İnfografik
Ana Sayfa » Mesleki Eğitimler » Genel İş Sağlığı ve Güvenliği » Yüksek ve Orta Gerilim İletiminde İş Sağlığı ve Güvenliği Sorunları ve Çözüm Önerileri Nasip
← Ünite 6
Yüksek ve Orta Gerilim İletiminde İş Sağlığı ve Güvenliği Sorunları ve Çözüm Önerileri Nasip

Ünite 6: Sonuçlar ve Öneriler

Sektörel Kaza ve Ölüm Oranı Çelişkisi
Elektrik iletim ve yüksek gerilim sektörü, yıllık bazda kaza sıklık oranının oldukça düşük seyrettiği bir alandır. Ancak bu sektörde meydana gelen kazaların çok büyük bir kısmı yüksek gerilim arkı veya çarpılma nedeniyle doğrudan ölümle sonuçlanmakta, yani kaza başına düşen ölüm oranı son derece yüksek olmaktadır.
Türkiye'nin Enerji Altyapısı Yetkinliği
Türkiye, elektrik enerjisi üretimi, iletimi ve dağıtımı süreçlerinde dışa bağımlı olmayan, kendi yüksek gerilim tesislerini kurma, işletme ve bakımını yapma kapasitesine sahip, kendi kendine yetebilen bir ülkedir.
TEİAŞ ve İSGGM İşbirliği Önerisi
Çalışmada, elektrik iletim hatlarındaki iş kazalarını azaltmak için TEİAŞ ile İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğü'nün (İSGGM) ortak projeler yürütmesi, ortak eğitim programları hazırlaması ve ortak yayınlar çıkarması gerektiği vurgulanmaktadır.
Avrupa Standartları ile Karşılaştırma Eksikliği
Türkiye'de TEİAŞ tarafından personele verilen iş güvenliği eğitimleri genel olarak yeterli görülmekle birlikte, bu çalışmaların Avrupa düzeyindeki yeni tekniklerle karşılaştırılması ve uluslararası kıyaslama analizlerinin yapılması konusunda eksiklikler bulunmaktadır.

Anahtar Kavramlar

TEİAŞTürkiye Elektrik İletim Anonim Şirketi; Türkiye'deki yüksek gerilimli elektrik iletim hatlarının tesisi, işletilmesi ve bakımından sorumlu olan, iş güvenliği eğitimleri ve yayınları düzenleyen kamu kuruluşudur.
İSGGMİş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğü; Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı'na bağlı olarak iş sağlığı ve güvenliği politikalarını belirleyen, mevzuat hazırlayan ve denetim standartlarını oluşturan genel müdürlüktür.
Güvenlik KültürüBir organizasyonun üyelerinin iş sağlığı ve güvenliği konusundaki tutum, inanç, algı ve değerlerinin bütünü olup, tehlikelerin farkında olunmasını ve güvenli davranışların alışkanlık haline getirilmesini amaçlar.
Risk Değerlendirmesiİş yerinde var olan ya da dışarıdan gelebilecek tehlikelerin belirlenmesi, bu tehlikelerin riske dönüşmesine yol açan faktörlerin analiz edilerek derecelendirilmesi ve kontrol tedbirlerinin kararlaştırılması sürecidir.
ParafudrYüksek gerilim hatlarında ve trafo merkezlerinde, yıldırım düşmesi veya manevralar sonucu oluşan aşırı gerilim dalgalarını toprağa ileterek sistemi ve teçhizatı koruyan koruyucu donanımdır.
Manevra StankasıYüksek ve orta gerilim tesislerinde, ayırıcıların açılması veya kapatılması gibi manevra işlemlerini gerçekleştiren personeli elektrik akımından korumak amacıyla kullanılan yüksek yalıtkanlığa sahip çubuktur.
Adım GerilimiToprağa akan hata akımı nedeniyle, toprak yüzeyinde oluşan gerilim dağılımı alanında insanın iki ayağı arasındaki 1 metrelik mesafede meydana gelen potansiyel farktır.
Dokunma GerilimiYalıtım hatası nedeniyle gerilim altına giren bir gövdeye veya teçhizata insanın dokunması durumunda, el ile ayaklar arasında oluşan potansiyel farktır.
Ark BoynuzuYüksek gerilim izolatörlerinin iki ucuna yerleştirilen ve aşırı gerilimlerde arkın izolatör porselenine zarar vermeden havadan atlamasını sağlayarak koruma yapan metal çubuklardır.
Hat Topraklama TeçhizatıÜzerinde çalışma yapılacak olan yüksek gerilim hattının enerjisiz bırakılmasının ardından, olası ters besleme veya statik yüklenmelere karşı hattı güvenli bir şekilde toprağa bağlayan taşınabilir güvenlik ekipmanıdır.

Diğer Önemli Bilgiler

Kapsamlı Risk Değerlendirmesi İhtiyacı

Elektrik tesislerinde hangi koruyucu donanımların kullanılacağı ve hangi önlemlerin alınacağı mevzuatta açıkça belirlenmiş olmasına rağmen, sektöre özgü dinamik ve kapsamlı risk değerlendirmesi çalışmalarının eksikliği dikkat çekmektedir.

İSGGM Uzmanlarının Saha Katılımı

İş sağlığı ve güvenliği politikalarının sahaya tam olarak yansıması amacıyla, İSGGM bünyesinde görev yapan iş güvenliği uzmanlarının TEİAŞ'ın yürüttüğü yüksek gerilim saha çalışmalarına bizzat katılması önerilmektedir.

Sınavda Dikkat Et

  • Sektördeki kaza sıklığı ile ölüm oranı arasındaki ters ilişkiye dikkat edin; kazalar azdır ama ölümcüllük oranı çok yüksektir.
  • TEİAŞ ve İSGGM (İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğü) kurumlarının ortak çalışmasının önerildiğini unutmayın, sınavlarda bu iki kurumun işbirliği sorulabilir.
  • Türkiye'nin elektrik iletim altyapısında teknik olarak kendi kendine yetebildiğini ancak iş güvenliği tekniklerini Avrupa standartlarıyla kıyaslama noktasında eksik olduğunu aklınızda tutun.
  • Elektrik tesislerinde koruyucu teçhizatların tanımlanmış olmasına rağmen, en büyük eksikliğin 'kapsamlı risk değerlendirmesi' çalışmalarında olduğunu unutmayın.
  • Öneriler listesinde yer alan 'güvenlik kültürü kazandırılması' ve 'ortak yayın/proje üretilmesi' maddelerini sınavda çıkabilecek doğru önlemler olarak ezberleyin.