Ünite 1: Türkiye Cumhuriyeti

6331 Sayılı Kanun

İş sağlığı ve güvenliği çalışmalarını zorunlu kılan temel kanundur. 11 ve 12. maddeleri acil durum planı, yangın ve ilkyardım hükümlerini içerir.

112 Acil Çağrı Merkezi

Yangın, patlama veya doğal afet gibi acil durumlarda bildirim yapılması gereken tek numaradır. Rehber, yangın anında bu merkezin aranmasını şart koşar.

TS ISO 45001

İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetim Sistemleri standardıdır. 8.2 maddesi, acil duruma hazır olma ve müdahale süreçlerini detaylandırır.

Rehberin Güncellenme Tarihi

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından hazırlanan rehberin en son güncellenme tarihi 2024 yılıdır.

Anahtar Kavramlar

Acil DurumNormal faaliyetleri durduran, ivedilikle müdahale gerektiren kriz hali. Örn: İşyerinde meydana gelen bir kimyasal sızıntı.

Acil Durum PlanıRisk değerlendirmesi sonucu hazırlanan, müdahale yöntemlerini ve görevleri içeren doküman. Örn: İşyerinin yangın anında tahliye planı.

Risk DeğerlendirmesiTehlikelerin tanımlanıp kontrol önlemlerinin belirlendiği süreç. Acil durum planı bunun çıktısıdır.

Patlamadan Korunma DokümanıPatlayıcı ortam oluşabilecek işyerlerinin hazırlamakla yükümlü olduğu teknik doküman.

Güvenlik Bilgi Formu (GBF)Kimyasal maddelerin tehlikelerini ve yangın/patlama risklerini içeren teknik belge.

Toplanma YeriAcil tahliye sonrası çalışanların bir araya geleceği, güvenli olarak belirlenmiş alan.

Sınırlandırıcı TedbirOlayın etkilerini azaltmaya yönelik önlemler. Örn: Ofis dolaplarının deprem için sabitlenmesi.

Önleyici TedbirOlayın meydana gelmesini engelleyen tedbirler. Örn: Elektrik tesisatının periyodik kontrolü.

TatbikatAcil durum planının uygulanabilirliğini test etmek için yapılan simülasyon çalışması.

Acil Durum YönetimiHazırlık, müdahale ve iyileştirme süreçlerini kapsayan sistematik çalışma bütünü.

TahliyeAcil durumda çalışanların güvenli bir şekilde işyerinden uzaklaştırılması süreci.

İlkyardım EkibiAcil durumda yaralılara ilk müdahaleyi yapmakla görevli, eğitimli personel grubu.

SabotajTesisin kasıtlı olarak hasara uğratılması veya çalışamaz hale getirilmesi girişimi.

Biyolojik AjanSalgın hastalık veya zehirlenmelere yol açabilecek, acil durum planında dikkate alınması gereken etkenler.

Diğer Önemli Bilgiler

Resmi Gazete Düzenlemesi

01.10.2021 tarih ve 31625 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan yönetmelik ile acil durum planı rehberinde güncellemeler yapılmıştır.

Patlayıcı Ortam Sınıflandırması

Patlama riski olan bölgelerin, patlayıcı ortam oluşma sıklığına göre sınıflandırılması ve ekipmanların buna uygun seçilmesi gerekir.

Deprem Tedbirleri

İşyeri zemininin güçlendirilmesi ve büyük ekipmanların sabitlenmesi, deprem için temel sınırlandırıcı tedbirler arasındadır.

Gıda Zehirlenmesi Önlemleri

Yemeklerden numune alınması ve yemek servisi yapan personelin hijyen eğitimi alması, zehirlenmeleri önlemek için kritik adımlardır.

Sabotaj Güvenliği

Bina girişlerine X-Ray cihazı yerleştirilmesi ve ziyaretçi kartı uygulaması, sabotaj riskine karşı alınan temel güvenlik önlemleridir.

Yangın Müdahale Prosedürü

Kıyafetin alev alması durumunda koşulmamalı, yere yatıp yuvarlanarak alevler boğulmalıdır.

Sınavda Dikkat Et

Acil durum planının risk değerlendirmesinin bir çıktısı olduğunu unutmayın; bu iki kavram sınavda sıkça karıştırılır.
Yangın anında dolaba saklanmak gibi yanlış müdahale yöntemlerini içeren çeldiricilere dikkat edin.
Patlayıcı ortam oluşabilecek yerlerde 'Patlamadan Korunma Dokümanı'nın zorunlu olduğunu ezberleyin.
Ekip görevlerini (Yangın, Kurtarma, Koruma, İlkyardım) ve görev tanımlarını birbirine karıştırmamaya özen gösterin.
Acil durum planı hazırlama aşamalarının sırasını (belirleme, tedbir, görevlendirme, müdahale, dokümantasyon, tatbikat, yenileme) bilin.