Ünite 2: Genel Bilgiler — Önemli Kavramlar

Metal veya metal alaşımlarının ergitildikten sonra ısı geçirimliliği olan bir kalıbın içine dökülmesi ve katılaştırılarak yapı parçalarının elde edilmesi esasına dayanan imalat yöntemidir.

Dökülecek parçanın tahta, metal, alçı, plastik veya balmumundan hazırlanmış, kalıplamada boşluk oluşturmak için kullanılan birebir kopyasıdır.

Kalıp boşluklarına yerleştirilen ve kapladıkları kısımların dökümden sonra parça içinde boşluk olarak çıkmasını sağlayan, genellikle kumdan yapılan şekillerdir.

Modeller ve maçalar vasıtasıyla kum veya metal gibi ortamlarda, içerisine sıvı metalin döküleceği boşlukların oluşturulması işlemidir.

Ergimiş sıvı metali fırından alıp kalıp yolluklarına taşımak ve dökmek için kullanılan, yüksek sıcaklığa dayanıklı özel kaplardır.

Ergitme işlemi sırasında sıvı metalin yüzeyinde biriken, dökümden önce kalıba girmemesi için mutlaka temizlenmesi gereken metal dışı yabancı maddeler ve oksit tabakasıdır.

Döküm parçalarının katılaşması sırasında içlerinde gaz sıkışması veya çekme boşlukları nedeniyle oluşan gözeneklilik ve boşluk hatasıdır.

Dökümün katılaşması sürecinde, alaşımı oluşturan elementlerin bölgesel olarak farklı yoğunluklarda birikmesiyle ortaya çıkan homojensizlik durumudur.

Saf çinko metaline belirli oranlarda alüminyum, magnezyum ve bakır ilave edilmesiyle elde edilen, döküme uygun mukavemetli bir alaşımdır.

Kalıp malzemesi olarak kum yerine çelik veya dökme demir gibi dayanıklı metallerin kullanıldığı, çok sayıda parça üretimine uygun döküm yöntemidir.

Ergimiş metalin suyla soğutulan iki ucu açık bir kalıptan geçirilerek kesintisiz bir şekilde katı levha, şerit veya silindir haline getirilmesi yöntemidir.

Titreşimli el aletlerinin kullanımı sonucu el ve kollarda oluşan, kan damarları ve sinirlerin zarar görmesiyle kendini gösteren el-kol titreşim sendromudur.

Dökümhanelerde kalıp kumuyla çalışma ve kalıp bozma işlemleri sırasında solunan serbest silis tozlarının akciğerlerde birikmesiyle oluşan ölümcül meslek hastalığıdır.

Kaynak ve döküm işlemleri sırasında ortaya çıkan çinko, bakır veya nikel gibi zehirli metal dumanlarının solunmasıyla ortaya çıkan akut bir mesleki hastalıktır.