myders

Kavram Sözlüğü

Girişimcilik dersindeki 224 kavram, ünite sırasına göre.

GirişimciÜnite 1

Üretim faktörlerini (doğal kaynak, emek, sermaye) bir araya getirip organize ederek mal veya hizmet üretimine dönüştüren, piyasadaki riskleri üstlenen ve kâr amacı güden kişidir.

SermayedarÜnite 1

Sermayeye sahip olan ve bunu bizzat yatırım yaparak değerlendiren veya gereksinim duyanlara borç vererek ya da ortaklık kurarak sunan kişidir. Her sermaye sahibinde girişimcilikte aranan risk alabilme ve yaratıcılık nitelikleri bulunmayabilir.

İşveren / PatronÜnite 1

Ticari ya da sınai bir işletmenin sahibini ifade eden, birilerine iş sağlayarak onlar hakkında karar verme yetkisine sahip olan kişidir. Tüm girişimciler patron olmayabileceği gibi bazı patronlar da girişimci niteliği taşımayabilir.

Bir grup insanı belirli amaçlar etrafında toplayabilme ve bu amaçları gerçekleştirmek için onları harekete geçirme bilgi ve yeteneklerinin toplamına sahip olan kişidir. Girişimciden farklı olarak daha çok işin gelişimine ve büyümesine odaklanır.

Profesyonel YöneticiÜnite 1

İşletme sahibi olmayan, analitik, tedbirli, kısa vadeli düşünen, örgütsel çıkarları ön planda tutan ve konumundan ötürü sorumlulukları işletme sahibine göre farklılık gösteren profesyonel çalışandır.

Richard CantillonÜnite 1

18. yüzyılın başlarında Fransa'da yaşayan İrlandalı ekonomisttir. Girişimcinin tanımını ilk kez yaparak, girişimciyi henüz belirginleşmemiş bir bedelle satmak üzere üretim girdilerini satın alan kişi olarak tanımlamıştır.

Joseph A. SchumpeterÜnite 1

Girişimcinin yenilikçi ve dinamik olma özelliğini ekonomik kalkınmada insan kaynaklarının temel yapı taşı olarak ilk kez vurgulayan ekonomisttir. Girişimciyi toplumda değişimi yaratan ve 'yaratıcı yıkıcılık' görevini üstlenen aktör olarak tanımlamıştır.

Yaratıcı YıkıcılıkÜnite 1

Schumpeter tarafından ortaya atılan, girişimcinin eskinin kurallarını ve geleneklerini yıkarak yerine tamamen yeniyi getirmesi sürecini ifade eden kavramdır.

Girişimci DüşünceÜnite 1

Bir fırsatı değerlendirmek, iş fikrini tanımlamak, gerekli kaynakları bulmak, girişimi faaliyete geçirmek ve sonuçlarını almak için gereken yenilikçi, risk alıcı, öncü ve rekabetçi faaliyetler bütünüdür.

Yenilikçilik (İnovasyon)Ünite 1

OECD ve AB tanımlarına göre bir fikri pazarlanabilir mal veya hizmete, yeni üretim, dağıtım ve arz yöntemlerine ya da geliştirilmiş toplumsal hizmet süreçlerine dönüştürme faaliyetidir.

Öncü OlmaÜnite 1

Başkalarını takip etmek yerine yenilikçi bir fikri rakiplerinden önce, vizyon sahibi bir bilinçle sorumluluk üstlenerek ve zaman kaybetmeden eyleme dönüştürme yeteneğidir.

Sermaye BirikimiÜnite 1

Yeni girişimler sayesinde ekonomide artan çıktı miktarı ile kârların artması ve bu kârların yeniden yatırıma yönlendirilerek yeni istihdam alanları ve sermaye tabana yayılımı sağlaması sürecidir.

24 Ocak 1980 KararlarıÜnite 1

Türkiye'de ithal ikameci kalkınma stratejisinin terk edilerek serbest piyasa ekonomisi ve ihracata yönelik kalkınma stratejisine geçilmesini sağlayan, girişimciliği ve özel sektörü destekleyen tarihi ekonomik kararlardır.

Uluslararası GirişimcilikÜnite 1

KOBİ'lerin ve girişimcilerin ihracat, ortak girişimler, doğrudan yabancı yatırımlar ve lisans anlaşmaları yoluyla uluslararası pazarlara açılma faaliyetleridir.

Küçük ve orta büyüklükteki işletmeleri ifade eden; az yatırımla esnek üretim, ürün çeşitliliği ve istihdam yaratma potansiyeli yüksek olan işletme türüdür.

Elektronik Ticaret (E-Ticaret)Ünite 1

Bilgi ve iletişim teknolojilerindeki hızlı değişimlere paralel olarak mal ve hizmetlerin elektronik ortamda alınıp satıldığı, pazara giriş kolaylığı sağlayan yeni nesil ticaret yöntemidir.

KorporasyonÜnite 2

Orta Çağ Avrupa'sında küçük sanayi ve esnaf faaliyetlerini yürüten, üretici ile tüketici arasında aracıya yer vermeyen meslek kuruluşlarıdır. Bu yapılarda kullanılan üretim faktörleri mal sahibi olan girişimciye aittir ve işinin başında bizzat çalışır.

Sanayi DevrimiÜnite 2

18. yüzyılda insan ve hayvan gücüne dayalı üretimden makine gücüne geçilen, bilimsel bilgi ile sermayenin birleşmesiyle seri üretimin başladığı dönemdir. Çağdaş girişimciliğin doğuşuna zemin hazırlamıştır.

Çağdaş GirişimcilikÜnite 2

Sanayi Devrimi ile birlikte bilimsel bilgi, coğrafi keşifler ve sermaye birikiminin harmanlanmasıyla ortaya çıkan modern girişimcilik anlayışıdır. Buhar makinesinin üretime girmesiyle temelini bulmuştur.

Türklerde GirişimcilikÜnite 2

Selçuklu döneminde kervansaraylar, ahi/lonca teşkilatları ve sigortacılık müesseseleriyle gelişen, Osmanlı'da padişahlarca desteklenen ve Cumhuriyet döneminde İzmir İktisat Kongresi ile kurumsal temellere oturtulan tarihi gelişim sürecidir.

Anadolu Selçuklu ve Osmanlı dönemlerinde ticari ahlakı, ürün kalitesini ve müşteri ilişkilerini düzenleyen, esnaf ve zanaatkarları organize eden mesleki teşkilatlanma modelidir.

Kral YoluÜnite 2

Lidyalılar tarafından icat edilen paranın ardından Mezopotamya'dan başlayıp Anadolu'yu geçerek Akdeniz kıyılarına uzanan, dönemin en önemli kara ticaret yollarından biridir.

MerkantilizmÜnite 2

Ülkelerin özel ve kamu girişimlerinin ürünlerini ihraç ederek karşılığında altın getirme çabasını savunan, ticaretin merkezinin Akdeniz'den okyanuslara kaydığı ilk ticari kapitalizm dönemidir.

Risk Sermayesi SahibiÜnite 2

Öz sermaye kaynaklarından yatırımlarına yüksek getiri sağlamak amacıyla risk içeren yatırımlara fon sağlayan kişi veya kurumlardır; 18. yüzyıldan itibaren girişimcilerden ayrışmışlardır.

BurjuvaziÜnite 2

Rönesans ve dinde reform hareketleriyle birlikte kentlerde yerleşen, ticaret yaparak güçlenen ve Batı dünyasının yeni dinamiğini oluşturarak siyasi yapıyı değiştiren yeni sınıftır.

İç Girişimci (Intrapreneur)Ünite 2

Gifford Pinchot tarafından tanımlanan, hâlihazırda faaliyette olan büyük bir kurumsal örgüt içerisindeki çalışan ve yenilikçi projeler üreten girişimci türüdür.

Serbest Piyasa EkonomisiÜnite 2

Fiyatların arz ve talebe göre serbestçe belirlendiği, girişim hürriyetinin ve rekabetin en üst düzeyde yaşandığı, Taylor, Fayol ve Weber gibi isimlerce bilimsel temelleri atılan ekonomik sistemdir.

Kültepe TabletleriÜnite 2

MÖ 2000 yıllarında Asurlu tüccarların Anadolu'ya getirdiği yazı kalıntıları olup, Anadolu'nun yazıyla tanışmasını ve ilk ticari belgeleri temsil eder.

