Ünite 11: Kurumsal Stratejilerin Uygulanmasında — Önemli Kavramlar
Stratejik İttifak
En az iki ya da daha fazla bağımsız işletmenin, tamamlayıcı kaynaklarını bir araya getirerek geliştirmek, üretmek veya satmak gibi ortak amaçlar doğrultusunda iş birliği yapmasıdır.
Karşılaştırmalı Üstünlük
Her işletmenin sadece en iyi olduğu, uzmanlaştığı faaliyet alanına odaklanması ve zayıf olduğu alanları iş birliği ortaklarının üstün yetenekleriyle tamamlaması esasına dayanan teoridir.
Ortak Girişim (Joint Venture)
İki veya daha fazla ana işletmenin, kendi tüzel kişiliklerini korurken, belirli bir işi yürütmek amacıyla yeni bir isim ve kimlik altında ortaklaşa üçüncü bir bağımsız işletme kurmasıdır.
Sermaye Ortaklığı Olmayan İttifak
İki işletme arasında herhangi bir hisse veya sermaye paylaşımı olmaksızın, tamamen kontratlara dayalı olarak yürütülen lisans, franchise veya taşeronluk gibi iş birliği modelleridir.
İşletme Birleşmesi (Merger)
İki veya daha fazla bağımsız işletmenin kendi eski tüzel kişiliklerini tamamen sonlandırarak, tüm varlıklarını yeni bir isim ve tek bir tüzel kişilik altında birleştirmesidir.
İşletme Satın Alması (Acquisition)
Bir işletmenin, diğer bir işletmenin hisselerinin tamamını veya çoğunluğunu satın alarak, onun yönetim kontrolünü kendi bünyesine katması ancak satın alınan firmanın tüzel kişiliğini genellikle devam ettirmesidir.
Dikey Birleşme ve Satın Alma
Aynı sektörde faaliyet gösteren ve aynı değer zinciri üzerinde yer alan (tedarikçi veya dağıtıcı konumundaki) işletmelerin tek çatı altında bir araya gelmesidir.
Yatay Birleşme ve Satın Alma
Aynı sektörde yer alan ve doğrudan birbirine rakip olan iki veya daha fazla işletmenin pazar payını artırmak ve rekabeti azaltmak amacıyla birleşmesi veya birinin diğerini satın almasıdır.
Ürün Gamı Genişletme Amaçlı Satın Alma
İşletmelerin doğrudan rakibi olmayan ancak tamamlayıcı ürünler üreten firmaları satın alarak ürün çeşitliliğini ve rekabet gücünü artırmayı hedeflediği stratejidir.
Pazar Genişletme Amaçlı Satın Alma
Bir işletmenin, mevcut bilgi birikimini kullanarak benzer ancak farklı coğrafi veya tamamlayıcı pazarlara yayılmak amacıyla o pazardaki işletmeleri bünyesine katmasıdır.
İlişkisiz Birleşme ve Satın Alma (Konglomerat)
Birbiriyle hiçbir sektörel, teknolojik veya pazarsal ilişkisi bulunmayan, tamamen farklı alanlardaki işletmelerin finansal yatırım ve risk dağıtma amacıyla bir araya gelmesidir.
Satın Alma Teklifi (Tender Offer)
Satın alan işletmenin, hedef işletmenin hisselerini ele geçirmek amacıyla sermaye piyasasındaki tüm hissedarlara doğrudan belirli bir fiyattan satın alma çağrısı yapmasıdır.
Altın Paraşüt (Golden Parachute)
Şirketin el değiştirmesi durumunda görevine son verilecek üst düzey yöneticilere (CEO vb.) ödenmek üzere önceden sözleşmeye konulan fahiş miktardaki tazminat güvencesidir.
Borçlanarak Satın Alma (Leveraged Buy-out)
Satın alma işleminin finansmanının çok büyük bir kısmının dışarıdan borç alınarak yapılması ve satın alınan şirketin hisselerinin borsadan çekilerek özelleştirilmesidir.
Beyaz Şövalye (White Knight)
Düşmanca bir satın alma tehdidi altındaki hedef şirketin, kendisini kurtarması ve daha iyi koşullarda satın alması için anlaştığı dost canlısı diğer bir işletmedir.
Zehirli Hap (Poison Pill)
Hedef şirketin hisselerinin belirli bir orandan fazlasının düşmanca bir grup tarafından satın alınması durumunda, diğer ortaklara çok ucuz fiyattan ek hisse alma hakkı tanıyarak şirketi ele geçirmeyi zorlaştıran savunma taktiğidir.
Dış Kaynaklardan Yararlanma (Outsourcing)
İşletmenin kendi öz yetenekleri dışındaki ikincil faaliyetlerini, uzmanlığı olan dış tedarikçi işletmelere sözleşme yoluyla devretmesi esasına dayanan en basit stratejik ittifak türüdür.