Rakiplerin faaliyetlerini inceleyerek, kurumsal amaçlara varmak için belirlenmiş, nihai sonuca odaklı, uzun dönemli ve dinamik kararlar topluluğudur. Örneğin, bir firmanın rakiplerinin hamlelerini analiz ederek pazarda lider olmak için 5 yıllık bir dijital dönüşüm kararı alması bu kapsamdadır.
Stratejik Düşünme
İşletmenin hedef pazardaki fırsat ve tehditleri, rakipleri karşısındaki güçlü ve zayıf yönlerini dikkate alarak doğru zamanda doğru ürünlerle pazarda yer alma yollarını araştırması sürecidir. İşletmenin 'Neredeyiz?', 'Nereye ulaşmak istiyoruz?' ve 'Nasıl ulaşabiliriz?' sorularına yanıt aramasıyla somutlaşır.
Şirket Stratejisi
Çok departmanlı veya çok sektörlü bir şirketin hangi iş birimlerinde yer alacağını, kaynakları buralara nasıl dağıtacağını ve grubun genel olarak nasıl yönetileceğini belirleyen en üst düzey stratejidir. Örneğin, bir holdingin enerji sektöründen çıkıp teknoloji sektörüne yatırım yapma kararı almasıdır.
İşletme Stratejisi
Stratejinin bireysel ürün veya hizmetler ile belirli iş birimleri açısından ele alındığı, temel odak noktasının rakiplere karşı sürdürülebilir rekabet avantajı sağlamak olduğu strateji düzeyidir. Bir beyaz eşya markasının rakiplerine karşı enerji tasarruflu ürünlerle pazarda üstünlük kurmaya çalışması örnek verilebilir.
Fonksiyonel Strateji
Departmanlar düzeyinde uzun dönemli performansı ve operasyonel etkinliği sağlamak, departmanlar arası bağlantıyı kurmak amacıyla oluşturulan stratejilerdir. Pazarlama stratejileri, hedef pazarı belirleyip pazarlama karması kararlarını şekillendirdiği için bu düzeyde yer alır.
Politika
Stratejik amaçlara oranla daha yakın gelecekle ilgili hedeflere ulaşmak için hangi yol ve yöntemlerin kullanılacağını gösteren, çalışanların kararlarına rehberlik eden esnek hareket tarzlarıdır. Kesin kurallar dizisi olmayıp çalışanların öngörüsüne ve inisiyatifine alan bırakır.
Taktik
Özel ve kısa dönemli amaçlara ulaşmak için uygulanan, usul ve teknik bakımından stratejilerden çok daha ayrıntılı olan özel hareket tarzlarıdır. Örneğin, rakibin fiyat indirimine anlık bir promosyon kampanyasıyla cevap vermek bir taktiktir.
Program
Belirli faaliyetlerin neden, nerede, ne zaman, nasıl, niçin ve kimler tarafından yürütüleceğinin yer, zaman ve kişi gösterilerek en ince ayrıntısına kadar önceden belirlenmesidir. Değişen koşullara göre adapte edilebilen, belirsizlik ve risk düzeyi düşük uygulamalardır.
Yöntem
Bir amaca ulaşmak, bir sonuca varmak veya bir işi kolaylaştırmak için takip edilen düzenli ve sistemli yoldur. Stratejilerin, politikaların, taktiklerin ve programların hazırlanmasına teknik düzeyde yardımcı olan pratik bir araçtır.
Plan
Amaçlara ulaşmak için gerekli araçların ve yolların kararlaştırılması, neyin nasıl yapılacağının kabaca saptanması sürecidir. Strateji, politika, program ve yöntem kavramlarının tamamını kapsamı altına alan en geniş şemsiye kavramdır.
Üretim Anlayışı
Talebin fazla, arzın az olduğu dönemlerde geçerli olan, kitlesel üretimi artırarak maliyetleri düşürmeyi ve iyi bir dağıtım kanalıyla ürünü pazara sunmayı hedefleyen yaklaşımdır. Henry Ford'un 'Siyah olmak kaydıyla istediğiniz rengi seçebilirsiniz' sözü bu yaklaşımın en somut örneğidir.
Ürün Anlayışı
Tüketicilerin en yüksek kaliteli, en iyi performans gösteren ve en yenilikçi ürünleri tercih edeceğini varsayan, sürekli ürün iyileştirmeyi esas alan yaklaşımdır. 'İyi mal kendini satar' felsefesiyle hareket eder ancak müşteri ihtiyaçlarını gözden kaçırma riski taşır.
Satış Anlayışı
Tüketicilerin, işletmeler yoğun satış ve tutundurma çabası göstermediği sürece ürünü satın almayacaklarını savunan, baskıcı satış tekniklerine dayalı yaklaşımdır. 1920'lerdeki ekonomik kriz döneminde 'Ne üretirsem onu satarım, yeter ki satmasını bileyim' düşüncesiyle uygulanmıştır.
Modern Pazarlama Anlayışı
İşletmenin temel görevinin öncelikle tüketici ihtiyaçlarını anlamak ve bu ihtiyaçları rakiplerden daha iyi karşılayarak kar elde etmek olduğunu savunan yaklaşımdır. 'Önce tüketici ne bekliyor saptamak, sonra üretmek' ilkesine dayanır ve müşteriyi velinimet olarak görür.
Bütünsel Pazarlama Anlayışı
Pazarlama süreçlerini ilişki pazarlaması, bütünleşik pazarlama, içsel pazarlama ve toplumsal pazarlama boyutlarıyla bir bütün olarak ele alan çağdaş yaklaşımdır. İşletmenin sadece müşterileriyle değil, çalışanları, tedarikçileri ve tüm toplumla olan ilişkilerini entegre bir şekilde yönetmesini gerektirir.