Ders kitabının açık uçlu alıştırmaları. Bunlar çoktan seçmeli sınav sorusu değil — düşünmeni, araştırmanı, kendi cümlelerinle anlatmanı isteyen etkinlikler. Kitabın verdiği örnek yanıtlar kapalı duruyor; önce kendin dene.
Alıştırma 1myders hazırladı
Kamu etiğinin 'önleyici/koruyucu' işlevi ile geleneksel denetim yöntemlerinin 'tespit edici' işlevini karşılaştırarak aralarındaki farkları açıklayınız.
Yanıt / ipucu
Geleneksel denetim yöntemleri, usulsüzlük ve yolsuzluklar gerçekleştikten sonra bunları tespit edip cezalandırmaya odaklanır. Kamu etiği ise çalışanlarda ahlaki bilinç oluşturarak ve davranış standartları belirleyerek bu olumsuzlukların henüz ortaya çıkmadan önlenmesini sağlayan koruyucu bir kalkan görevi görür.
Alıştırma 1myders hazırladı
Kamu etiğinin 'koruyucu/önleyici' işlevi ile geleneksel denetim yöntemlerinin 'tespit edici' işlevi arasındaki farkları bir örnek üzerinden karşılaştırınız.
Yanıt / ipucu
Geleneksel denetim, bir kamu görevlisinin rüşvet almasından sonra durumu tespit edip cezalandırırken; kamu etiği eğitimi ve bilinci, görevlinin bu eyleme hiç kalkışmamasını sağlayarak yolsuzluğu baştan önler.
Alıştırma 2myders hazırladı
Metinde geçen dört farklı etik ikilem türüne, bir sosyal hizmet uzmanının veya kamu görevlisinin karşılaşabileceği senaryolardan yola çıkarak birer örnek veriniz.
Yanıt / ipucu
Öğrenci, kötüler arasından seçim yapma (örneğin kısıtlı bütçeyle iki riskli aileden birine öncelik verme), en iyiler arasından seçim yapma, farklı grupları farklı etkileme ve kişisel/yakın çevre ilişkilerinin kararı etkilemesi durumlarına uygun senaryolar üretmelidir.
Alıştırma 2myders hazırladı
Metinde geçen dört farklı etik ikilem türünden 'kötüler arasından seçim yapma' durumuna yönelik kamu yönetiminden gerçekçi bir senaryo kurgulayınız.
Yanıt / ipucu
Kısıtlı bütçeye sahip bir yöneticinin, iki farklı mahallenin de acil altyapı ihtiyacı varken sadece birine bütçe ayırabilmesi ve her iki durumda da bir grubu mağdur etmek zorunda kalması bu ikileme örnektir.
Alıştırma 3myders hazırladı
Türkiye'de kamu etiği mevzuatının 2004 öncesi ve sonrası dönemini, kurumsallaşma ve dağınıklık açılarından analiz ederek temel farkları tartışınız.
Yanıt / ipucu
2004 öncesinde etik kurallar farklı kanunlarda (657, 3628 vb.) dağınık halde bulunurken, 2004 sonrasında 5176 sayılı Kanun ve Etik Kurulu'nun kurulmasıyla doğrudan kamu etiğine odaklanan, yazılı ve kurumsal tek bir çerçeve oluşturulmuştur.
Alıştırma 3myders hazırladı
Türkiye'de kamu etiğinin kurumsallaşmasında 2004 yılı öncesi ve sonrasındaki yasal yaklaşım farklarını araştırıp özetleyiniz.
Yanıt / ipucu
2004 öncesinde etik kurallar farklı kanunlarda dağınık halde yer alırken, 2004 sonrasında 5176 sayılı Kanun ile doğrudan kamu etiğine odaklanan bütüncül bir kurumsal yapı ve Etik Kurulu kurulmuştur.
Alıştırma 4myders hazırladı
Kamu Görevlileri Etik Kurulu'nun görevlerini inceleyerek, bu kurulun kamuda etik kültürünü yerleştirmedeki rolünü ve yetkilerini özetleyiniz.
Yanıt / ipucu
Kurul, etik ilkeleri belirleme, ihlal iddiaları üzerine re'sen veya başvuruyla inceleme yapma, hediye yasağının kapsamını çizme ve kurumlara etik konularda rehberlik edip görüş bildirme yetkilerine sahiptir.
Alıştırma 4myders hazırladı
Kamu Görevlileri Etik Kurulunun görevlerini inceleyerek, kurulun 're'sen inceleme' yetkisinin kamudaki etik ihlalleri önlemedeki önemini tartışınız.
Yanıt / ipucu
Re'sen inceleme yetkesi, kurulun şikayet gelmesini beklemeden medyaya yansıyan veya doğrudan fark edilen ihlalleri kendi inisiyatifiyle soruşturmasını sağlayarak denetim gücünü ve caydırıcılığı artırır.
Alıştırma 5myders hazırladı
'Çıkar çatışmasından kaçınma' ve 'kamu kaynaklarının kullanımı' ilkelerini gözeterek, bir kamu görevlisinin günlük iş yaşamında dikkat etmesi gereken kuralları listeleyiniz.
Yanıt / ipucu
Kamu görevlisi, tarafsızlığını gölgeleyecek şahsi menfaatlerden ve hediyelerden uzak durmalı; kamuya ait bina, taşıt ve diğer kaynakları asla kişisel işleri için kullanmayıp israftan kaçınmalıdır.
Alıştırma 5myders hazırladı
'Çıkar çatışmasından kaçınma' ve 'kamu kaynaklarının kullanımı' ilkelerinin ihlal edildiği birer örnek olay yazarak çözüm yollarını belirtiniz.
Yanıt / ipucu
Bir kamu görevlisinin belediye aracını özel tatilinde kullanması kaynak ihlalidir; ihale komisyonundaki birinin akrabasının şirketini kayırması ise çıkar çatışmasıdır. Çözüm, sıkı iç denetim ve etik beyannamelerdir.