I. İzmir İktisat KongresiÜnite 2

Cumhuriyet'in ilk yıllarında Mustafa Kemal Atatürk'ün önderliğinde toplanan, Türk girişimcilerinin önünü açmak ve milli ekonomiyi kurmak amacıyla kararların alındığı kongredir.

Protestan Çalışma AhlakıÜnite 2

Max Weber'e göre Batı insanının ekonomik alandaki üstünlüğünü ve kapitalizmin gelişimini tetikleyen, çalışmayı ve kazanç sağlamayı dini bir erdem olarak gören zihniyet yapısıdır.

Schumpeterci GirişimciÜnite 2

Joseph Schumpeter'e göre mevcut kalıpları kıran, yenilik (inovasyon) yapan ve yeni teknolojiler geliştirerek ekonomik yapıyı dönüştüren kilit aktördür.

Bağımsız GirişimcilikÜnite 3

Yeni bir iş girişimi planlayan ya da tek başına bir işletmeyi sürdüren, meslek erbabı niteliğindeki bireysel girişimci türüdür. Örneğin, kendi hayallerini gerçeğe dönüştürmek için bireysel olarak tekil bir dükkân açıp işleten bir esnaf bu kapsamdadır.

Fırsatçı Bağımsız GirişimciÜnite 3

Tekil bağımsız girişimciliğin bir alt kolu olup, kısa dönemli anlaşmalarla ticari geri dönüşleri maksimize etmeye çalışan girişimcidir. Pazardaki geçici fırsatları hızle değerlendirerek kazanç elde etmeyi hedefler.

Seri / Daimi GirişimciÜnite 3

Birden fazla girişimcilik faaliyetinde bulunan, yani eşzamanlı veya ardışık olarak birden fazla iş yürüten girişimci profilidir. Örneğin, başarısızlık veya fırsat gibi nedenlerle hayatı boyunca birden fazla farklı şirket kurmuş ve yönetmiş bir iş insanıdır.

Geleneksel Kadın GirişimciÜnite 3

Genellikle 35-45 yaş aralığında, ilk iş deneyimini yaşayan, perakende veya hizmet sektöründe faaliyet gösteren ve kişisel tasarruflarıyla sermaye oluşturan kadın girişimcidir. Hem iş hem de geleneksel cinsiyet rollerini aynı anda dengeli yürütmeye çalışır.

Akademik GirişimcilikÜnite 3

Üniversitelerdeki araştırmacı ve akademisyenlerin girişimci aktivitelere yönelmesi, ticari gelir üretmesi ve yenilikçi projeleri hayata geçirmesidir. Örneğin, üniversite laboratuvarında geliştirdiği teknolojiyi bir spin-off şirketi kurarak ticarileştiren bir profesördür.

İç Girişimcilik (Intrapreneurship)Ünite 3

Mevcut ve faal bir organizasyon içerisinde, çalışanların risk alarak yenilik yapma ve bir fikri kârlı ürüne dönüştürme faaliyetleridir. Örneğin, 3M şirketinde çalışan Arthur Fry'ın çalışma saatlerinde geliştirdiği "Post-it" not buluşu iç girişimciliğin en net örneğidir.

Sosyal GirişimcilikÜnite 3

Kâr amacı gütmeksizin veya piyasa tabanlı faaliyetler kullanarak toplumun karmaşık sorunlarına yenilikçi çözümler getiren ve sosyal değer yaratan girişimcilik türüdür. Örneğin, ASHOKA vakfı desteğiyle toplumsal bir sorunu çözmek için sivil girişim başlatan bir bireydir.

Kurumsal GirişimcilikÜnite 3

Büyük işletmelerin performans ve büyüme amacıyla risk alma, inovasyon, proaktiflik ve agresif rekabetçilik eğilimlerini kurumsal düzeyde sergilemesidir. Örneğin, General Electric CEO'su Jack Welch'in yöneticileri işin sahibi yaparak şirketi güçlendirmesidir.

Profesyonel / Yönetici GirişimcilikÜnite 3

Faaliyet gösteren bir firmada, üst düzey yöneticilerin kuruma dinamizm getirmek amacıyla yenilikçi ve girişimci bir rol üstlenmesidir. Örneğin, Chrysler Motor'u zor durumdan kurtaran Lee Iacocca'nın yönetici girişimcilik sergilemesidir.

MBI (Management By In)Ünite 3

Bir işletmenin kriz, kötü yönetim veya ölüm gibi nedenlerle işletme içinden gelen yönetici veya teknokratlara devredilmesi veya satılması durumudur. İç kaynaklı profesyonel yönetim devrini ifade eder.

MBO (Management By Out)Ünite 3

Bir işletmenin, kendi dışındaki profesyonel yönetici veya teknokratlara devredilmesi veya satılması suretiyle yeniden yapılandırılmasıdır. Dış kaynaklı yönetici girişimcilik modelidir.

Teknik GirişimcilikÜnite 3

Bilişim, biyoteknoloji ve mühendislik gibi yeni bilimsel gelişmeleri ticarileştirerek geniş kitlelere sunan teknoloji odaklı girişimciliktir. Örneğin, ileri teknoloji alanında Ar-Ge yaparak düşük sermayeyle yüksek büyüme yakalayan bir yazılım firması kurucusudur.

Girişimci GirişimciliğiÜnite 3

Tecrübeli girişimcilerin, sektörde yeni olan ve uygun iş fikirleri bulunan firmaları satın alarak onlara yönetim ve ayakta kalma becerisi öğretip belirli bir büyüklüğe ulaştığında satmasıdır. Ortak iş yapma kültürünü destekler.

Çevre GirişimciliğiÜnite 3

Doğanın ekolojik dengesini korumak ve bu alandaki fırsatları ticarileştirmek amacıyla yapılan girişimcilik faaliyetleridir. Örneğin, kullanılmış elektronik atıkları toplayıp geri dönüştüren "Exitcom" veya organik atıkları yok eden AFADS sistemidir.

Sanat GirişimciliğiÜnite 3

Yaratıcılık, yenilik ve risk alma süreçlerinde bir sanatçının belirsizlik altındaki yaratıcı tavır ve hareketleri ile girişimcinin karar verme süreci arasındaki bağı kuran girişimcilik türüdür.

Stratejik GirişimcilikÜnite 3

Firmaların piyasadaki belirsizliklerle başa çıkabilmek ve refah sağlamak amacıyla fırsat arayıcı faaliyetler ile avantaj yaratıcı faaliyetleri birleştirerek stratejik kurgu yapmasıdır.

Yenilik GirişimciliğiÜnite 3

Hızlı büyüyen şirketlerde, bazen beklenmeyen sorunları çözmek bazen de kriz ortamında patlak veren yenilikçi tasarımların tabandan başlayarak organizasyon yapısına nüfuz etmesini sağlayan girişimcilik dinamiğidir.

Davranışsal ModelÜnite 3

Akademik girişimcilik üzerinde etki eden faktörleri belirlemek için kullanılan ve üniversite ikliminin (yönetim desteği, güven, risk alma toleransı) araştırmacıların girişimci aktivitelerini etkilediğini savunan teorik yaklaşımdır.

Ekonomik GelişmeÜnite 4

Bir ekonomide mal ve hizmet üretim kapasitesinin uzun vadeli olarak artması ve makroekonomik göstergelerin iyileşmesi sürecidir. Metne göre, bu sürecin hızlanmasında ve kalıcı hale gelmesinde girişimcilik faaliyetleri en temel itici güçlerden biridir.

KalkınmaÜnite 4

Ekonomik büyümenin yanı sıra toplumsal, kurumsal ve yapısal dönüşümleri de içeren daha geniş kapsamlı bir refah artışıdır. Girişimcilik, yaratmış olduğu katma değer ve istihdam ile ülkelerin kalkınma hamlelerinde başrol oynamaktadır.

Ekonomik Gelişme ModeliÜnite 4

Ekonomilerin büyüme ve kalkınma süreçlerini açıklamak için kullanılan teorik çerçevelerdir. Metinde geleneksel model, girişimciliğe dayalı model, birleştirilmiş model ve girişimciliğin ana unsur olduğu modeller detaylıca incelenmektedir.

Girişimciliğe Dayalı Ekonomik Gelişme ModeliÜnite 4

Girişimcilik faaliyetlerini ekonomik büyümenin merkezine koyan, altyapı koşulları ile bireysel fırsat algılama yeteneklerinin yeni işletme kuruluşlarını tetiklediğini savunan modern ekonomik modeldir. Örnek olarak GEM projelerinde bu modelin dinamikleri, işletme yoğunluğu ile kalkınma arasındaki bağı kurar.

