelime.

Arafİslam inancında cennet ile cehennem arasında kalan bölgeyi temsil eden, Biray Dalkıran'ın intikamcı bir ruhu konu alan korku filmine adını veren kavram.

Havas İlmiŞeytan-ı Racim filminde olduğu gibi, cinleri ve doğaüstü varlıkları kontrol etmek amacıyla gizemli harf ve dualardan yararlanılan geleneksel ezoterik bilgi alanı.

MagiHasan Karacadağ'ın yazıp yönettiği, başrollerinde Hollywood yıldızlarının yer aldığı, Türkiye'nin uluslararası pazar için İngilizce çekilen ilk korku filmi projesi.

Diğer Önemli Bilgiler

Şeytan (Türk Uyarlaması) - 1974

Metin Erksan'ın yönettiği ve Hulki Saner'in yapımcılığını üstlendiği film, 1973 yapımı Amerikan 'The Exorcist' filminin birebir Yeşilçam uyarlamasıdır. Senaryosunu Yılmaz Tümtürk kaleme almıştır.

Okul - 2003

Doğu Yücel'in romanından uyarlanan ve Taylan Biraderler (Yağmur ve Durul Taylan) tarafından yönetilen film, 2000'li yıllardan sonra Türk sinemasında korku türünü yeniden başlatan ilk teen-slasher denemesidir.

Dabbe: Zehr-i Cin - 2014

Hasan Karacadağ'ın yazıp yönettiği film, 837.161 seyirci ve 8.343.974 TL hasılat ile Türkiye'de 12 Eylül sonrası dönemde tüm zamanların en çok izlenen ve en çok kazandıran Türk korku filmi olmuştur.

Kontes Elizabeth Bathory

Avrupa'da güzelliğini korumak amacıyla uşaklarıyla birlikte yaklaşık 600 bakire genç kızı öldürüp kan banyosu yaptığı iddia edilen, vampir mitolojisinin en ünlü tarihsel kadın figürüdür.

Kutsal Damacana 2: İtmen - 2010

Korhan Bozkurt'un yönettiği, Şafak Sezer'in başrolünde oynadığı bu korku-komedi filmi, 802.547 seyirci ile Türkiye'de en çok izlenen korku filmleri listesinde ikinci sırada yer almaktadır.

Kanlı Kıyım (Cannibal Holocaust) - 1979

Ruggero Deodato'nun yönettiği film, Amazon ormanlarında kaybolan belgeselcileri konu alır. Filmde kaplumbağa ve maymun gibi hayvanların kamera karşısında gerçekten öldürülmesi nedeniyle büyük tartışmalara yol açmıştır.

Manson Çetesi ve Snuff Efsanesi

1969 yılında Sharon Tate'i öldüren Charles Manson çetesinin cinayetleri uyuşturucu etkisi altında kaydettiği iddiaları, sinema sektöründe illegal 'snuff film' (gerçek cinayet kaydı) efsanesinin doğmasına yol açmıştır.

Magi - 2015

Hasan Karacadağ'ın yaklaşık 3 milyon TL bütçeyle çektiği film, Michael Madsen ve Stephen Baldwin gibi Hollywood yıldızlarının rol aldığı, Türkiye'nin uluslararası pazar için İngilizce çekilen ilk filmidir.

Cehennem 3D - 2010

Biray Dalkıran'ın yönettiği, eski bir mum fabrikasında geçen olayları konu alan yapım, Türk sinema sektörünün ilk üç boyutlu (3D) korku filmi olarak lanse edilmiş ve vizyona girmiştir.

Ada: Zombilerin Düğünü - 2010

Murat Emir Eren ve Talip Ertürk'ün yönettiği film, Büyükada'da bir düğün sırasında zombilerin davetlilere saldırmasını konu alan, Türk sinemasının ilk resmi zombi-korku-komedi filmidir.

Kader Diyelim - 1995

Trabzonlu yönetmen Mehmet Alemdar'ın çektiği bu film, Alfred Hitchcock'un ünlü 'Sapık' (Psycho) filminin Yeşilçam tarzında, şarkılı ve türkülü olarak yapılmış oldukça sıra dışı bir uyarlamasıdır.

Sınavda Dikkat Et

Maurice Yacowar, Robin Wood ve Bruce F. Kawin'in korku sineması sınıflandırmalarındaki başlık sayılarına ve farklarına dikkat edin; sınavda eşleştirme sorulabilir.
Türk sinema tarihinin ilk korku filminin 'Drakula İstanbul'da' (1953) olduğunu, ancak ilk zombi/hortlak filminin 'Ölüler Konuşmaz ki' (1970) olduğunu unutmayın.
Hasan Karacadağ'ın en çok izlenen ve en yüksek hasılat yapan filminin 'Dabbe: Zehr-i Cin' (Dabbe 5) olduğunu mutlaka aklınızda tutun.
Slasher filmlerindeki 'sona kalan kız' (final girl) klişesinin muhafazakar ahlak kodlarıyla (içki içmeme, cinsellik yaşamama) doğrudan ilişkili olduğunu unutmayın.
Giallo türünün İtalyan sinemasına özgü olduğunu ve adını sarı renkli polisiye kitap kapaklarından aldığını sınav için kritik bir bilgi olarak not edin.
Snuff filmlerin en önemli ayırt edici özelliğinin kamera karşısındaki ölümlerin kurgu değil 'gerçek' olması iddiası olduğunu unutmayın.