Ders kitabının açık uçlu alıştırmaları. Bunlar çoktan seçmeli sınav sorusu değil — düşünmeni, araştırmanı, kendi cümlelerinle anlatmanı isteyen etkinlikler. Kitabın verdiği örnek yanıtlar kapalı duruyor; önce kendin dene.
Alıştırma 1myders hazırladı
Doğuştan gelen engellilik ile sonradan gelen engelliliğin ortaya çıkış nedenlerini karşılaştırarak bir tablo hazırlayınız.
Yanıt / ipucu
Doğuştan engellilik genetik faktörler, hamilelikte geçirilen hastalıklar ve doğum travmalarından kaynaklanırken; sonradan gelen engellilik kazalar, enfeksiyonel hastalıklar ve yoksulluk gibi çevresel faktörlere dayanır.
Alıştırma 1myders hazırladı
Türkiye Özürlüler Araştırması verilerine göre kronik hastalıkların engelli nüfus içindeki yüksek oranını, diğer engellilik türleriyle karşılaştırarak sosyal hizmet planlaması açısından önemini tartışınız.
Yanıt / ipucu
Kronik hastalıklar %9.7 ile Türkiye'deki en yüksek engellilik oranına sahiptir ve bu durum sosyal hizmetlerin sadece fiziksel rehabilitasyona değil, uzun süreli bakım ve koruyucu sağlık politikalarına odaklanmasını gerektirir. Diğer engellilik türlerinin (örneğin ortopedik %1.25, görme %0.6) oran olarak çok daha düşük olması, kaynak dağılımında kronik hastalıklara yönelik sosyal destek mekanizmalarının önceliklendirilmesini zorunlu kılar.
Alıştırma 2myders hazırladı
Zihinsel engelliliğin eğitimsel sınıflandırmasında yer alan eğitilebilir, öğretilebilir ve klinik bakıma muhtaç gruplarının özelliklerini örneklerle açıklayınız.
Yanıt / ipucu
Eğitilebilir bireyler ilkokul düzeyinde akademik beceri kazanabilirken, öğretilebilir bireyler sadece günlük yaşam ve özbakım becerilerini öğrenebilir; klinik bakıma muhtaçlar ise yaşam boyu tam bağımlıdır.
Alıştırma 2myders hazırladı
Doğuştan gelen ve sonradan oluşan engellilik nedenlerini ana hatlarıyla sınıflandırarak, her iki grup için birer önleyici müdahale örneği geliştiriniz.
Yanıt / ipucu
Doğuştan gelen engellilik genetik, hamilelikteki hastalıklar ve doğum travmaları gibi nedenlerle oluşurken; sonradan gelen engellilik kazalar, sistemik hastalıklar ve çevresel faktörlerden kaynaklanır. Doğuştan gelen engelleri önlemek için hamilelikte düzenli takip ve bilinçli ilaç kullanımı teşvik edilebilir; sonradan oluşan engeller için ise iş ve trafik güvenliği önlemlerinin artırılması veya şeker hastalığı gibi sistemik hastalıkların erken teşhisi sağlanabilir.
Alıştırma 3myders hazırladı
Görme ve işitme engelli bireylerin eğitim süreçlerinde kullanılan temel araç ve yöntemleri (örneğin Braille alfabesi) araştırarak raporlaştırınız.
Yanıt / ipucu
Görme engellilerde dokunma duyusuna dayalı Braille alfabesi ve yatılı/kaynaştırma okulları kullanılırken, işitme engellilerde ise desibel kayıp düzeyine göre yardımcı işitme cihazları ve özel eğitim yöntemleri tercih edilir.
Alıştırma 3myders hazırladı
Zihinsel engelliliğin eğitimsel sınıflandırmasında yer alan 'eğitilebilir' ve 'öğretilebilir' düzeyler arasındaki farkları, bireylerin kazanabileceği beceriler üzerinden karşılaştırınız.
Yanıt / ipucu
Eğitilebilir zihinsel engelli bireyler (IQ 47-75) özel eğitim desteğiyle ilkokul düzeyinde akademik beceriler kazanabilirken, öğretilebilir bireyler (IQ 25-44) akademik becerilerden ziyade günlük yaşam, pratik iletişim ve özbakım becerilerini öğrenebilirler. Bu fark, her iki gruba yönelik hazırlanacak bireysel eğitim programlarının ve sosyal uyum hedeflerinin farklılaştırılmasını gerektirir.
Alıştırma 4myders hazırladı
Türkiye Özürlüler Araştırması verilerine göre kronik hastalıkların oranını analiz ederek neden en büyük grubu oluşturduğunu tartışınız.
Yanıt / ipucu
Kronik hastalıklar toplam engelli nüfusun %9.7'sini oluşturur. Bu durum, uzun süreli bakım gerektiren sistemik rahatsızlıkların ve yaşlanma sürecindeki sağlık sorunlarının yaygınlığı ile açıklanmaktadır.
Alıştırma 4myders hazırladı
Görme engelli bireylerin eğitiminde kullanılan Braille Alfabesi ve kaynaştırma eğitimi modellerinin, bu bireylerin toplumsal katılımına olan katkılarını araştırarak değerlendiriniz.
Yanıt / ipucu
Braille Alfabesi, görme engelli bireylerin dokunarak okuma-yazma öğrenmesini sağlayarak bilgiye erişimlerini ve bağımsızlıklarını artırır. Kaynaştırma eğitimi modeli ise bu çocukların akranlarıyla bir arada eğitim almasını sağlayarak sosyal uyumlarını kolaylaştırır ve toplumdaki ön yargıların kırılmasına yardımcı olur.
Alıştırma 5myders hazırladı
Ortopedik engellilik ve kronik hastalıkların bireyin sosyal uyumu üzerindeki olumsuz etkilerini azaltmak için yerel yönetimlerin alabileceği koruyucu önlemleri tasarlayınız.
Yanıt / ipucu
Yerel yönetimler engelsiz ulaşım ağları kurmalı, erken teşhis tarama merkezlerini yaygınlaştırmalı ve toplumsal farkındalık kampanyaları düzenleyerek sosyal uyumu desteklemelidir.
Alıştırma 5myders hazırladı
İşitme kaybının desibel (dB) derecelerine göre yapılan sınıflandırmayı inceleyerek, 'ağır işitenler' ile 'işitme engelliler' arasındaki tıbbi ve sosyal farkları açıklayınız.
Yanıt / ipucu
Tıbbi açıdan 25-70 dB arası kayıp yaşayan 'ağır işitenler' yardımcı cihazlarla işitme duyusunu kullanıp iletişim kurabilirken, 70 dB ve üzeri kayıp yaşayan 'işitme engelliler' bu duyudan hiç yararlanamazlar. Sosyal açıdan ise işitme engelliler dil kazanım süreçleri etkilendiği için işaret diline ve özel sosyal etkileşim modellerine daha fazla ihtiyaç duyarlar.