Üretim FaktörleriÜnite 4

Mal ve hizmet üretimini gerçekleştirmek için kullanılan emek, toprak, sermaye ve girişimcilikten oluşan temel unsurlardır. Girişimci, diğer üç faktörü en etkin şekilde bir araya getiren ve organize eden kilit aktördür.

Yeni EkonomiÜnite 4

Yüksek teknolojiye dayalı üretim ile internet üzerinden yapılan ticaret ve iş süreçlerini barındıran modern ekonomik yapıdır. Bu yapının oluşmasında, bilimsel yenilikleri ticari fırsatlara dönüştüren girişimciler öncü rol oynamaktadır.

Fırsatçı GirişimcilikÜnite 4

Bireylerin piyasadaki kâr ve yenilik fırsatlarını kendi iradeleriyle değerlendirerek başlattıkları girişimcilik eylemleridir. Metindeki GEM verilerine göre, gelişmiş ekonomilerde zorunlu girişimciliğe kıyasla çok daha yüksek oranlarda gerçekleşmektedir.

Zorunlu GirişimcilikÜnite 4

Bireylerin başka bir iş bulma olanağı bulamaması veya ekonomik imkansızlıklar nedeniyle hayatta kalma saikiyle zorunlu olarak yaptığı girişimcilik faaliyetleridir. Gelişmiş ülkelerde oranları oldukça düşüktür ve kalkınmaya pozitif etkisi sınırlıdır.

Yenilik (İnovasyon)Ünite 4

Schumpeter'e göre yeni bir ürün sunmak, yeni üretim yöntemi geliştirmek, yeni piyasa açmak, yeni hammadde bulmak veya endüstri yapısını değiştirmek gibi yeni bileşimler oluşturma sürecidir. Girişimciliğin ekonomik gelişmeye katkısının temel temelini oluşturur.

İçe Dönük Gelişme Stratejisi (İthal İkameci)Ünite 4

Uluslararası piyasalarda rekabet edebilir düzeye gelene kadar yurt içi üretimin dış ticaret politikaları ve mali araçlarla korunmasını öngören stratejidir. Bu politikanın başarılı olması için yeni kurulan yerli girişimcilerin devlet tarafından korunması şarttır.

Dışa Dönük Gelişme Stratejisi (İhracata Dayalı)Ünite 4

Sanayicilere ve girişimcilere ihracat kolaylıkları, vergi avantajları ve teşvikler sağlanarak uluslararası rekabete açılmalarını öngören ekonomik stratejidir. Girişimciler açısından 'yaparak öğrenme' sürecini tetikler.

Küresel Girişimcilik Monitörü (GEM)Ünite 4

Uluslararası düzeyde girişimcilik faaliyetlerini, oranlarını ve türlerini araştıran akademik bir araştırma konsorsiyumudur. Metinde Belçika, ABD ve Danimarka gibi ülkelerin fırsatçı ve zorunlu girişimcilik verileri bu kurumun raporlarından aktarılmıştır.

Birleştirilmiş Ekonomik Gelişme ModeliÜnite 4

Geleneksel ekonomik model ile girişimciliğe dayalı modelin sentezlenmesiyle oluşan, hem büyük işletmelerin katkılarını hem de mevcut firmaların yeni girişimlere kaynak oluşturma rolünü aynı anda gösteren modeldir.

Yaratıcı YıkımÜnite 4

Schumpeter'in yenilikçi girişimci vizyonunda yer alan; yeni ürün ve teknolojilerin eski ve verimsiz endüstrileri ortadan kaldırarak ekonomiyi sürekli yenilemesi ve dinamik tutması sürecidir.

Geleneksel Ekonomik Gelişme ModeliÜnite 4

Girişimciliğe ve küçük/orta ölçekli işletmelere ikincil bir rol veren, kalkınmanın sadece büyük ölçekli sanayi devleri üzerinden yürüdüğünü savunan eski ekonomik yaklaşımdır.

Çarpan ve Çoğaltan EtkiÜnite 4

Yatırım faaliyetlerinin ekonomide yarattığı zincirleme hareketlilik ile milli gelir, istihdam ve refah düzeyini katlayarak artırma özelliğidir. Girişimcilerin yaptığı yatırımlar bu etkiyi doğrudan tetikler.

AraçsallaştırmaÜnite 5

Bir değişkenin belirli bir kuramsal açıklamada oynadığı rolü tanımlamak, nitelendirmek ve ölçmek üzere benimsenen yöntembilimsel yaklaşımdır. Girişimcilik çalışmalarında kişiliğin rolünü incelemede kullanılan bakış açılarından biridir.

Varlıkbilim (Ontoloji)Ünite 5

Kavramların varoluşu ile ilgilenen analitik felsefe dalıdır. Kişilik kuramlarına yaklaşırken gerçekçilik, pozitivizm ve araçsallaştırma gibi varsayımları barındırır.

Tanımlayıcı KuramÜnite 5

Bireyin kişiliği, girişimci eğilimleri, davranışları ve performansı arasındaki karşılıklı ilişkileri bağımsız gözlemlere dayanarak açıklayan yalın bir kuramsal yaklaşımdır.

Normatif KuramÜnite 5

Kişiliğin bazı yönlerinin etkin girişimci davranış için kesinlikle gerekli olduğunu iddia eden ve deneysel gözlemlerden önce gelen kuramsal varsayımları içeren yaklaşımdır.

Kuralcı KuramÜnite 5

Başarılı bir girişimci olmayı isteyen bir kimsenin mutlaka belirli bir kişilik türüne sahip olması gerektiğini öne süren kuramsal görüştür.

Kontrol BölgesiÜnite 5

Bireylerin geleceklerinin dış etkilerden çok kendi kontrollerinde olduğu inancını (içsel kontrol) ve girişimcinin örgütsel önyargıları denetleyebilme gücünü ifade eden kişilik özelliğidir.

Başarma İhtiyacıÜnite 5

Bireyin muhtemel durumlarda en iyi olmaya motive olması, zor hedefleri kendi koyarak sonuçlarından hemen haberdar olmak istemesidir. Örneğin Sony'nin kurucusunun transistörü satın alıp küresel başarı yakalaması bu ihtiyacın somut bir göstergesidir.

Belirsizliğe HoşgörüÜnite 5

Bilinmeyen ve düzensiz durumların yarattığı bilgi eksikliğine karşı bireyin sorun yaşamamasını ve bunu fırsata dönüştürebilmesini sağlayan psikolojik bir özelliktir.

Orta Düzeyde Risk AlmaÜnite 5

Başarılı girişimcilerin işletmenin geleceğini tehlikeye atacak aşırı büyük risklerden kaçınarak, kendi becerilerinin farkında oldukları hesaplanabilir ve yönetilebilir düzeydeki riskleri üstlenmesidir.

Proaktif YönetimÜnite 5

Yöneticilerin yalnızca günlük operasyonel işlerle uğraşması yerine, geleceğe yönelik adımları önceden planlaması ve sorunlar çıkmadan önce önleyici yaklaşım sergilemesidir.

YaratıcılıkÜnite 5

Yeni fikirler yaratma yeteneği ve yenilik sürecini mümkün kılan beceri veya doğal yatkınlıklar kümesidir; zihinsel bir faaliyettir.

YenilikçilikÜnite 5

Peter Drucker'a göre kaynaklara yeni zenginlik yaratma kapasitesi kazandıran eylem olup, yaratıcılığı dışa vuran cisimsel veya maddesel bir oluşum ve girişimciliğe özgü bir araçtır.

KültürÜnite 5

Ait olduğu toplumun tüm ilişki ve etkileşim süreçlerine, kurumsal yapılarına sirayet ederek üyelerinin çalışma, üretim ve yönetim tarzlarını güçlü bir şekilde etkileyen sistemdir.

Protestan AhlakıÜnite 5

Maddiyata, üretime, sermayeye ve çalışmaya yapılan vurgularla bireyleri tembellikten kurtarıp iyi bir mümin olmak adına üretmeye yönelten, Batı'da girişimciliği destekleyen inanç sistemidir.

Ataerkil Aile YapısıÜnite 5

Anne-babanın sıkı denetiminin, itaat kültürünün baskın olduğu; yenilikçiliğe açıklık ve bireysel başarının ön planda tutulmadığı, geleneksel yapısıyla girişimciliği perdeleyen aile düzenidir.

