Ünite 12: Engelli-yaşlı Hizmetleri ve Sosyal Hizmet — Alıştırmalar
Ders kitabının açık uçlu alıştırmaları. Bunlar çoktan seçmeli sınav sorusu değil — düşünmeni, araştırmanı, kendi cümlelerinle anlatmanı isteyen etkinlikler. Kitabın verdiği örnek yanıtlar kapalı duruyor; önce kendin dene.
Alıştırma 1myders hazırladı
Dünya Sağlık Örgütü'nün (WHO) yaşlılık dönemi için yaptığı kronolojik sınıflandırmayı açıklayarak, yaşlılık ile hastalık kavramları arasındaki temel farkı belirtiniz.
Yanıt / ipucu
WHO yaşlanmayı 45-59 yaş (orta yaş), 60-74 yaş (yaşlı) ve 75 yaş üzeri (ileri yaş) olarak üçe ayırır. Yaşlılık her canlıda görülen doğal ve evrensel bir gelişim süreciyken, hastalık sadece belirli insanlarda ortaya çıkan arızi bir durumdur.
Alıştırma 1myders hazırladı
Dünya Sağlık Örgütü'nün (WHO) yaşlılık dönemi için yaptığı kronolojik sınıflandırmayı açıklayarak, yaşlılık ile hastalık arasındaki temel farkı belirtiniz.
Yanıt / ipucu
WHO yaşlanmayı; 45-59 yaş arası orta yaş, 60-74 yaş arası yaşlılık ve 75 yaş üzeri ileri yaşlılık olarak üçe ayırır. Yaşlılık her canlıda görülen doğal ve evrensel bir gelişim süreciyken, hastalık sadece belirli kişilerde ortaya çıkan arızi bir durumdur.
Alıştırma 2myders hazırladı
2022 sayılı Kanun kapsamında bir vatandaşa yaşlılık aylığı bağlanabilmesi için aranan temel ekonomik ve sosyal şartları araştırıp listeleyiniz.
Yanıt / ipucu
Bireyin 65 yaş üstü olması, bakmakla yükümlü kimsesinin bulunmaması, SGK'dan gelir almaması, muhtaçlık sınırının üzerinde nafaka veya mahkeme kararıyla bağlanmış sürekli bir gelire sahip olmaması ve gelirinin belirlenen gösterge tutarından az olması gerekir.
Alıştırma 2myders hazırladı
Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 61. maddesi ile Birleşmiş Milletler'in kabul ettiği yaşlılık ilkeleri arasındaki ilişkiyi ve bu düzenlemelerin amacını tartışınız.
Yanıt / ipucu
Anayasa'nın 61. maddesi yaşlıların devlet tarafından korunmasını anayasal güvenceye alırken, BM ilkeleri bağımsızlık, katılım ve itibar gibi başlıklarla bu korumanın uluslararası standartlarını belirler. Her iki düzenleme de yaşlıların insan onuruna yakışır bir yaşam sürmesini amaçlar.
Alıştırma 3myders hazırladı
5378 sayılı Engelliler Kanunu'nda yer alan 'doğrudan ayrımcılık' ve 'dolaylı ayrımcılık' kavramlarını tanımlayarak aralarındaki farkı birer örnekle karşılaştırınız.
Yanıt / ipucu
Doğrudan ayrımcılık, engelli bireye eşit durumdaki diğer kişilere kıyasla açıkça kısıtlayıcı muamele yapılmasıdır; dolaylı ayrımcılık ise görünüşte tarafsız olan bir uygulamanın engellileri dezavantajlı konuma sokmasıdır (örneğin, asansörü olmayan bir kamu binasında sınav yapılması dolaylı ayrımcılıktır).
Alıştırma 3myders hazırladı
2022 sayılı Kanun kapsamında bir bireye aylık bağlanabilmesi için aranan temel ekonomik ve sosyal şartları listeleyiniz.
Yanıt / ipucu
Bireyin 65 yaş üstü olması, kanunen bakmakla yükümlü kimsesinin bulunmaması, SGK'dan gelir almaması ve belirlenen muhtaçlık sınırının altında gelire sahip olması gerekir. Ayrıca mahkeme kararıyla bağlanmış sürekli bir geliri ve nafaka hakkı bulunmamalıdır.
Alıştırma 4myders hazırladı
Engelliler Kanunu'nun istihdamı ve toplumsal hayata katılımı artırmak amacıyla getirdiği 'korumalı işyerleri' ve 'erişilebilirlik standartları' düzenlemelerini tartışınız.
Yanıt / ipucu
Kanun, iş gücü piyasasına kazandırılması güç olan engelliler için korumalı işyerleri oluşturulmasını öngörür. Ayrıca belediyelere ve kurumlara yasal süreler tanıyarak kamu binaları, kaldırımlar ve toplu taşıma araçlarının engelli erişimine uygun hale getirilmesini zorunlu kılar.
Alıştırma 4myders hazırladı
5378 sayılı Engelliler Kanunu'nda yer alan 'doğrudan ayrımcılık' ve 'dolaylı ayrımcılık' kavramlarını örnekler vererek karşılaştırınız.
Yanıt / ipucu
Doğrudan ayrımcılık, bir engelliye sırf engeli nedeniyle açıkça farklı ve kısıtlayıcı muamele yapılmasıdır. Dolaylı ayrımcılık ise görünüşte tarafsız olan bir uygulamanın (örneğin asansörü olmayan bir binada sınav yapılması) engelli bireyi dezavantajlı duruma düşürmesidir.
Alıştırma 5myders hazırladı
Bir engelli bireye evde bakım aylığı bağlanabilmesi için mevzuatta aranan üç temel şartı ve bu hizmetin kurumsal bakıma göre avantajlarını açıklayınız.
Yanıt / ipucu
Şartlar: Hanede kişi başı gelirin net asgari ücretin 2/3'ünden az olması, en az %50 oranında 'ağır engelli' sağlık raporu ve bakıma muhtaçlığın heyetçe tespiti. Evde bakım, bireyin sosyal çevresinden kopmamasını sağlayarak psikolojik iyilik halini korur ve kurumsal bakıma göre daha ekonomiktir.
Alıştırma 5myders hazırladı
Evde bakım aylığı bağlanabilmesi için mevzuatta aranan üç temel şartı belirterek, bu hizmet modelinin kurumsal bakıma göre avantajlarını açıklayınız.
Yanıt / ipucu
Şartlar; hane halkı kişi başı gelirinin net asgari ücretin 2/3'ünden az olması, en az %50 oranında 'ağır engelli' raporu bulunması ve bakıma muhtaçlığın heyetçe tespit edilmesidir. Bu model, bireyin aile ortamından kopmamasını sağlayarak psikolojik iyilik halini korur ve kurumsal bakımdan daha ekonomiktir.
