Ünite 3: Arz Esnekliği ve Piyasa Kavramı — Alıştırmalar
Ders kitabının açık uçlu alıştırmaları. Bunlar çoktan seçmeli sınav sorusu değil — düşünmeni, araştırmanı, kendi cümlelerinle anlatmanı isteyen etkinlikler. Kitabın verdiği örnek yanıtlar kapalı duruyor; önce kendin dene.
Alıştırma 1myders hazırladı
Arz esnekliğini belirleyen 'faktör ulaşılabilirliği' unsurunu dikkate alarak, pizza üretimi ile kahve üretimi arasındaki esneklik farkını karşılaştırınız ve bu durumun nedenlerini açıklayınız.
Yanıt / ipucu
Pizza üretimi için gerekli un, peynir gibi malzemeler kolayca tedarik edilebildiğinden pizza arzı yüksek esnekliğe sahiptir. Kahve ise sadece belirli iklim ve coğrafi bölgelerde yetiştiği için faktör ulaşılabilirliği kısıtlıdır ve arz esnekliği düşüktür.
Alıştırma 2myders hazırladı
Çok kısa dönem (piyasa dönemi), kısa dönem ve uzun dönemde arz esnekliğinin nasıl değiştiğini grafiksel doğruların eğimlerini de düşünerek tartışınız.
Yanıt / ipucu
Çok kısa dönemde üretim miktarını değiştirmek imkansız olduğundan arz esnekliği sıfırdır ve arz doğrusu dikey bir hat oluşturur. Zaman uzadıkça üreticiler kapasitelerini esnetebildiği için kısa dönemde arz doğrusu dikleşirken, uzun dönemde yeni tesislerin kurulmasıyla arz doğrusu yatay eksene yaklaşarak oldukça esnek bir yapıya kavuşur.
Alıştırma 3myders hazırladı
Devletin piyasada denge fiyatının altında bir tavan fiyat belirlemesi durumunda ortaya çıkacak olan karaborsa mekanizmasını ve bunun tüketici/üretici üzerindeki etkilerini araştırarak açıklayınız.
Yanıt / ipucu
Tavan fiyat denge fiyatının altında olduğunda talep fazlası (mal darlığı) oluşur. Bu darlık nedeniyle bazı satıcılar yasal riskleri göze alarak malları piyasadan çeker ve tavan fiyatın çok üzerinde fiyatlardan gizlice satarak karaborsa fiyatını oluşturur.
Alıştırma 4myders hazırladı
Tarımsal ürünlerde geçerli olan King Kanunu'nu ('bol ürün zarar getirir' ifadesini) talep esnekliği kavramıyla ilişkilendirerek bir örnek üzerinden açıklayınız.
Yanıt / ipucu
Tarımsal ürünlerin talep esnekliği düşük olduğundan, bol hasat dönemlerinde arz artışı fiyatları çok sert bir şekilde düşürür. Fiyattaki bu büyük düşüş, satılan miktar artışından daha fazla olduğu için üreticilerin toplam gelirinin azalmasına yol açar.
Alıştırma 5myders hazırladı
Örümcek Ağı (Cobweb) Teoremi'ne göre, üreticilerin bir önceki dönemin fiyatına bakarak üretim kararı almasının piyasada nasıl dalgalanmalar yarattığını ve hangi esneklik durumunda piyasanın istikrarlı dengeye yöneleceğini açıklayınız.
Yanıt / ipucu
Üretim kararı ile ürünün elde edilmesi arasındaki zaman farkı nedeniyle, üreticiler geçmiş fiyata göre üretim yapar ve bu durum piyasada dönemler arası fiyat-miktar dalgalanmalarına yol açar. Eğer arz eğrisi talebe göre daha az esnek ise dalgalanmalar zamanla küçülür ve piyasa istikrarlı dengeye yönelir.