BağımsızlıkÜnite 6

Girişimcilerin karar verme özgürlüğüne sahip olma ve kendi işinin patronu olma ihtiyacıdır. Örneğin, başkasına bağlı çalışmak istemeyen bir bireyin kendi dükkanını açarak kendi kararlarını alması bu duruma örnektir.

Başarma DuygusuÜnite 6

Girişimcinin bir iş kurma fikrini karlılığa dönüştürmesinden ve bu sürecin sorumluluğunu tek başına taşınmasından duyduğu içsel tatmin ve keyif hissidir.

Saygınlık Elde EtmeÜnite 6

Başarılı bir işletme sahibinin toplum içinde diğer bireylerin saygı ve hayranlığını kazanması sonucu elde ettiği tatmin edici sosyal durumdur.

BelirsizlikÜnite 6

Birey tarafından yeterli veri olmadığı için tam olarak yapılandırılamayan ve kategorize edilemeyen, sürprizleri barındıran durumdur. Örneğin, yeni kurulan bir pazarın gelecekte nasıl tepki vereceğinin tam öngörülememesi belirsizliktir.

Girişimcinin karşı karşıya olduğu, olasılıkları belirli bir düzeyde hesaplanabilen ve kişiden kişiye farklı tanımlanan tehlike ve belirsizlik durumudur.

Girişimci BaşarısıÜnite 6

Niteliksel olarak daha fazla getiri ve daha hızlı büyüme elde etmenin yanı sıra, girişimcinin amaç ve hedeflerine ulaştığı zaman alacağı haz olarak tanımlanan durumdur.

PaydaşÜnite 6

Freeman’a göre organizasyonel amaçların başarılmasını etkileyen veya başarısından etkilenen bir grup, kişi veya kurumdur. Girişimci, çalışanlar, tedarikçiler ve müşteriler birer paydaştır.

Öğrenme KültürüÜnite 6

Yeni kurulan ve deneyimsiz olan işletmenin, rakiplerine kıyasla eksikliklerini ve değişimi bir öğrenme ve gelişme fırsatı olarak görmesi anlayışıdır.

Sosyal SorumlulukÜnite 6

İşletmenin kendi amaçlarını gerçekleştirirken ahlaki değerlere sadık kalması ve kaynaklarını içinde bulunduğu toplumu geliştirmede kullanmasıdır. Örn. çevre dostu üretim yapmak.

Ekonomik SorumlulukÜnite 6

İşletmelerin mal ve hizmet üretme, kâr elde etme, büyüme ve topluma ekonomik anlamda hizmet etme işlevlerini yerine getirmesini gerektiren temel sorumluluktur.

Yasal SorumlulukÜnite 6

Yasalar, yönetmelikler ve sözleşmeler gibi yasal otoritelerin düzenlemelerinden doğan, işletmelerin topluma karşı hukuki görevlerini kapsayan sorumluluk türüdür.

Ahlaki SorumlulukÜnite 6

İşletmelerin herhangi bir yasal yaptırım olmaksızın toplumca benimsenen ahlaki normlara ve etik kurallara uygun hareket etmesini gerektiren sorumluluktur.

Gönüllü Sosyal SorumlulukÜnite 6

Topluma bir karşılık beklemeden katkıda bulunmak, toplum yararına projeler için zaman ve para ayırmak gibi faaliyetleri kapsayan sorumluluk düzeyidir.

İş EtiğiÜnite 6

İşletmelerin ve çalışanların paydaşlara yönelik doğru davranış standartlarını belirleyen, hukuki ve ahlaki standartlara bağlı kalmayı içeren kurallar bütünüdür.

Kurumsal Sosyal SorumlulukÜnite 6

İşletmenin hem iç hem de dış çevredeki aktörlerin istek ve beklentilerini dengeleyecek şekilde stratejik olarak hareket etmesini sağlayan yönetim yaklaşımıdır.

Eko-verimlilikÜnite 6

İşletmelerin daha temiz üretim süreçleri, enerji tasarrufu ve geri dönüşüm uygulamalarıyla çevreye zarar vermeden ekonomik değer yaratma kapasitesidir.

Karar Verme SüreciÜnite 7

Birden çok alternatif arasından belirli bir davranış veya düşünce biçiminin seçilmesini amaçlayan bilişsel işlevler süreci olarak tanımlanır. Amaç, araçlar, kontrol standartları ve sonuçların karşılaştırılması gibi öğelerden oluşur; örneğin yeni bir pazara girme alternatifi bu sürece dahildir.

Normatif TeorilerÜnite 7

Belirli bir durumda hangisinin en iyi karar olduğunu ve bu kararın verme sürecini saptayan teorilerdir. İnsanların rasyonel ve maksimum faydacı oldukları varsayımına dayanır, sağlam ve istatistiksel metodolojiler kullanır.

Betimsel TeorilerÜnite 7

İnsanların bizzat aldıkları kararlar hakkında açıklama sağlayan, onların ne yapmaları gerektiğinden ziyade gerçekte ne yaptıklarını inceleyen teorilerdir. Psikolojik terimlerle ifadeleri normatif teorilere göre daha olasıdır.

Reçete Sunan/Kural Koyan TeorilerÜnite 7

İnsanların kendi karar verme pratiklerini iyileştirmeleri için yollar öneren pedagojik temelli teorilerdir. Bireylerin karar alma süreçlerini optimize etmelerine rehberlik eder.

Çıpa/Referans Alma ÖnyargısıÜnite 7

Girişimsel karar verme sürecinde muhakeme yapmak veya karar almak için konuyla ilgisiz bir sayı veya miktarın kullanılması durumudur. Bireylerin zihinsel olarak belirli bir değere takılıp kalmasına yol açar.

Elverişlilik ÖnyargısıÜnite 7

Bir şeyin miktar, büyüklük veya sıklığı hakkında fikir sahibi olmak için, o konuya ilişkin bir durumun zihinde ne kadar kolay canlandığını göz önüne alma eğilimidir. Örneğin yakın zamanda yaşanan bir iflasın hafızada taze olması nedeniyle tüm sektörü riskli algılamak.

Temsil Edilebilirlik ÖnyargısıÜnite 7

Bir unsur veya durumu, içinde oluştuğu toplulukta ne kadar tipik olduğuna bakarak değerlendirmek ve temel-oran bilgisini göz ardı etmektir. Kalıp yargılara dayanarak hızlı ve yanıltıcı kararlar alınmasına neden olur.

Çerçeveleme EtkisiÜnite 7

Bilginin uygun bağlama nasıl yerleştirildiğine göre insan muhakemesinin değişmesi durumudur. Özellikle bir problemin pozitif veya negatif yönlerinin vurgulanması karar vericinin algısını doğrudan etkiler.

Beklenti TeorisiÜnite 7

İnsanların risk karşısındaki davranışlarını açıklayan betimsel bir teoridir; bireylerin kazanma alanında riskten kaçındığını, kayıp alanında ise risk almaya gönüllü olduğunu savunur.

Kesinlik EtkisiÜnite 7

Beklenti teorisinin bir uzantısı olarak, bireylerin gerçekleşmesi muhtemel olan sonuçlara oranla kesin olduğu kabul edilen sonuçlara daha fazla değer vermesi eğilimidir.

Ayırma EtkisiÜnite 7

Bireylerin alternatifler arasında yapacakları seçimi kolaylaştırmak için ortak özellikleri ortadan kaldırıp yalnızca alternatifleri ayrıştıran unsurlara odaklanması durumudur.

Yansıma EtkisiÜnite 7

İnsanların kazanca dayalı sonuçlar arasında seçim yaparken riskten kaçınması, kayba dayalı sonuçlar arasında seçim yaparken ise risk alma eğilimine girmesi durumudur.

Girişimcilik KültürüÜnite 7

Toplumun girişimcilere, iş hayatına ve servet edinmeye olan pozitif tutumlarını, bakış açılarını ve değerlerini ifade eden yapıdır. Amerika'da girişimcilerin kahraman olarak görülmesi bunun somut bir yansımasıdır.

Beklenen Fayda KuramıÜnite 7

Yatırımcıların karar verme sürecinde uzun süre belirleyici olduğu düşünülen, normatif nitelikte ve matematiksel modeller içeren kuramdır. İnsanların genel olarak riskten kaçındığını varsayar.

Negatif Zorlamalar (Negatif Engeller)Ünite 7

Bireyleri kendi işini kurmaya sevk eden en güçlü teşvik edici unsurlar olup emeklilik, işten atılma, işten memnuniyetsizlik ve uygun olmayan görevlendirmeler gibi durumları kapsar.

