Sesli Özet
← Ünite 9

Ünite 9: Girişimcilik ve İnovasyon — Sesli Özet

Dinleme Premium'a özel. 1. ünitenin sesli özeti ücretsiz; bu ünitenin seslendirme metni de aşağıda ücretsiz okunabilir.
Metni oku

Bilgi teknolojileri ve dijitalleşme süreci, günümüz iş dünyasında girişimcilere eşsiz avantajlar sunmaktadır. Özellikle firma yatırımlarında maliyetleri düşürmek, verimliliği artırmak ve katma değer sağlayan ürün ve hizmetler ortaya koymak isteyen girişimciler için bilgi teknolojileri ile inovasyon ayrılmaz birer unsur haline gelmiştir. Bu bölümde, girişimcilik ve inovasyon arasındaki kritik bağ derinlemesine incelenmektedir. Kelime kökeni olarak inovasyon, Latince 'innovatus' sözcüğünden türemiş olup, toplumsal, kültürel ve idari ortamlarda yeni yöntemlerin kullanılmaya başlanması demektir. Dilimizdeki karşılığı yenilik veya yenilikçilik olarak ifade edilir. Joseph Schumpeter inovasyonu beş ana tipe ayırarak ele almıştır: yeni ürün yaratmak, endüstriye yeni proses getirmek, yeni pazara girmek, girdiler için yeni alternatif yaratmak ve işletme organizasyonunda değişiklik yapmak. Basit bir tanimla inovasyon; yeni fikirlerin, yaratıcılığın ticari bir ustalıkla birleşmesi ve sonuç olarak ticari bir fayda sağlanması sürecidir. Bu süreç bir düşünceyle başlar, farklı fikirlerin üretilmesiyle devam eder, en doğru fikrin seçilip sahiplenilmesiyle uygulanabilir hale gelir ve sürekliliğin gözlenmesiyle tamamlanır. Günümüz pazar koşullarında küreselleşme, rekabeti kapalı sistemlerden çıkararak tüm dünyayı kapsayan zorlu bir sürece dönüştürmüştür. Teknolojinin çok hızlı değişmesi, ürünlerin ömrünü kısaltmakta ve işletmelerin sadece rekabet gücünü elinde tutmasını yetersiz kılmaktadır. Başarıya ulaşmak için işletmelerin 'rekabet üstü' olması, yani kendi kendileriyle yarışarak daha önceki değerlerini aşmaları gerekmektedir. Girişimcilik; iş fırsatlarını tanıma, risk yönetimi gerçekleştirme ve iletişim-yönetim becerilerini kullanarak değer yaratma sürecidir. Girişimci ise yeni şeylerin tasarlanmasında yaratıcılığını ortaya koyan ve fikirleri geleceğe taşıyan bir katalizördür. Özellikle hızlı büyüyen işletmelerde girişimcilerin yenilikçi olmaları, beklenmeyen problemlere çözüm bulabilmeleri açısından kritik bir özelliktir. Yeniliğin uluslararasılaşması, ar-ge yatırımlarını artıran ulus ötesi şirketlerin küresel ağları sayesinde hızlanmıştır. Gelişmekte olan ülkelerin işletmeleri, gelişmiş ülkelere fason üretim yaparken aynı zamanda onların yönlendirmesiyle yenilik yapmak zorunda kalmaktadır. Ancak gelişmiş ülkelerin en son teknolojiyi ellerinde tutarak eski teknolojiyi transfer etmeleri, az gelişmiş ülkelerle aralarındaki teknolojik bağımlılık ve açıklık riskini devam ettirmektedir. Lundvall yenilik kavramını geniş bir yelpazede ele almıştır: Üründeki yenilik (mal, hizmet, fikir), süreçte yenilik (teknoloji ve altyapı), yönetsel ve örgütsel yenilik (pazarlama, yönetim, personel politikaları) ve pazarda yenilik (yeni pazar alanlarına nüfuz etme). Drucker, yenilikçiliğin tetikleyicisi olarak girişimcilik ruhuna işaret etmekte; yeniliğin maliyetleri azalttığını, kaleyi yükselttiğini ve toplumsal refaha katkı sağladığını belirtmektedir. Akpınar dört çeşit yenilik türü tanımlamaktadır: