Bilgi teknolojileri hızla dünyayı değiştirmekte, bilgisayarların internetin küresel ağına bağlanması modern toplumda gelenekselleşmiş birçok alışkanlığı dönüştürmektedir. Bu süreçte yeni bir ekonomik ve endüstriyel düzen gelişmekte, çalışanlar ve kurumlar üzerinde derin etkiler yaratmaktadır. Bireyler, süreçler ve mekânlar bilgi işlem cihazlarının hızlı ve etkin sistemleri ile birbirine bağlanarak anlık bilgi alışverişi gerçekleştirebilmektedir.
Dijital teknolojiler sayesinde coğrafi sınırlar önemini kaybetmiştir. Bireyin bulunduğu konum, başkalarıyla bağlantı kurmasına, tüketici olarak hareket etmesine, kültürel ve politik aktivitelere katılmasına engel olamamaktadır. Tarihsel süreçte daktilo, yazar kasa ve fotokopi makinesi gibi teknolojiler insan emeğine eşlik eden aletler olmuşken, günümüzün ağa bağlı bilgisayarları insanları doğrudan üretim aktivitelerinin dışına çıkararak süreci otomatikleştirmektedir.
Bilgisayarların ağ içerisinde birbirine bağlanması emeğin zamana ve mekâna dair belirleyiciliğini ortadan kaldırmıştır. Bilgi neredeyse ışık hızında işlenmekte ve ağlar üzerinden dünyaya dağıtılmaktadır. Endüstri sonrası bilgi toplumunda üretim alanları hizmet yoğun sektörlere kaymış, çalışanlar elleri yerine beyinlerini kullanmaya başlamışlardır. Ücretlendirme ise kıdem veya pozisyona göre değil, sergilenen performansa göre belirlenmektedir.
Network ekonomisi veya bilgi toplumu şirketlerinin en belirgin özelliği, belirli zaman, mekân, süreç ve ürün üzerinde işbirlikleri ve ortaklıklar kurmalarıdır. Dijital ekonomi; ağ üzerinde bir araya gelen tedarikçileri ve müşterileri birbirine bağlayan, başlangıçta bilgi paylaşımı amacı taşıyan ancak sonradan ticari ilişkilerin ve hizmetlerin geliştirildiği bir platform niteliğindedir. Organizasyonların değeri, sahip oldukları küresel network ağları ile ölçülmektedir.
Bilgi yoğun network ekonomisinde büyümenin ve verimliliği artırmanın asıl etkeni yeniliklerdir. Yenilik, üretim faktörlerinin daha etkin kullanılmasını ve daha yüksek katma değer üretilmesini ifade eder. Dijital ağların oluşturduğu yeni ekonomi; bilgiye dayalı olması, küresel olması ve dijital ağlar (network) ile birbirine bağlanması olmak üzere üç ana özellikle karakterize edilmektedir.
Geleneksel üretimdeki elle tutulabilir ürünlerin yanında, günümüzde yazılım ve müzik gibi elle tutulamaz (intangible) ürünler yaygınlaşmıştır. Bu ürünlerin ortalama geliştirme maliyetleri yüksek olsa da, marjinal maliyetleri oldukça düşüktür ve dijital teknolojiler sayesinde çok düşük maliyetlerle ek üretimler yapılabilmektedir. Bu durum mal piyasalarını fiyat, nitelik, hizmet kalitesi ve rekabet yönüyle kökten etkilemektedir.
Dijital okuryazarlık; bilişsel ve teknik beceriler gerektiren dijital bilgiye ulaşmak, anlamak, değerlendirmek, oluşturmak ve iletmek için bilgi ve iletişim teknolojilerini kullanma kabiliyetidir. Yaşlıların yaşam boyu eğitim paketlerine dahil edilmesi gereken bu beceri, dijital yaşlanmanın temelini oluşturmaktadır. Dijital teknolojiler yaşlılar için hayatı kolaylaştırıcı ve sosyalleştirici bir işlev görebilmektedir.