Dış TicaretÜnite 8

Ülkeler arasındaki mal ve hizmet akımlarını ifade eden ekonomik bir süreçtir. Yurt içinde üretilen malın başka ülkeye satılması ihracat, başka ülkeden satın alınması ise ithalat olarak adlandırılır.

İhracatÜnite 8

Yurt içinde üretilen mal ve hizmetlerin başka bir ülkeye satılması ve ülke dışına çıkarılması işlemidir. Dış ticaretin ülkeye döviz girdisi sağlayan en temel ayaklarından biridir.

İthalatÜnite 8

Başka bir ülkede üretilen mal ve hizmetlerin yurt içindeki tüketici veya işletmeler tarafından satın alınarak ülkeye getirilmesi işlemidir. Dış ticaret dengesini etkileyen önemli bir unsurdur.

DövizÜnite 8

Uluslararası ödemelerde geçerli olan yabancı paralar ve para işlevi gören bono, çek, poliçe, kredi mektubu ve havale gibi varlıkların tümüdür. Banka havaleleri ve ödeme emirleri döviz kapsamında değerlendirilir.

EfektifÜnite 8

Döviz kavramının içinde yer alan, fiziki nakit şeklinde elinde bulundurulan yabancı paraları ifade eder. Banka hesaplarındaki kaydi paralardan farklı olarak fiziksel banknotları tanımlar.

KambiyoÜnite 8

Para ya da para yerine geçen kıymetli belgelerin birbirleriyle değiştirilmesi işlemidir. Kambiyo senetleri uluslararası ticarette ödeme ve borçlanma aracı olarak sıklıkla kullanılır.

FOB (Free On Board)Ünite 8

Malların belirtilen yükleme limanında gemi bordasına aktarılmasıyla satıcının teslim yükümlülüğünün bittiğini belirten teslim şeklidir. Uluslararası deniz taşımacılığında yaygın olarak tercih edilir.

CIF (Cost, Insurance, Freight)Ünite 8

Satıcının mal bedeli ve navlunun yanı sıra, taşıma sırasında malların kayıp ve hasar riskine karşı deniz sigortası sağlama yükümlülüğünü de içeren teslim şeklidir.

TeknolojiÜnite 8

Bilimsel araştırma sonuçlarının, pratik alanlara ve endüstriyel üretime uygulanması süreci olarak tanımlanır. Ülkelerin kalkınma ve rekabet gücünde belirleyici bir unsurdur.

Uyarılmış Teknolojik Yenilik TeorisiÜnite 8

Kurumlar ve politikalar doğru bir şekilde düzenlendiği takdirde teknolojik performansın da bu düzenlemeleri takip edeceğini savunan ekonomik teoridir.

E-TicaretÜnite 8

İnternet ve elektronik ağlar üzerinden mal ve hizmetlerin alım satımının yapılmasıdır. Mekân ve zaman sınırlarını ortadan kaldırarak işletmelere küresel pazarlara erişim imkânı sunar.

Elektronik Dış TicaretÜnite 8

E-ticaret uygulamalarının uluslararası alana taşınarak, dünyanın herhangi bir yerindeki müşterilere internet aracılığıyla ürün pazarlanması ve satış yapılması sürecidir.

Tersine Mühendislik (Reverse Engineering)Ünite 8

Mevcut bir ürünün sökülerek, çalışma prensiplerinin ve tasarım detaylarının incelenmesi suretiyle benzer veya geliştirilmiş bir ürünün üretilmesi teknolojisidir. Gelişmekte olan ülkelerce teknoloji açığını kapatmak için kullanılır.

KOBİ (Küçük ve Orta Büyüklükteki İşletmeler)Ünite 8

Dünya ekonomisindeki işletmelerin yaklaşık yüzde 99'unu oluşturan, istihdamın büyük kısmını sağlayan ve ekonomik dinamizmin merkezinde yer alan küçük ölçekli ekonomik birimlerdir.

Tahkim YargısıÜnite 8

Uluslararası ticari uyuşmazlıklarda devlet yargısına alternatif olarak, tarafların anlaşmasıyla seçilen tarafsız hakemler aracılığıyla hukuki ihtilafların çözüme kavuşturulması yöntemidir.

İnovasyonÜnite 9

Yeni fikirlerin, yaratıcılığın ticari bir ustalıkla birleşerek ticari bir fayda sağlanması olgusudur. Örneğin, yeni bir ürün yaratmak veya mevcut bir üründe kalitatif değişiklik yapmak birer inovasyondur.

GirişimcilikÜnite 9

İşle ilgili fırsatları tanıma, bu fırsatları değerlendirmek için risk yönetimi gerçekleştirme ve iletişim becerilerini kullanarak değer yaratma sürecidir. Girişimci bu süreçte katalizör rolü üstlenir.

Schumpeter'in Yenilik TipleriÜnite 9

Joseph Schumpeter'in öne sürdüğü; yeni ürün yaratma, yeni proses getirme, yeni pazara girme, girdiler için yeni alternatif yaratma ve organizasyonda değişiklik yapma şeklindeki beş yenilik türüdür.

Rekabet Üstü OlmakÜnite 9

İşletmenin sadece rakipleriyle rekabet etmekle kalmayıp, kendi kendisiyle yarışarak daha önceki değerlerini aşmaya çalışması ve sürekli gelişmeyi hedeflemesi durumudur.

Değişime Yol Açan YenilikÜnite 9

Daha önce denenmemiş radikal nitelikteki yeni bir ürün, hizmet ya da sürecin sıfırdan yaratılmasıdır. Bu tür buluşlar çığır açıcı özellik taşır.

Değişimin Sonucu Olan YenilikÜnite 9

Önceden var olan ürün, hizmet veya sürece yeni ilaveler yapılarak fayda sınırlarının genişletilmesini ve farklı alanlarda kullanılmasını ifade eder.

KopyalamaÜnite 9

Var olan bir ürün veya yöntemin aynen tekrarlanması olmayıp, yaratıcılığın da devreye sokularak daha gelişmiş bir benzerinin üretilmesidir.

SentezÜnite 9

Daha önce keşfedilmiş birçok fikir veya ürünün yeni bir formülasyonla bir araya getirilerek değişik amaçlar için yeni bir ürün veya fikir oluşturulmasıdır.

E-girişimcilikÜnite 9

İnternet ve bilgi teknolojilerini iş süreçlerinin merkezine koyarak dijital ortamda faaliyet gösteren, hızlı ve dinamik ticaret yapan girişimcilik modelidir.

Bilgi SağlamaÜnite 9

Bilgi teknolojileri sayesinde fizibilite, pazar araştırması ve hedef pazar analizleri için gerekli verilerin web siteleri ve dijital kaynaklar aracılığıyla kolayca elde edilmesidir.

Doğrudan DağıtımÜnite 9

Ürünlerin internet üzerinden çevrimiçi olarak veya şirket sitesinden sipariş edilip kargo aracılığıyla doğrudan müşteriye ulaştırıldığı dağıtım modelidir.

Aracılı DağıtımÜnite 9

Müşteriye ürün ve bayi bilgilerinin internet üzerinden sunulduğu, ancak asıl alışverişin yerel bayiler üzerinden gerçekleştirildiği dağıtım modelidir.

Neoklasik KuramÜnite 9

Teknolojiyi dışsal bir kaynak olarak ele alan ve piyasanın teknolojik yenilik kaynaklarını en etkin şekilde tahsis edeceğini savunan geleneksel iktisat kuramıdır.

Evrimci İktisat KuramıÜnite 9

Ekonomik gelişme sürecinde teknolojik yenilik ve öğrenme süreçlerini ön plana çıkaran, firmalar arasındaki çeşitliliği ve belirsizliği temel analiz birimi kabul eden kuramdır.

Yaratıcı Yıkım (Creative Destruction)Ünite 9

Joseph Schumpeter'in tanımıyla, teknolojik yeniliklerin yeni yapılar kurarken aynı zamanda yeniliklere ayak uyduramayan eski teknolojileri ve firmaları tasfiye etmesi sürecidir.

Ulusal Yenilik SistemiÜnite 9

Firmaların teknolojik yeteneklerini geliştirmek amacıyla teknolojik altyapı kurumları, işletmeler ve destek kuruluşları arasındaki etkileşim ve iş birliğini kapsayan sistem yaklaşımıdır.

