← Ünite 6

Ünite 6: İşin Yeniden Örgütlenmesi ve Moral DeğerlerNe Öğrendik?

Ders kitabının ünite sonundaki kendi özeti — yazarın “bu bölümde şunları anlattık” dediği metin. Bizim hazırladığımız kapsamlı Özet’ten farklı olarak kitabın kendi cümleleridir.

1970'li yıllardan itibaren artan rekabet ortamında faaliyette bulunan işletmeler yeniden yapılanma sürecine girmişlerdir. Çünkü kitle üretimi için gerekli olan piyasalar büyük ölçüde doyma sürecine girmiş ve rekabet ise çok daha fazla şiddetlenmiştir. Yine ucuzlayan ve yaygınlaşan teknolojiler sayesinde kitle iletişim araçlarında tekeller kırılmaya başlanmış ve toplumsal farklılaşma ve dolayısıyla bireyselleşme güç kazanmaya başlamıştır. Tüketici artık kendisine sunulan çeşitli ürünler karşısında gerçek anlamda krallığını ilan etmiştir. Bir üründen diğerine çok daha kolay geçer hâle gelmiştir. Postendüstriyel dönüşüm sürecinde Taylorizm gibi endüstri toplumunun ürünü olan ve Weber tarafından rasyonel organizasyon biçimi olarak sunulan bürokratik örgütlenme de katı ve hantal yapısıyla günümüzün gereksinimlerine cevap veremez hâle gelmiştir. 70'lerin sonlarından itibaren kitle üretiminin krize girmesi neticesinde işin örgütlenmesinde yeni arayışlar başlamıştır. Ortaya çıkan bu üretim biçimi Lash ve Urry gibi bazı sosyologlar tarafından çok net bir görünüm sergilemediğinden sermayenin düzensiz yeniden yapılanması ya da “örgütsüz kapitalizm” olarak tanımlamaktadır. Modern/endüstriyel toplumların gelişimine paralel olarak “mekanik örgüt” anlayışı da daha çok sorgulanmaya başlanmıştır. Homoeconomicus'a indirgenen insanın ihmal edilen diğer boyutları yeniden keşfedilmeye başlanmıştır. Post-endüstriyel çağda insan faktörünün daha önceki endüstri uygarlığında görülmedik düzeyde üretim/yönetim sürecinde stratejik önem kazanması toplumsal sorumluluk konusuna da özel bir önem kazandırmıştır. Post- endüstriyel dönüşüm sürecinin hız kazandığı 1980'li yıllarda, çalışma hayatında moral değerlere ilginin “iş ahlakı” ya da “kurumsal kültür” adı altında yeniden hızla yükselişine tanık olunmuştur.