← Ünite 3Ünite 3: Merkezi Eğilim Ölçüleri — Veri Tablosu
Merkezi Eğilim Ölçülerinin Karşılaştırılması
| Ölçü Türü | Grup | Hesaplama Yöntemi | En Belirgin Avantajı | En Belirgin Dezavantajı / Sınırı |
|---|
| Aritmetik Ortalama | Analitik (Duyarlı) | Tüm değerlerin toplamının gözlem sayısına bölünmesi | Her seri için tek bir değer vardır, anlaşılması kolaydır | Uç değerlerden aşırı etkilenir ve açık uçlu serilerde hesaplanamaz |
| Tartılı Ortalama | Analitik (Duyarlı) | Değerlerin kendi ağırlıklarıyla çarpılıp toplam ağırlığa bölünmesi | Farklı önem derecesine sahip verileri doğru ağırlıklandırır | Her veri için subjektif veya nesnel ağırlıklar belirlenmesini gerektirir |
| Geometrik Ortalama | Analitik (Duyarlı) | Tüm değerlerin çarpımının n. dereceden kökünün alınması | Oransal artışları, faiz ve nüfus artış hızını iyi analiz eder | Seride sıfır veya negatif değer varsa hesaplanamaz |
| Harmonik Ortalama | Analitik (Duyarlı) | Gözlem sayısının, değerlerin terslerinin toplamına bölünmesi | Hız, zaman ve verimlilik gibi oranlı değişkenleri doğru ölçer | Seride sıfır veya negatif değer varsa hesaplanamaz |
| Kareli Ortalama | Analitik (Duyarlı) | Değerlerin kareleri ortalamasının karekökünün alınması | Negatif/pozitif yönlerden bağımsız büyüklük ve hata analizi yapar | Matematiksel işlemleri diğer ortalamalara göre daha karmaşıktır |
| Mod ve Medyan | Analitik Olmayan (Duyarsız) | Sıralamaya veya frekans yoğunluğuna dayanır | Uç değerlerden etkilenmezler ve açık uçlu serilerde kullanılabilirler | Tüm gözlem değerlerini matematiksel işleme dahil etmezler |