Basel-IIÜnite 10

Sağlam ve etkin bir bankacılık sistemi oluşturmak, finansal istikrara katkı sağlamak ve sermaye yeterliliğini ölçmek amacıyla oluşturulmuş standartlar bütünüdür. Örneğin, bankaların bilanço içi ve dışı riskleri için asgari sermaye ayırmasını zorunlu kılar.

KOBİ GirişimciliğiÜnite 10

Küçük ve orta büyüklükteki işletmelerin kurulması ve faaliyet yürütmesidir. Finansmanını genellikle banka kredileriyle sağlayan bu girişimler, Basel-II sürecinde özkaynak ve şeffaflık eksikliği nedeniyle dolaylı olarak etkilenmektedir.

Sayısal Etki Çalışmaları (QIS)Ünite 10

Basel-II takvimi içerisinde, düzenlemenin banka sermaye yeterlilikleri üzerine olası etkilerini tespit etmek amacıyla gerçekleştirilen sayısal analiz çalışmalarını ifade eder.

Piyasa DisipliniÜnite 10

Bankaların kamuya yapacağı düzenli ve şeffaf bilgilendirmeler sayesinde piyasa aktörlerinin bankanın risk profilini denetlemesini ve gözetmesini sağlayan Basel-II'nin üçüncü yapısal bloğudur.

Asgari Sermaye YükümlülüğüÜnite 10

Bankaların olası risklerin gerçekleşmesi durumunda zararları karşılayabilmesi için bilanço içi ve dışı riskli varlıklarına karşılık ayırmak zorunda olduğu minimum sermaye tutarıdır.

Asimetrik BilgiÜnite 10

Finansal piyasa oyuncularından birinin diğerine göre daha fazla veya doğru bilgiye sahip olması durumu olup, Basel-II finansal tabloların şeffaflığıyla bunu minimize etmeyi hedefler.

Kayıt Dışı EkonomiÜnite 10

Ekonomik faaliyetlerin belgeye bağlanmayarak devletten ve ilgili taraflardan gizlenmesi durumu olup, Türkiye'de KOBİ kredilendirmesinde şeffaflığı engelleyen temel unsurdur.

Riske Dayalı FiyatlamaÜnite 10

Kredi kullandırılırken işletmenin risk derecesine göre faiz oranının belirlenmesidir; yüksek riskli KOBİ'ler yüksek maliyetle, düşük riskli KOBİ'ler ise düşük maliyetle borçlandırılır.

Dışsal DerecelendirmeÜnite 10

Bağımsız derecelendirme kuruluşları tarafından işletmelerin finansal ve niteliksel verilerinin incelenerek bir kredi notu belirlenmesi sürecidir.

Risk Azaltıcı TeminatlarÜnite 10

Basel-II kapsamında bankaların sermaye yükümlülüğünü düşürebilen nakit, altın, mevduat ve nitelikli borçlanma senetleri gibi likit teminat türleridir.

KurumsallaşmaÜnite 10

Bir kuruluşun kişilerden bağımsız olarak vizyon, misyon, ilke ve değerler çerçevesinde, belirli politikalarla yönetilmesini sağlayan nitelik ve süreklilik kazandırma sürecidir.

ŞeffaflıkÜnite 10

İşletmelerin ticari sır dışındaki finansal ve niteliksel tüm bilgilerini bankalara ve derecelendirme kuruluşlarına zamanında, doğru ve eksiksiz sunması kuralıdır.

Hesap VerebilirlikÜnite 10

Kurum yönetimlerinin faaliyetlerinden dolayı pay sahiplerine ve hissedarlara karşı bilgi verme ve sorumluluk üstlenme zorunluluğudur.

İçsel Derecelendirme YaklaşımıÜnite 10

Bankaların kendi geliştirdikleri risk ölçüm yöntemlerini kullanarak kredi riskini ve sermaye yeterliliğini hesaplamasına olanak tanıyan Basel-II yaklaşımıdır.

24 Ocak 1980 KararlarıÜnite 11

Türkiye'de ithal ikameci kalkınma stratejisinin terk edilerek serbest piyasa ekonomisi ve ihracata yönelik kalkınma stratejisine geçilmesini sağlayan ekonomik kararlardır. Bu kararlar, Türkiye'de girişimcilik faaliyetlerinin serbest piyasa koşullarında gelişmesi için bir milat teşkil etmiştir.

Toplam Girişimcilik Faaliyeti (TGF)Ünite 11

18-64 yaş arası nüfus içinde kendi işini kurmuş olan veya en fazla 3,5 yıldır faaliyet gösteren bir işletmeye sahip bireylerin oranını ifade eden temel GEM göstergesidir. Türkiye'deki genel girişimcilik eğilimini ölçmek için yaygın olarak kullanılır.

Yeni Oluşan Girişimcilik Faaliyeti (YGF)Ünite 11

Henüz yeni iş kurmuş olan girişimcilerin sayısının, 18-64 yaş arası toplam nüfusa oranlanmasıyla elde edilen bir girişimcilik göstergesidir. Bu oran, girişimciliğe adım atan taze dinamikleri gösterir.

Genç İşletme Girişimcilik Faaliyeti (GGF)Ünite 11

Piyasada 3,5 yıldan daha az süredir faaliyette olan işletmelerin sahiplerinin sayısının 18-64 yaş arası nüfusa oranını ifade eden GEM endeksidir. Yeni kurulan şirketlerin ne kadar süre hayatta kalabildiğini analiz etmekte kullanılır.

Kurulu İşletme Sahipleri (KİS)Ünite 11

3,5 yıldan daha uzun süredir piyasada faaliyet göstermeye devam eden köklü işletmelerin sahiplerinin 18-64 yaş arası nüfusa oranını gösteren bir ölçüttür. Bu gösterge piyasadaki kalıcılığı temsil eder.

Fırsatçı Girişimcilik Faaliyeti (FGF)Ünite 11

Toplam girişimcilik faaliyeti içerisinde yer alan ve piyasadaki bir pazarı veya ticari fırsatı bilinçli bir şekilde değerlendirerek girişimcilik faaliyetinde bulunan bireylerin oranını belirtir. Daha fazla büyüme ve yenilik potansiyeli barındırır.

Zorunlu Girişimcilik Faaliyeti (ZGF)Ünite 11

İşsizlik, sınırlı gelir ve düşük sosyal refah düzeyi gibi ekonomik mecburiyetler nedeniyle bireylerin hayatta kalmak için zorunlu olarak kendi işlerini kurmasını ifade eden girişimcilik türüdür. Türkiye'de bu oran oldukça dikkat çekicidir.

İŞGEM (İş Geliştirme Merkezi)Ünite 11

Küçük girişimcilerin iş kurmasını ve geliştirmesini destekleyen, bu sayede işletmelerin hayatta kalma ve büyüme imkânlarını artıran bölgesel bir istihdam ve iş kurma modelidir. KOBİ'lerin rekabet gücünü artırmayı hedefler.

Aktif Emek Piyasası PolitikalarıÜnite 11

İşsizlikle mücadele etmek amacıyla devlet tarafından uygulanan, kendi işini kuracaklara yardım programları ve istihdam sübvansiyonlarını içeren politikalar bütünüdür. Kendi hesabına çalışanları destekler.

Fizibilite ÇalışmasıÜnite 11

Bir yatırım projesinin teknik, ekonomik ve finansal olarak uygulanabilirliğinin ve kârlılığının önceden araştırıldığı rapordur. Türkiye'de girişimcilerin bu raporun devlet onayını kârlılık garantisi sanması önemli bir hatadır.

Tipik Yatırım SenaryosuÜnite 11

Cebinde parası olan bir kişinin piyasayı araştırmadan o an en çok satan ürüne yatırım yapması, aynı hatayı birçok kişinin tekrarlaması sonucu arz fazlası ve kriz doğuran tipik Türk sanayisi yatırım döngüsüdür.

Katma DeğerÜnite 11

Ham madde aşamasındaki bir ürünün işlenerek nihai ürün haline gelmesiyle kazandığı değer artışıdır. Girişimcinin temel sorumluluğu düşük katma değerden yüksek katma değerli ürün ve pazarlara geçmektir.

Yatay ve Dikey İş BirliğiÜnite 11

Küçük ve orta ölçekli işletmelerin (KOBİ) kendi aralarında veya büyük işletmelerle maliyetleri düşürmek ve verimliliği artırmak amacıyla kurdukları örgütsel ve ticari iş bölümü ilişkileridir. Türkiye'de bu alanda eksiklikler vardır.

