Ünite 10: 10. Dış Ticaret ve Kalkınma — Alıştırmalar

Ders kitabının açık uçlu alıştırmaları. Bunlar çoktan seçmeli sınav sorusu değil — düşünmeni, araştırmanı, kendi cümlelerinle anlatmanı isteyen etkinlikler. Kitabın verdiği örnek yanıtlar kapalı duruyor; önce kendin dene.

1. Alıştırma 1myders hazırladı
   Dış ticaretin 'ekonomik büyümenin motoru' (engine of growth) olarak nitelendirilmesini, gelişmekte olan bir ülkenin ara malı ve sermaye malı ithalatı ihtiyacı çerçevesinde örnekler vererek açıklayınız.
   Yanıt / ipucu

   Gelişmekte olan ülkeler, ihracattan elde ettikleri gelirleri kendi sanayilerini büyütmek için ihtiyaç duydukları kritik ara malları ve yüksek teknolojili makine-teçhizat gibi sermaye mallarını ithal etmekte kullanırlar. Bu ithalat sayesinde yerli üretim kapasitesi ve verimlilik artar, bu da ekonomik büyümeyi tetikler.
2. Alıştırma 2myders hazırladı
   İçsel Büyüme Teorileri ile geleneksel dış ticaret teorilerini, teknolojik gelişme ve ticari engellerin kaldırılmasına bakış açıları yönünden karşılaştırınız.
   Yanıt / ipucu

   Geleneksel teoriler teknolojik gelişmeyi dışsal bir değişken olarak kabul ederken, İçsel Büyüme Teorileri bunu sistemin içsel bir parçası olarak analiz eder. Ayrıca içsel büyüme modelleri, gümrük tarifelerinin kaldırılmasının, ölçek ekonomilerinin ve teknolojik çeşitliliğin uzun dönemli büyümeye olan olumlu etkilerini içsel süreçlerle açıklar.
3. Alıştırma 3myders hazırladı
   Dış ticaret hadlerinin (Px/Pm) gelişmiş ve az gelişmiş ülkeler arasındaki farklılaşma nedenlerini, ihraç edilen ürünlerin katma değer düzeylerini dikkate alarak tartışınız.
   Yanıt / ipucu

   Gelişmiş ülkeler yüksek katma değerli, çok aşamalı sanayi ürünleri ihraç ettikleri için yüksek dış ticaret hadlerine sahiptirler. Az gelişmiş ülkeler ise genellikle katma değeri düşük, fiyat dalgalanmalarına açık tarımsal veya birincil ürünler ihraç ettiklerinden daha düşük dış ticaret hadleriyle karşılaşırlar.
4. Alıştırma 4myders hazırladı
   İthal İkameci Sanayi Politikası ile İhracata Dönük Sanayi Politikası arasındaki temel farkları, hedef kitle ve üretim ölçeği açısından analiz ediniz.
   Yanıt / ipucu

   İthal ikameci politika, daha önce ithal edilen malların yerli sanayiyle içeride üretilmesini hedefler ve temel hedef kitlesi iç piyasadır. İhracata dönük politika ise küresel dış talebi karşılamayı amaçlar, bu sayede üretim ölçeğini büyüterek birim maliyetleri düşürür ve uluslararası rekabet gücü kazandırır.
5. Alıştırma 5myders hazırladı
   Türkiye'nin 24 Ocak 1980 Kararları öncesi ve sonrasında uyguladığı sanayi politikalarını, dış ticarete açılma ve devlet teşvikleri açısından karşılaştırınız.
   Yanıt / ipucu

   1980 öncesinde yüksek gümrük tarifeleri ve kotalarla yerli sanayiyi koruyan ithal ikameci politikalar uygulanırken, 24 Ocak 1980 Kararları ile ihracata dayalı sanayi politikasına geçilmiştir. Bu yeni dönemde firmaların dışa açılması hedeflenmiş ve ihracatçılara KDV iadesi gibi finansal teşvikler sunularak küresel entegrasyon sağlanmıştır.