Ünite 7: GÜNÜMÜZDE DÜNYA: İktisadi Görünüm - Küreselleşen Dünyada Zenginler ve Fakirler — Alıştırmalar
Ders kitabının açık uçlu alıştırmaları. Bunlar çoktan seçmeli sınav sorusu değil — düşünmeni, araştırmanı, kendi cümlelerinle anlatmanı isteyen etkinlikler. Kitabın verdiği örnek yanıtlar kapalı duruyor; önce kendin dene.
Alıştırma 1myders hazırladı
Uluslararası ilişkilerde askeri gücün yanı sıra iktisadi gücün artan önemini Cezayir ve İsviçre örneği üzerinden karşılaştırarak açıklayınız.
Yanıt / ipucu
Cezayir geniş yüzölçümüne ve coğrafi büyüklüğe sahip olmasına rağmen, İsviçre yüksek finansal kapasitesi ve ekonomik gücü sayesinde uluslararası alanda daha etkin bir avantaja sahiptir. Bu durum, günümüz dünyasında askeri ve coğrafi unsurların ötesinde üretim, finans ve ticaret gibi iktisadi araçların devletlerin kapasite analizinde daha belirleyici hale geldiğini göstermektedir.
Alıştırma 2myders hazırladı
İktisadi ilişkilerde 'karşılıklı bağımlılık' ile 'bağımlılık' kavramları arasındaki farkı belirleyerek günümüz küresel ekonomisinden birer örnekle tartışınız.
Yanıt / ipucu
Karşılıklı bağımlılık, aktörler arasındaki ekonomik ihtiyaçların simetrik ve çift taraflı olmasını ifade ederken; bağımlılık, zayıf tarafın güçlü tarafa tek yönlü ve asimetrik olarak muhtaç olması durumudur. Örneğin, gelişmiş sanayi ülkelerinin birbirleriyle olan yoğun ticaret hacmi karşılıklı bağımlılığa örnek teşkil ederken, hammadde sağlayan az gelişmiş bir ülkenin tek bir büyük pazara mahkum olması asimetrik bağımlılığı gösterir.
Alıştırma 3myders hazırladı
Bir ülkenin gelişmişlik düzeyini ölçmede sadece kişi başına düşen GSMH kriterini kullanmanın yetersizliklerini ve günümüzde kullanılan yeni sosyal göstergeleri araştırınız.
Yanıt / ipucu
Sadece kişi başına düşen GSMH, gelirin adil dağılıp dağılmadığını ve toplumsal refahı tek başına yansıtamaz. Günümüzde gelişmişlik düzeyini saptamak için ortalama ömür, okur-yazarlık oranı, kalori miktarı, işgücünün sektörel dağılımı ve kişi başına enerji tüketimi gibi sosyal, kültürel ve yapısal göstergeler de kritik kriterler olarak kullanılmaktadır.
Alıştırma 4myders hazırladı
Çok-uluslu şirketlerin (Ç.U.Ş.) faaliyet gösterdikleri hedef ülkelerin iç ve dış politikalarını etkilemek için kullandıkları yöntemleri analiz ediniz.
Yanıt / ipucu
Çok-uluslu şirketler, kendi lehlerine yasal ve siyasi koşullar yaratmak amacıyla anavatan hükümetlerinin diplomatik gücünü hedef ülke üzerinde bir baskı aracı olarak kullanabilirler. Ayrıca, hedef ülkelerdeki yerel siyasi odaklarla ve baskı gruplarıyla doğrudan ittifaklar kurarak iç politikaya dışsal bir aktör olarak müdahale edebilirler.
Alıştırma 5myders hazırladı
'Kuzey-Güney' ayrımının coğrafi bir bölünmeden ziyade iktisadi bir bölünme olduğunu Avustralya örneğini de dahil ederek değerlendiriniz.
Yanıt / ipucu
Kuzey-Güney ayrımı coğrafi enlemlerden ziyade gelişmişlik düzeyini temsil eder; nitekim coğrafi olarak güney yarım kürede yer alan Avustralya ve Yeni Zelanda, yüksek sanayileşme ve refah düzeyleri nedeniyle 'Kuzey' (merkez) grubunda yer alır. Bu durum, küresel bölünmenin coğrafi sınırlara göre değil, ekonomik güç, teknoloji ve kaynakların dağılımına göre şekillendiğini kanıtlar.