İthal İkamesi Kalkınma StratejisiÜnite 11

Ülke içinde tüketilen sanayi ürünlerinin ithal edilmesi yerine, bu ürünlerin yurt içinde üretilmesini hedefleyen ve 1980 öncesi Türkiye ekonomisinde uygulanan korumacı ekonomik modeldir.

GEM (Global Entrepreneurship Monitor)Ünite 11

Dünya genelinde girişimcilik faaliyetlerini ölçmek ve ülkeler arası kıyaslamalar yapmak amacıyla her yıl araştırmalar yayınlayan kâr amacı gütmeyen uluslararası akademik araştırma konsorsiyumudur.

KOBİ (Küçük ve Orta Boy İşletme)Ünite 12

Yıllık 250 kişiden az personel istihdam eden, net satış geliri ve mali bilançosu 25 milyon TL'yi aşmayan ekonomik işletmelerdir. Türkiye ekonomisinde toplam işletmelerin %99,89'unu oluşturarak ekonominin omurgasını meydana getirirler.

Mikro İşletmeÜnite 12

Yıllık 10 kişiden az personel istihdam eden, net satış geliri ve mali bilançosu bir milyon TL'yi aşmayan en küçük ölçekli işletme sınıfıdır.

Küçük İşletmeÜnite 12

Yıllık 50 kişiden az personel istihdam eden, net satış geliri ve mali bilançosu beş milyon TL'yi aşmayan işletme türüdür.

Orta Büyüklükteki İşletmeÜnite 12

Yıllık 250 kişiden az personel istihdam eden, net satış geliri ve mali bilançosu 25 milyon TL'yi aşmayan ve KOBİ tanımının üst sınırını oluşturan işletmedir.

Avrupa Yatırım Bankası (EIB)Ünite 12

AB'nin finansman kuruluşu olup, üye ve aday ülkelerdeki kamu ve özel sektör kuruluşlarına uzun vadeli kalıcı projeler için finansman sağlayan kâr amacı gütmeyen bir kurumdur.

Avrupa Bilgi Merkezleri (EIC)Ünite 12

KOBİ'lerin AB ve Tek Pazar'a adaptasyonunu hızlandırmak, bilgi ihtiyaçlarını karşılamak ve işbirliği oluşturmak amacıyla Avrupa Komisyonu tarafından kurulan uluslararası bilgi ağıdır.

Birleşmiş Milletler Sınai Kalkınma Teşkilatı (UNIDO)Ünite 12

Türkiye'de sanayi sektöründeki kapasiteyi geliştirmek, kurumsal yapıyı güçlendirmek ve teknik sorunlara çözüm getirmek için ortak projeler yürüten uluslararası kuruluştur.

Dünya KOBİ Destekleme Derneği (WASME)Ünite 12

Hindistan merkezli, 27 yıldır KOBİ girişimciliğini destekleyen ve dünya çapında 2 milyon KOBİ'yi birbirine bağlayan uluslararası bir sivil toplum kuruluşudur.

Avrupa KOBİ Destekleme Derneği (UEAPME)Ünite 12

KOBİ'lerin AB düzeyinde sanatkarlık ve ticaret yapmalarını destekleyen, Türkiye'de TESK bünyesinde temsil edilen kâr amacı gütmeyen tarafsız kuruluştur.

Uluslararası KOBİ Ağı (INSME)Ünite 12

İtalya merkezli, kamu ve özel sektör işbirliğiyle KOBİ'lere teknoloji ve inovasyon konularında yardımcı olmayı hedefleyen uluslararası bir ağdır.

Avrupa Araştırma ve Koordinasyon Ajansı (EUREKA)Ünite 12

Proje ortaklarına tüm Avrupa'daki bilgi, beceri birikimine ve fon kaynaklarına hızlı erişim sağlayan esnek ve merkezi olmayan uluslararası araştırma ağıdır.

KOSGEBÜnite 12

Türkiye'de Sanayi ve Ticaret Bakanlığı'na bağlı olarak yeni ve küçük işletmeleri destekleyen, girişimciliğe yönelik çok sayıda hibe ve program yürüten temel kamu idaresidir.

TÜBİTAK-TEYDEBÜnite 12

Türkiye'deki sanayi kuruluşlarının araştırma-teknoloji geliştirme ve yenilik faaliyetlerini risk paylaşımlı destek mekanizmalarıyla finanse eden başkanlıktır.

Türkiye Teknoloji Geliştirme Vakfı (TTGV)Ünite 12

Özel sektörün Ar-Ge ve teknolojik yenilik projelerine destek sağlayan, kamunun hibelerini pazara yakın noktalarda özel sektöre ulaştıran yenilikçi aracı kuruluştur.

Teknoloji Yatırım A.Ş.Ünite 12

Başlangıç ve büyüme aşamasındaki teknoloji firmalarına yatırım yapan, yaratıcı fikirlere sahip yetenekli girişimcilere sermaye sağlayan bağımsız bir girişim sermayesi fonu yöneticisidir.

İstanbul Risk Sermayesi Girişimi (IVCI)Ünite 12

Türkiye'de girişim sermayesi sektörünün gelişmesini sağlamak amacıyla kurulan, 160 milyon Euro büyüklüğünde ve çok ortaklı bir büyüme sermayesi girişimidir.

Kredi Garanti Fonu (KGF)Ünite 12

Girişimcilerin bankalardan kullandığı kredilere kefalet vererek teminat sorunu yaşayan KOBİ'lerin uzun vadeli ve uygun maliyetli finansmana erişmesini sağlayan kuruluştur.

GirişimcilikÜnite 13

Yeni fırsatların saptanıp değerlendirildiği, yenilikçiliğin ön planda olduğu ve ekonomik büyüme ile kalkınmanın en önemli unsurlarından birini oluşturan ekonomik bir süreçtir. Örnek olarak, AB üyesi ülkelerdeki bireylerin yeni iş kurma girişimleri bu sürecin temelini oluşturur.

KOBİ Görev Gücü (SME Task Force)Ünite 13

Avrupa Devlet ve Hükümet Başkanları Konseyi'nin kararıyla 1986 yılında oluşturulan birimdir. KOBİ'lerin idari ortamının iyileştirilmesi, bilgiye ve finansmana erişiminin sağlanması ve uzun vadeli KOBİ politikalarının geliştirilmesi için çalışmalar yürütmüştür.

İşletmeler Genel Müdürlüğü (DG Enterprise)Ünite 13

Topluluğun işletme politikasından sorumlu olan Komisyon'un XXIII numaralı Genel Müdürlüğü'nün diğer birimlerle birleştirilmesi sonucu 1 Ocak 2000'de bu adı almıştır. Girişimcilik faaliyetlerinin teşvik edilmesi ve prosedürlerin basitleştirilmesi için çalışmalar yapar.

Yeşil Kitap (Green Paper Entrepreneurship in Europe)Ünite 13

Topluluk çapında girişimciliğin geliştirilmesine yönelik alınması gereken önlemleri belirten ve 2003 yılında hazırlanan temel bir politika belgesidir. AB'deki girişimcilikle ilgili tüm tarafların izlemesi gereken politikaları oluşturmayı amaçlar.

Açık Koordinasyon YöntemiÜnite 13

Komisyonun göstergeleri, hedefleri ve kıyas noktalarını toparlayarak ortak çıkarları ilgilendiren alanlarda iyi uygulamaları üye devletlere aktardığı bir politika uygulama yöntemidir. Üye devletlerin ulusal ve bölgesel stratejilerinin yakınlaştırılmasını sağlar.

BEST SüreciÜnite 13

Avrupa Birliği'nin günümüzdeki girişimciliği teşvik politikalarının temellerinden biri olan ve en iyi sonuç veren uygulamaların (best practices) tespit edilip paylaşılmasını amaçlayan bir süreçtir.

İş Formaliteleri MerkezleriÜnite 13

Yeni firmaların tescil işlemlerine hız kazandırmak amacıyla Portekiz'de 1977 yılında kurulmuş merkezlerdir. Şirket sözleşmesi, ticaret ve sosyal sigorta sicili gibi formalitelerden sorumlu tüm bakanlık temsilcilerini bir araya getirir.

Girişim Sermayesi Tröstleri (VCT)Ünite 13

İngiltere'de hükümet tarafından girişim sermayesi tahsisi için oluşturulan yapılardır. Özel yatırımcıların küçük özel işletmelere yapacakları yatırımlardan kaynaklanan risklerini yayma imkânı tanır.

