Kavramlar
← Ünite 2

Ünite 2: 2. Ünite: Felsefe, Mantık ve Argümantasyon — Önemli Kavramlar

Düşünme
Zihnin karşılaştırma yapma, ayırt etme, birleştirme ve bağlantıları anlama yetisidir. İnsanın çevresini anlamlandırmasını ve sorunlara çözümler üretmesini sağlar.
Dil
Duygu, düşünce ve tasarımların sembollerle ifade edilmesini sağlayan, toplum tarafından kabul edilmiş kurallı bir iletişim sistemidir.
İmge
Duyusal bir yaşantının zihindeki temsilidir. Örneğin, sabah yolda görülen bir kedinin zihinde canlanan görüntüsü bir imgedir.
Kavram
Birçok nesne, olay veya durumun ortak özelliklerinin zihinsel, genel ve soyut bir tasarımıdır. Örneğin, 'kedi' kavramı tüm kedilerin ortak özelliklerini temsil eder.
Önerme
Doğru ya da yanlış bir yargı bildiren, doğruluk değerine sahip ifadelerdir. Örneğin, 'Dünya'nın ısı ve ışık kaynağı Güneş'tir' ifadesi bir önermedir.
Doğruluk
Bir önermenin ifade ettiği yargının dış dünyadaki gerçeklikle uyuşması durumudur. Örneğin, 'Bütün cisimler yer kaplar' önermesinin gerçeğe uygun olması onun doğruluğunu gösterir.
Özdeşlik İlkesi
Bir akıl yürütmede kullanılan bir terimin, süreç boyunca hep aynı anlamı taşıması gerektiğini belirten akıl ilkesidir.
Çelişmezlik İlkesi
Bir önermenin aynı anda ve aynı koşullar altında hem doğru hem de yanlış olamayacağını belirten akıl ilkesidir.
Üçüncü Hâlin İmkânsızlığı İlkesi
Bir önermenin ya doğru ya da yanlış olacağını, bu iki seçenek dışında üçüncü bir olasılığın bulunmadığını savunan ilkedir.
Yeter-Sebep İlkesi
Yeterli bir neden veya gerekçe olmaksızın hiçbir yargının doğru olamayacağını, hiçbir olgunun da var olamayacağını belirten akıl ilkesidir.
Tutarlılık
Bir akıl yürütmeyi oluşturan önermelerin kendi aralarında çelişki barındırmaması ve anlamsal bir bütünlük taşıması durumudur.
Geçerlilik
Bir akıl yürütmede sonucun, öncül veya öncüllerden zorunlu ve mantıksal olarak çıkması durumudur.
Argüman
Bir görüşü desteklemek, doğrulamak veya güçlendirmek amacıyla öncüllerden yola çıkarak ulaşılan sonuçlu akıl yürütme yapısıdır.
Safsata
Akıl yürütme kurallarına uymama, anlam ve içerik hataları nedeniyle ortaya çıkan hatalı, yanıltıcı ve geçersiz çıkarımlardır.
Analoji
Bazı yönlerden birbirine benzeyen iki şeyin, diğer özellikler bakımından da birbirine benzeyeceğini kabul eden benzeşim kurma yöntemidir.