Yaşlıların dijital teknolojileri benimsemesinde çeşitli engeller bulunmaktadır. Bunlar; maliyet ve erişilebilirlik gibi finansal engeller, ilgi eksikliği gibi psikolojik engeller, yardım eksikliği veya hata yapma korkusu ile bilişsel gerileme ve fiziksel bozulmalar gibi kişisel engellerdir. Ancak yapılan araştırmalar, yaşlıların %72'sinin bilgi teknolojileri konusunda eğitim almak istediğini ortaya koymaktadır.
Dijital yaşlanma sürecini üç temel faktör etkilemektedir: yaşlının günlük yaşamında bilgi teknolojileri, yaşlının bilgi okuryazarlığı becerileri ve destekleyici ağlar ile hizmetlerdir. Dijital bölünme veya dijitale erişememe durumu sadece yaşla ilgili olmayıp, mevcut siyasi, sosyal ve ekonomik bölünmeleri de yansıtmaktadır. Yeterli eğitim ve destek verildiğinde yaşlılar dijital dünyada aktif bir kimlik inşa edebilmektedir.
Dijital destekleyici ağlar, yaşlı yetişkinlerin bilgi araması yapması ve günlük yaşamda sağlıklı yaşlanmayı sürdürmesi için hayati öneme sahiptir. Aile ve arkadaşların sosyal destek derecesi arttıkça, yaşlıların bilgi teknolojilerinden elde ettikleri fayda da artmaktadır. Aile desteği alan yaşlılar, normal sınıf ortamında eğitim alanlara göre teknolojik becerileri çok daha etkin bir şekilde öğrenmektedir.
Bilgi teknolojileri, yaşlıların sosyal içerilmelerini bilgisayar eğitimi, cihazların topluluk tesislerinde erişilebilir kılınması ve yazılımların yaşlı ihtiyaçlarına göre yapılandırılması olmak üzere üç şekilde destekler. Yaşlı internet kullanıcıları arasında 'gümüş sörfçüler' (silver surfers) olarak adlandırılan yetkin kullanıcılar ile teknolojiyi kullanmak istemeyen 'çevrimdışı yaşlılar' arasında geniş bir yelpaze bulunmaktadır.
Sosyal katılım alanında bilgi teknolojileri; koçluk ve mentörlük faaliyetleri, nesiller arası etkileşimin artırılması ve yardımcı teknolojilerle bağımsız yaşama katkı sağlanması yoluyla yaşlıları destekler. Örneğin, işyerinde yaşlı çalışanlar gençlere mentörlük yaparken, gençler de yaşlılara teknolojik konularda destek vererek çift taraflı interaktif bir süreç oluşturabilmektedir.
Web ve mobil teknolojiler vatandaşların sivil topluma aktif katılımının temeli haline gelmiştir. E-Devlet uygulamaları kamu binalarına gitmeye gerek kalmadan hizmetlere erişim sağlar. Sivil katılım alanında bilgi teknolojileri yaşlıları; çalışma ortamı (mesleki eğitim ve iş-yaşam dengesi), demokrasi (e-Devlet ve katılımcı demokrasi) ve yaşam boyu öğrenme olmak üzere üç ana alanda desteklemektedir.
Yaşlıların yaşam kalitesini artırmak için akıllı tekerlekli sandalyeler, giyilebilir robotlar, sesli ve titreşimli sinyalizasyon sistemleri, ilaç takibi yapan akıllı etiketler ve bilişsel işlevleri geliştiren rehabilitasyon oyunları gibi çözümler sunulmaktadır. Ayrıca, ev içi sensörler ve 'Bilgisayar Destekli Koordineli Bakım' (CSCC) sistemleri sayesinde yaşlıların sağlık verileri izlenmekte ve paydaşlar arası koordinasyon sağlanmaktadır.
Geleceğe yönelik projeksiyonlarda, kısa vadede kişiselleştirilmiş alarm sistemleri ve rehabilitasyon oyunları; orta vadede (6-10 yıl) uzaktan izleme sistemleri ve empati kurabilen robot arkadaşlar; uzun vadede ise sentetik biyoloji, nano-teknoloji, kuantum bilgisayarlar ve sinir sistemini biyonik protezlere bağlayan beyin devreleri teknolojilerinin hayatımıza girmesi beklenmektedir.