Ünite 3: Sağlık Sosyolojisi Alanına Sosyal Teorinin — Alıştırmalar
Ders kitabının açık uçlu alıştırmaları. Bunlar çoktan seçmeli sınav sorusu değil — düşünmeni, araştırmanı, kendi cümlelerinle anlatmanı isteyen etkinlikler. Kitabın verdiği örnek yanıtlar kapalı duruyor; önce kendin dene.
Alıştırma 1myders hazırladı
Aydınlanma öncesi dönemde berber, sabuncu ve helvacı gibi meslek gruplarının tıbbi müdahale yapması ile modern tıbbın doğuşu arasındaki farkları, ünitedeki 'bilimsel bilgi' ve 'rasyonel düşünce' kavramları çerçevesinde karşılaştırınız.
Yanıt / ipucu
Aydınlanma öncesinde tıp, dinsel dogmalara ve geleneksel pratiklere dayandığı için berberler gibi tıp dışı meslekler cerrahi müdahale yapabiliyordu. Modern tıbbın doğuşu ise rasyonel düşünce, bilimsel bilgi birikimi ve teknolojik keşifler sayesinde tıbbın profesyonelleşmesini ve kurumsallaşmasını sağlamıştır.
Alıştırma 2myders hazırladı
Talcott Parsons'ın 'hasta rolü' modelinde yer alan hak ve sorumlulukları göz önünde bulundurarak, günümüzde grip olan bir çalışanın işe gitmemesini bu model üzerinden analiz ediniz.
Yanıt / ipucu
Grip olan çalışan, Parsons'ın modeline göre iyileşmek için hekimle işbirliği yapma sorumluluğunu üstlendiği sürece, hastalığından ötürü suçlanamaz ve işe gitmeyerek normal toplumsal rollerinden geçici olarak muaf tutulma hakkını elde eder.
Alıştırma 3myders hazırladı
Erving Goffman'ın 'damgalanma' (stigma) ve 'total kurumlar' kavramlarını araştırarak, kronik bir zihinsel rahatsızlığı olan bireyin toplum içindeki kimlik mücadelesini sembolik etkileşimci perspektifle tartışınız.
Yanıt / ipucu
Sembolik etkileşimcilik, zihinsel hastalığı olan bireyin toplumdaki sembolleri ve tepkileri nasıl yorumladığına odaklanır. Birey, total kurumlarda veya dış dünyada damgalanmaktan kaçınmak için izlenim yönetimi taktikleri kullanarak kabul edilebilir bir kimlik inşa etmeye çalışır.
Alıştırma 4myders hazırladı
Vicente Navarro'nun çatışma teorisi bağlamında tıp mesleği ile egemen sınıflar arasında kurduğu ittifakı, kapitalist üretim ilişkileri ve işgücü kavramları üzerinden açıklayınız.
Yanıt / ipucu
Navarro'ya göre hekimler, hasta işçileri tedavi ederek onları yeniden işgücü olarak kapitalist üretim çarkına kazandırırlar. Bu durum egemen sınıfların kesintisiz üretim yapmasını sağlarken, tıp profesyonellerinin de toplum üzerindeki otoritesini ve gücünü pekiştirir.
Alıştırma 5myders hazırladı
Feminist sağlık sosyolojisinin ele aldığı 'medikalleştirme' kavramını, doğum ve hamilelik gibi doğal süreçlerin tıp sistemi tarafından denetlenmesi örneği üzerinden değerlendiriniz.
Yanıt / ipucu
Feminist yaklaşım, doğum gibi doğal biyolojik süreçlerin ataerkil tıp sistemi tarafından gereksiz yere tıbbileştirilerek kadın bedeninin denetim altına alındığını savunur. Bu durum, kadınların kendi bedenleri üzerindeki kontrolünü zayıflatırken tıp hiyerarşisinin otoritesini artırır.