Değişime yol açan yenilik (radikal buluşlar), değişimin sonucu olan yenilik (var olana ilaveler yaparak fayda sınırını genişletme), kopyalama (yaratıcılık katarak benzerini veya gelişmişini yapma) ve sentez (var olan ürün/fikirleri birleştirerek yeni formülasyon yaratma). Bilgi teknolojilerinin yoğun kullanımı, ürün, servis ve ticaretin küreselleşmesini hızlandırmıştır. Gelişmiş ekonomilerdeki girişimciler yeni ekonominin sunduğu imkânlardan tam anlamıyla yararlanırken, teknolojiyi kullanamayan tedarikçiler pazar payını kaybetme riskiyle karşı kaşıyadır. E-girişimciler, dijital ortamdan izole olamayarak kolektif öğrenme ve paylaşımla becerilerini artırmak zorundadır. Bilgi teknolojileri girişimciliğe beş temel alanda etki eder: Bilgi sağlama, iletişim, maliyet azaltma, rekabet avantajı ve pazarlara erişim. Fizibilite çalışmalarında web siteleri üzerinden pazar araştırması yapmak bilgi sağlama boyutunu oluşturur. İletişim ise yüz yüze toplantı maliyetlerini azaltarak coğrafi sınırları ortadan kaldırır ve doğrudan müşteriyle 7/24 etkileşim sağlar. Maliyet azaltma açısından bilgi teknolojileri; hata oranını düşürerek, üretim hızını artırarak, büyük envanter ve depolama maliyetlerini en aza indirerek KOBİ'lere büyük avantajlar sunar. Sanal mağazalar sayesinde düşük maliyetle dünyaya açılmak mümkündür. Michael Porter’ın rekabet modelinde de belirtildiği gibi, bilgi teknolojileri firmaların tehditlere karşı pozisyonunu sağlamlaştıran ve düşük maliyet liderliği ile ürün farklılaştırması sağlayan araçlardır. Pazarlara erişimde bilgi teknolojileri doğrudan ve aracılı dağıtım modelleri sunar. Doğrudan dağıtım çevrimiçi (sayısal ürünler için) veya kargo ile gönderim şeklinde olurken, aracılı dağıtımda bayi ağı kullanılır. Yazılım, gazete, müzik ve videolar gibi ürünler bilgi teknolojileri üzerinden dağıtılmaya en uygun ürün gruplarıdır. İnovasyon politikalarının geliştirilmesinde iki temel kuram etkilidir: Neoklasik kuram ve Schumpeterci / evrimci kuram. Neoklasik iktisat, teknolojiyi dışsal bir kaynak olarak ele alır ve piyasanın kaynakları en etkin şekilde tahsis edeceğini savunur. Ancak Arrow ve Nelson sonrasında, piyasaların teknolojik bilgi üretiminde aksayabileceği ve devletin müdahale etmesi gerektiği kabul edilmiştir. Evrimci iktisat kuramı ise teknolojik yenilik ve öğrenme süreçlerini ekonomik gelişmenin merkezine koyar. Analiz birimi olarak farklı yeteneklere ve örgüt yapılarına sahip firmaları alır. Schumpeter bu süreci 'yaratıcı yıkım' olarak adlandırır; çünkü yenilik yeni yapıları kurarken, eski teknolojileri ve ayak uyduramayan firmaları piyasadan siler. Evrimci yaklaşım teknolojik gelişmeyi doğrusal bir çizgi yerine, buluş, yenilik ve yayılmanın iç içe olduğu karmaşık bir sistem olarak ele alır. Temel sistem düzeyleri; teknolojik sistemler, sınai kümeler ve ulusal yenilik sistemidir. Bu politikalarda temel amaç, firmaların teknolojik yeteneklerini artırmak, kurumlar arası iş birliğini teşvik etmek ve bilgi akışı için ağ tipi örgütlenmeleri desteklemektir. 1990'ların yenilik politikalarında, firmalara sadece mali destek sağlamak yerine, yenilik olanaklarını oluşturacak ve firmalar ile bilim altyapısı arasındaki ağları destekleyecek stratejiler ön plana çıkmıştır.