Ünite 4: Tıp Terminolojisinde Kısaltmalar — Alıştırmalar
Ders kitabının açık uçlu alıştırmaları. Bunlar çoktan seçmeli sınav sorusu değil — düşünmeni, araştırmanı, kendi cümlelerinle anlatmanı isteyen etkinlikler. Kitabın verdiği örnek yanıtlar kapalı duruyor; önce kendin dene.
Alıştırma 1myders hazırladı
Tıp terminolojisinde tekil ve çoğul anatomik kısaltmaların nasıl oluşturulduğunu açıklayarak, 'arteria' ve 'arteriae' kelimeleri üzerinden bu kuralı örneklendiriniz.
Yanıt / ipucu
Tekil kısaltmalarda genellikle kelimenin ilk harfi veya hecesi kullanılırken (örneğin 'a.' arteria için), çoğul kısaltmalarda son harf tekrarlanır (örneğin 'aa.' arteriae için). Bu yöntem, metin içinde niceliksel ayrımın hızlıca yapılmasını sağlar.
Alıştırma 1myders hazırladı
Tıp terminolojisinde tekil ve çoğul anatomik kısaltmaların nasıl oluşturulduğunu açıklayarak, 'arteria' ve 'arteriae' örneği üzerinden kuralı örneklendiriniz.
Yanıt / ipucu
Kısaltmalar oluşturulurken genellikle kelimenin ilk harfi veya hecesi esas alınır. Çoğul yapmak için tekil kısaltmadaki son harf tekrarlanır; örneğin tekil 'arteria' için 'a.' kısaltması kullanılırken, çoğul 'arteriae' için 'aa.' kısaltması tercih edilir.
Alıştırma 2myders hazırladı
Bilimsel bir makale veya tez yazarken kısaltma kullanımı konusunda dikkat edilmesi gereken kuralları ve akademik özet bölümündeki kısıtlamayı araştırıp gerekçesiyle açıklayınız.
Yanıt / ipucu
Bilimsel eserlerde okuyucunun anlam karmaşası yaşamaması için kısaltmaların açılımları eserin başında liste halinde belirtilmelidir. Akademik özet kısımlarında ise metnin bağımsız olarak anlaşılabilirliğini korumak amacıyla kısaltma kullanılması uygun görülmez.
Alıştırma 2myders hazırladı
Bilimsel bir makale veya tez yazarken kısaltma kullanımı konusunda dikkat edilmesi gereken kuralları ve akademik özetlerdeki kısıtlamayı araştırıp açıklayınız.
Yanıt / ipucu
Bilimsel eserlerde okuyucunun anlam karmaşası yaşamaması için kullanılan kısaltmaların açılımları eserin başında mutlaka belirtilmelidir. Ayrıca, akademik özet (abstract) kısımlarında kısaltma kullanılması kural olarak uygun görülmez.
Alıştırma 3myders hazırladı
Tıp terminolojisinde 'düşme' kavramını tanımlayarak, 'Intestinum rectum' teriminin sadece 'rectum' olarak kullanılabilmesi için gereken dilbilgisel ve bağlamsal şartları değerlendiriniz.
Yanıt / ipucu
Düşme, metin içeriğinden anlamın zaten çıkarılabildiği durumlarda tekrar eden kelimelerin yazılmamasıdır. Sıfat tamlamalarında tamlananın düşüp sadece sıfatın kalabilmesi için, o sıfatın metin içerisinde tek bir yerde kullanılıyor olması ve anlam karmaşasına yol açmaması gerekir.
Alıştırma 3myders hazırladı
Tıp terminolojisinde 'düşme' kavramını tanımlayarak, 'Intestinum rectum' teriminin nasıl kısaltıldığını ve bu yöntemin uygulanabilmesi için gereken şartı belirtiniz.
Yanıt / ipucu
Düşme, metin içeriğinden ne kastedildiği anlaşıldığında tekrar eden kelimelerin yazılmamasıdır. 'Intestinum rectum' terimi sadece 'rectum' olarak kısaltılabilir; bunun şartı, tamlayan sıfatın metin içerisinde tek bir yerde kullanılıyor olmasıdır.
Alıştırma 4myders hazırladı
Reçete yazımında sıkça kullanılan 'Rp.', 'M.' ve 'D.' standart kısaltmalarının Latince kökenlerini ve ne anlama geldiklerini araştırarak birer cümleyle açıklayınız.
Yanıt / ipucu
'Rp.' kısaltması Latince 'recipe' (kabul et/al) anlamına gelir; 'M.' kısaltması 'misce' (karıştır) demektir; 'D.' ise 'da' (ver) anlamına gelerek ilacın hastaya sunum talimatını belirtir.
Alıştırma 4myders hazırladı
Reçete yazımında sıkça kullanılan 'Rp.', 'M.' ve 'D.' standart kısaltmalarının Latince kökenlerini ve ne anlama geldiklerini araştırarak yazınız.
Yanıt / ipucu
Bu kısaltmalardan 'Rp.' Latince 'recipe' (kabul et/al), 'M.' 'misce' (karıştır) ve 'D.' ise 'da' (ver) anlamına gelmektedir ve ilaçların hazırlanış/sunum biçimlerini ifade eder.
Alıştırma 5myders hazırladı
Yabancı kökenli tıbbi kısaltmalar (örneğin AIDS, MR) ile Türkçe tıbbi kısaltmaların (örneğin BOS, KOAH) yazım kurallarını karşılaştırarak ortak ve farklı yönlerini analiz ediniz.
Yanıt / ipucu
Hem yabancı hem de Türkçe kökenli tıbbi kısaltmalar büyük harfle ve bitişik yazılır, aralarına nokta konmaz. Temel fark, kısaltmaların türetildiği dillerin terim kökenlerinden (Latince/İngilizceye karşı Türkçe) kaynaklanmasıdır.
Alıştırma 5myders hazırladı
Yabancı kökenli tıbbi kısaltmalar (örneğin AIDS, MR) ile Türkçe tıbbi kısaltmaların (örneğin BOS, KOAH) yazım kurallarını karşılaştırarak benzerlik ve farklılıklarını açıklayınız.
Yanıt / ipucu
Hem yabancı hem de Türkçe kökenli tıbbi kısaltmalar büyük harfle ve bitişik olarak yazılır, aralarına nokta konmaz. Temel fark, kısaltmaların türetildiği dillerin (İngilizce/Fransızca ve Türkçe) kelime kökenlerinden kaynaklanmasıdır.
