Basel-II düzenlemesine ilişkin yeni tartışma metinleri Nisan 2003 tarihinde yayımlanmıştır. Bu metinler; ülke denetim otoriteleri, bankalar ve ilgili diğer taraflardan gelen yorumlar doğrultusunda revize edilerek Haziran 2004’te nihai halini almıştır. Basel-I düzenlemesine kıyasla çok daha kapsamlı bir doküman olan Basel-II’nin hayata geçirilmesi uzun bir takvime bağlanmıştır. Bu süreçte ilgili tarafların görüşlerinin alınması ve banka sermaye yeterlilikleri üzerindeki etkilerin tespiti amacıyla Sayısal Etki Çalışmaları (Quantitative Impact Studies - QIS) gerçekleştirilmiştir. Basel-II’nin G-10 ülkelerinin uluslararası aktif bankaları için standart yöntemler veya içsel derecelendirmeye dayalı yaklaşımlarla 2007 yılı başından itibaren uygulanması planlanmıştır. Avrupa Birliği Komisyonu da yeni sermaye yeterliliği direktifini (CAD-3) 14 Temmuz 2004’te duyurarak AB ülkelerinde 2007 başı itibarıyla yürürlüğe gireceğini belirtmiştir. Basel-II, bankalarda etkin risk yönetimi, denetim ve piyasa disiplinini geliştirmek, sermaye yeterliliği ölçümlerinin etkinliğini artırmak ve sağlam bir bankacılık sistemi ile finansal istikrara katkı sağlamak amacıyla oluşturulmuştur. Düzenlemenin temel mantığı, bankanın bilanço içi ve dışındaki risk doğuran her kalemi için belirli bir sermaye ayırmasını zorunlu kılmaktır. Bu sayede riskin gerçekleşmesi durumunda bankanın ve sektörün olumsuz etkilenmesinin önüne geçilmesi hedeflenmektedir. Basel-II üç yapısal blok üzerine inşa edilmiştir: Birinci blok asgari sermaye yükümlülüğünün hesaplanmasını, ikinci blok sermaye yeterliliğinin banka ve denetim otoritesi tarafından değerlendirilmesini, üçüncü blok ise kamuya açıklanacak bilgiler ve piyasa disiplinini kapsar. Basel-II özünde bir bankacılık düzenlemesi olsa da reel sektörde faaliyet gösteren ve finansmanını bankalardan sağlayan KOBİ’leri dolaylı ve büyük ölçüde etkilemektedir. Gerekli hazırlıkları yapmayan KOBİ'ler ciddi sorunlarla karşılaşacaktır. KOBİ'lerin yaşadığı temel finansman sorunu özkaynak yaratamamalarıdır. Kuruluş aşamasında fon bulmakta zorlanan işletmeler banka kredilerine yönelmekte, ancak güçlü özkaynağa sahip olmayanlar düşük kredi notu nedeniyle yüksek maliyetle borçlanmaktadır. Şeffaflık eksikliği ve kayıt dışı işlemler KOBİ'lerin derecelendirme aşamasında yaşadığı en büyük engellerdendir. Türkiye'deki kayıt dışılık oranı ve uluslararası standartlara uygun olmayan finansal tablolar, bankaların riskleri ölçmesini zorlaştırmakta ve kredi maliyetlerini artırmaktadır. Basel-II ile birlikte kredilendirmede riske dayalı fiyatlama esası benimsenmiştir. Risk derecesi düşük olan KOBİ'ler düşük maliyetle kredi kullanırken, riskli bulunanlar yüksek faiz oranlarıyla karşı karşıya kalacaktır. Düzenleme, bankaların sermaye yükümlülüğünü azaltıcı kabul ettiği teminat türlerini büyük ölçüde değiştirmiştir. Geleneksel olarak Türkiye'de yoğun kullanılan gerçek kişi çek/senetleri ile ortak/grup şirketi kefaletleri risk azaltıcı teminat kapsamında değerlendirilmemektedir. Bankalar Basel-II'ye uygun likit teminatlar (nakit, altın, mevduat, dereceli borçlanma senetleri vb.) talep edecek; bu teminatları sağlayamayan KOBİ'ler ise teminat eksikliğinin maliyetini yüksek kredi faizleri aracılığıyla ödemek zorunda kalacaktır. KOBİ'lerin Basel-II sürecine uyum sağlayabilmesi için muhasebe kayıt sistemlerini yenilemesi, finansal tablolarını şeffaf hale getirmesi ve kayıt dışı faaliyetlerden kaçınması hayati önem taşımaktadır. İşletmelerin bağımsız derecelendirme kuruluşlarının değerlendirmelerine hazırlıklı olması, finansal yönetim için nitelikli insan kaynağı istihdam etmesi ve kurumsal yönetim kültürünü benimsemesi gerekmektedir. Kurumsallaşma; eşitlik, şeffaflık, hesap verebilirlik ve sorumluluk ilkeleri etrafında şekillenmeli; vizyon, misyon, politika ve uygulamalar bu doğrultuda gözden geçirilerek tüm çalışanlarca içselleştirilmelidir.