Ulusal İş Melekleri Ağı (NBAN)Ünite 13

İngiltere'de işmeleklerinin birleştiği ve sayıları 50'nin üzerine çıkan bir ağdır. 'Çöpçatan' (Bestmatch) servisi aracılığıyla yatırımcılar ile girişimcilerin bilgilerine yer vererek birbirleriyle bağlantı kurmalarını sağlar.

Karşılıklı Garanti Sistemi (CONFIDI)Ünite 13

İtalya'da 30 yıldır faaliyet gösteren ve 680 özel şirket ile 1 milyon girişimciyi kapsayan ulusal bir sistemdir. Yeni kurulan işletmelere %80'e varan oranlarda kredi garantisi vererek düşük faiz imkânından yararlanmalarını sağlar.

Kolay Ödeme SistemiÜnite 13

Danimarka'da işverenlerin ücretler ve çalışanlar hakkında gönüllü ve ücretsiz olarak bilgi aktarabildiği bir e-idare girişimi parçasıdır. İşletmelerle ilgili resmî formların elektronik ortamda toplanmasını sağlar.

Yavru İşletmeler (Spin-offs)Ünite 13

Büyük firmaların, üniversitelerin veya araştırma kuruluşlarının ar-ge çalışmalarından elde ettikleri ancak kullanmayı düşünmedikleri bulguların (eski) çalışanlar tarafından kurulan yeni işletmeler aracılığıyla hayata geçirilmesidir.

Leonardo da Vinci ProgramıÜnite 13

Mesleki eğitim politikalarını desteklemek, işe uyum, yeni teknolojiler ve girişimcilik konularında yetkinlik kazandırmak amacıyla 2000 yılında yürürlüğe girmiş bir AB eğitim programıdır.

Socrates ProgramıÜnite 13

Katılımcı ülkeler arasında iş birliğini destekleyerek AB'de eğitimin niteliğinin, yaşam boyu öğrenimin ve fırsat eşitliğinin geliştirilmesine katkı sağlayan bir programdır.

Europass Eğitim GirişimiÜnite 13

İşgücünün başka bir üye ülkede mesleki eğitim almasına ve edindiği nitelikleri gösteren bir eğitim belgesi (Europass eğitim belgesi) edinebilmesine olanak tanıyan bir uygulamadır.

Çevre Teknolojileri Eylem Planı (ETAP)Ünite 13

İşletmelerin rekabet gücünü ve ekonomik büyümeyi artırmak amacıyla çevre dostu teknolojiler kullanılmasının önündeki engelleri kaldırmayı ve kullanımını yaygınlaştırmayı amaçlayan 2004 tarihli plandır.

GirişimciÜnite 14

Yeni bir buluşu üretim sürecine dâhil ederek yeniliğe dönüştüren, üretim faktörlerini organize eden ve ekonomik kalkınmanın dinamik sürecini başlatan baş aktördür. Örneğin, Schumpeter'e göre geleneksel dairesel akımı değiştirerek emek ve toprağı yatırıma kaydıran kişidir.

Ekonomik KalkınmaÜnite 14

Bir ülkenin ekonomik, sosyal ve teknolojik yapısal dönüşüm geçirmesi ve refah düzeyinin artması sürecidir. Bu sürecin temelinde girişimci sayısı ve kalitesindeki artış ile yenilik faaliyetleri yer alır.

Schumpeter'in Yenilik AnlayışıÜnite 14

Her buluşun yenilik olmadığını, bir buluşun yenilik sayılabilmesi için mutlaka hayata geçirilmesi gerektiğini savunan iktisadi görüştür. Avusturyalı iktisatçıya göre kalkınmanın kaynağı bu yeniliklerdir.

Dairesel AkımÜnite 14

Yeniliklerin olmadığı, ekonomik yaşamın durgun bir denge hâlinde her yıl aynı kanallarda ve aynı büyüklükte devam ettiği geleneksel ekonomik durumdur. Girişimci bu statik durumu kırarak kalkınmayı başlatır.

KOBİ (Küçük ve Orta Boy İşletmeler)Ünite 14

Daha az sermaye gerektiren, ülkenin geri kalmış bölgelerine dahi yayılabilen ve ekonominin omurgasını oluşturan işletmelerdir. Konjonktür değişikliklerine ve teknolojik yeniliklere hızla uyum sağlayarak geniş istihdam olanakları yaratırlar.

Faktör GelirleriÜnite 14

Ücret, kira, faiz ve kâr olmak üzere dört bileşenden oluşan ve toplamı millî geliri veren gelir türleridir. Millî gelir bu faktör gelirlerinin toplamına eşittir.

DışsallıkÜnite 14

Mikro iktisat teorisinde, bir girişimcinin sektörde gerçekleştirdiği yenilik ve canlılığın diğer firmaları da etkileyerek yeni bir denge oluşuncaya kadar kârlarını maksimize etmelerini açıklayan kavramdır.

Harcamalar DengesiÜnite 14

Bir ekonominin ulusal hesapları açısından makro ekonomik dengesinin üç bileşeninden biri olup, mal ve hizmet piyasalarını kapsayan fiyatlar genel düzeyinden doğrudan etkilenir.

Ödemeler DengesiÜnite 14

Döviz piyasaları ile ilişkili olan ve ülkenin uluslararası ekonomik işlemlerini gösteren makro ekonomik denge bileşenidir. İhracat yapan girişimcilerin döviz kazandırmasıyla ülke lehine değişebilir.

Finansman DengesiÜnite 14

Ödünç verilebilir fonlar piyasası ile doğrudan ilişkili olan makro ekonomik denge bileşenidir. Girişimcilerin yarattığı tasarruflar ve fon talepleri bu dengenin oluşumunda kritik rol oynar.

Fiyatlar Genel DüzeyiÜnite 14

Mal ve hizmet piyasalarındaki fiyatların genel durumunu ifade eden ve harcamalar dengesini etkileyen makro değişkenlerden biridir. Girişimcilerin belirlediği fiyat politikaları bu düzeyi doğrudan etkiler.

Faiz Oranı (Faiz Haddi)Ünite 14

Ödünç verilebilir fonlar piyasasında arz ve talebin kesiştiği noktada belirlenen ve hem tüketici hem de girişimci yatırım kararlarını etkileyen en önemli finansal değişkenlerden biridir.

Reel Döviz KuruÜnite 14

Döviz piyasalarını ve ödemeler dengesini etkileyen, içsel ve dışsal dengenin aynı anda sağlandığı durumda gerçekleşen kurdur. Uzun dönemde üretkenlik ve dış ticaret hadlerinden etkilenir.

Dış Ticaret HadleriÜnite 14

İhracat fiyatlarının ithalat fiyatlarına oranlanmasıyla elde edilen ve toplam üretim maliyetleri ile dış ticarete konu malların rekabetçiliğini açıklayan bir göstergedir.

Dışa Açıklık DüzeyiÜnite 14

İthal ve ihraç malların fiyatları toplamının sanayi üretim endeksine oranlanması yoluyla hesaplanan ve ekonominin dış dünyaya entegrasyonunu gösteren ölçüttür.

Teknolojik Değişim AşamalarıÜnite 14

Bilimsel buluş, teknolojik yenilik ve teknolojik yayılma/kullanma süreci olmak üzere üç aşamadan oluşan süreçtir. Üçüncü aşamanın hayata geçirilmesinde girişimci başrol oynar.

Kısmi İşsizlikÜnite 14

Teknolojik gelişmeler veya otomasyon sonucunda yalnızca o teknolojinin uygulandığı alanla sınırlı olarak ortaya çıkan geçici işsizlik türüdür.

Yapısal İşsizlikÜnite 14

Teknolojik gelişmelerden ziyade yeniliklerin kesintiye uğraması ve ekonominin yapısal sorunları nedeniyle ortaya çıkan, kısmi işsizliğe kıyasla çok daha büyük ve kalıcı bir problemdir.

Ödünç Verilebilir Fonlar PiyasasıÜnite 14

Fon arz edenler ile fon talep edenlerin buluştuğu piyasadır. Bu piyasanın arz yönünü ağırlıklı olarak yüksek katma değer yaratan dinamik girişimciler oluşturur.

Çoklu Fiyatlandırma YöntemiÜnite 14

Firmaların (girişimcilerin) birden fazla ürünü bir araya getirmek suretiyle toplu satışlar yapmasını sağlayan bir fiyatlandırma stratejisidir.