Ünite 13: Rehabilitasyon Hizmetleri Tanımları

Rehabilitasyon Kelime Kökeni

Rehabilitasyon kelimesi Latince kökenlidir. 'Re' yeniden, 'Habilitasyon' ise muktedirlik, kabiliyet veya beceri anlamına gelir. Türkçe karşılığı 'yeniden kabiliyet kazanma'dır.

Beş Temel Hizmet Türü

Rehabilitasyon hizmetleri beş ana başlıkta toplanır: Tıbbi, mesleki, sosyal, manevi ve toplum temelli rehabilitasyon. Her biri farklı bir ihtiyaca yönelik çözüm sunar.

Tıbbi Rehabilitasyon Uygulamaları

Bu alanda protezlerin takılması, vücut duruş bozukluklarının ameliyatla düzeltilmesi, işitme ve görme kusurlarının en aza indirilmesi gibi somut tıbbi müdahaleler yer alır.

Elektroterapi Kullanım Alanları

Elektrik akımı ile tedavi yöntemi olan elektroterapi; boyun ve bel fıtığı, eklem rahatsızlıkları, fibromyalji ve omurga eğrilikleri gibi hastalıklarda kullanılır.

Anahtar Kavramlar

RehabilitasyonBireyin hastalık veya kaza sonrası kaybettiği bedensel ve ruhsal becerilerini yeniden kazanması sürecidir. Örneğin; bir kaza sonrası yürüyemeyen birinin egzersizle tekrar yürüme yetisi kazanması rehabilitasyondur.

Tıbbi RehabilitasyonFiziksel bozuklukların cerrahi veya tıbbi yöntemlerle düzeltilmesidir. Protez takılması veya omurga eğriliklerinin ameliyatla düzeltilmesi bu kapsama girer.

Mesleki RehabilitasyonEngelli bireylere yeni meslek becerileri kazandırılması ve işe uyum süreçlerinin yönetilmesidir. Bir engellinin yeni bir iş kolunda eğitim alarak istihdama katılması buna örnektir.

Sosyal RehabilitasyonBireyin toplumla yeniden bütünleşmesi için verilen psikolojik ve sosyal rehberlik hizmetleridir. Kişinin toplum içinde yalnızlaşmasını önlemeyi hedefler.

Manevi RehabilitasyonBakıma muhtaç kişilerin moral ve motivasyonunu artırarak hayata bağlılıklarını güçlendiren hizmetlerdir. Korkuların giderilmesi ve kişisel gelişimin desteklenmesi temeldir.

Toplum Temelli RehabilitasyonRehabilitasyon hizmetlerinin toplumun tüm kesimlerinin desteğiyle yürütülmesidir. Sadece klinik ortamda değil, sosyal çevrenin de sürece dahil edilmesidir.

FizyoterapiHastalık veya yaşlılık nedeniyle azalan fonksiyonel hareketlerin egzersiz, sıcak/soğuk uygulama ile geri kazanılmasıdır. Fizik tedavi olarak da bilinir.

ElektroterapiElektrik akımlarının vücuda uygulanarak tedaviye katkı sağlanmasıdır. Bel fıtığı veya kas ağrılarında tedavi amaçlı kullanılır.

HidroterapiSuyun sıcak, soğuk veya buhar formlarının ağrıyı hafifletmek için kullanılmasıdır. Su terapisi olarak da adlandırılır.

İş Uğraşı Terapisi (Ergoterapi)Engelli bireyin işe yönlendirilmesi ve mesleki eğitim almasıdır. Bireyin işyerinde daha başarılı ve bağımsız olması amaçlanır.

Özbakım EğitimiBireyin günlük hayattaki giyinme, yemek yeme ve temizlik gibi temel ihtiyaçlarını kendi başına karşılayabilmesi için yapılan çalışmalardır.

Rehabilitasyon MühendisliğiEngelli bireylerin sorunlarını çözmek için teknolojik cihazların tasarlanması ve geliştirilmesidir. Tekerlekli sandalye tasarımı buna bir örnektir.

Rehabilitasyon EkibiHastanın iyileşmesi için bir arada çalışan doktor, fizyoterapist, psikolog ve hemşire gibi farklı uzmanlardan oluşan gruptur.

Diğer Önemli Bilgiler

Hidroterapi Yöntemi

Su terapisi olarak da bilinen hidroterapi; suyun sıcak, soğuk, buhar veya buz hallerinin ağrıyı gidermek veya hafifletmek amacıyla kullanılmasıdır.

Rehabilitasyon Ekibi Meslekleri

Ekipte; fiziksel tıp uzmanı, fizyoterapist, fizik tedavi teknisyeni, iş ve uğraşı terapisti, konuşma terapisti, meslek danışmanı, diyetisyen, psikolog, sosyal hizmet uzmanı ve rehabilitasyon hemşiresi bulunur.

Rehabilitasyon Mühendisliği Görevi

Engelli bireylerin sorunlarını çözmek için teknolojik cihazların tasarımı, geliştirilmesi, adaptasyonu, testi, değerlendirilmesi, onaylanması ve dağıtımı ile ilgilenir.

Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon (FTR) Tanımı

Fiziksel engelli kişilerin mevcut kapasitelerini en üst düzeye çıkarmak, bağımlılıklarını azaltmak ve yaşam kalitelerini yükseltmek amacını taşıyan tıp alanıdır.

Rehabilitasyonun İkincil Faydaları

Rehabilitasyon sadece ana hastalığı iyileştirmez; aynı zamanda bası yaraları gibi fiziksel deformitelerin gelişmesini önler ve hastanede kalış süresini kısaltır.

Sınavda Dikkat Et

Rehabilitasyonun sadece 'fiziksel' olmadığını, sosyal ve manevi boyutlarının da bulunduğunu unutmayın.
Rehabilitasyon ekibindeki meslek gruplarını ezberleyin; sınavda 'hangisi ekipte yer almaz' sorusu sıkça gelir.
Tıbbi rehabilitasyon ile mesleki rehabilitasyon arasındaki farka dikkat edin; tıbbi olan bedensel düzeltme, mesleki olan işe uyumdur.
Fizyoterapi, elektroterapi ve hidroterapi tanımlarını karıştırmayın; hidroterapi su, elektroterapi elektrik ile ilgilidir.
Rehabilitasyonun amaçları arasında 'hastanede kalış süresini kısaltmak' olduğunu mutlaka not edin, bu kritik bir bilgidir.
Ergoterapi ile iş uğraşı terapisinin aynı şey olduğunu bilin, sınavda eş anlamlı olarak sorulabilir.