Ünite 4: Dünya ve Ülkemizde Acil İhbar ve Yardım Çağrılarının Yönetimi

1999 Marmara Depremi

Türkiye'de afet yönetimi anlayışını değiştiren dönüm noktasıdır. Bu deprem sonrası yetki karmaşası giderilerek AFAD çatısı altında birleşme süreci hızlanmıştır.

11 Şubat 112 Günü

İçişleri Bakanlığı tarafından her yıl 11 Şubat tarihi '112 Günü' olarak kutlanmakta ve bu kapsamda farkındalık etkinlikleri düzenlenmektedir.

Antalya ve Isparta Pilot İller

112 Acil Çağrı Merkezleri Projesi kapsamında ilk pilot uygulamalar 2010 yılında bu iki ilde başlatılmıştır.

077 Hızır Acil Servis

1986 yılında Ankara, İstanbul ve İzmir'de kurulan, günümüz acil sağlık hizmetlerinin temelini oluşturan sistemdir.

Anahtar Kavramlar

112 Acil Çağrı MerkeziTüm acil yardım hatlarının (110, 112, 122, 155, 156, 158, 177) tek bir çatı altında birleştirildiği, çağrıların karşılanıp sevk ve koordinasyonun yapıldığı merkezdir. Örnek: Antalya pilot uygulama merkezidir.

Çağrı AlıcıAcil Çağrı Merkezine gelen ilk çağrıyı karşılayan, vaka formunu oluşturan ve arayanın konumunu tespit eden görevlidir. Örnek: İhbarın gerçekliğini sorgulayıp yönlendiriciye aktarır.

Çağrı YönlendiriciÇağrı alıcıdan gelen vaka formunu kendi kurumunun imkânlarıyla değerlendiren ve en yakın ekibi olay yerine görevlendiren kurum personelidir. Örnek: İtfaiye yönlendiricisi yangın ekibini sevk eder.

JEMUSJandarma Entegre Muhabere Sistemleri'nin kısaltmasıdır. Jandarma devriyelerinin ve trafik timlerinin 24 saat esasına göre takip edilmesini sağlar.

MATRA ProjeleriTürkiye'nin tek numara sistemine geçişinde Hollanda Hükûmeti ile yapılan iş birliği protokolü çerçevesinde yürütülen teknik destek projeleridir.

eCallUyumlaştırılmış Araç İçi Acil Çağrı Sistemi olup, kaza yapan araçların sisteme otomatik olarak ihbar vermesini sağlayan teknolojidir.

Kriz Yönetim MerkeziBüyük çaplı afet veya terör gibi olaylarda, Vali başkanlığında kurum amirlerinin toplanarak operasyonu yönettiği merkezdir.

IMEIMobil cihazların kimlik numarasıdır. Acil çağrı merkezlerinde arayanın cihazını ve konumunu tespit etmek için kullanılır.

Konferans GörüşmeAcil çağrı merkezinde birden fazla kurumun veya yabancı dil desteği için tercümanların aynı anda görüşmeye dahil edilmesidir.

YİMER 157Yabancılar İletişim Merkezi olup, insan ticareti mağdurları ve göçmen kaçakçılığına yönelik 7/24 hizmet veren ihbar hattıdır.

Tele Sağlık MerkeziHava ve deniz araçlarına yönelik uzaktan tıbbi danışmanlık ve acil yardım hizmeti veren İstanbul merkezli birimdir.

Asılsız İhbarGerçekte var olmayan bir acil durum senaryosu ile ekiplerin boş yere meşgul edilmesidir. Örnek: Olmayan bir yangın için itfaiyenin çağrılması.

Gereksiz AramaAcil yardım gerektirmeyen (telefon deneme, sohbet etme vb.) aramaların toplam çağrılar içindeki payıdır.

Kabahatler Kanunu 42/A112 Acil Çağrı Merkezini asılsız ihbarla meşgul edenlere idari para cezası verilmesini düzenleyen yasal maddedir.

Koordinasyon KomisyonuAcil çağrı hizmetlerinin standartlarını belirleyen, kurumlar arası iş birliğini planlayan merkez ve il düzeyindeki kurullardır.

Kişisel Verilerin Korunması KanunuAcil çağrı merkezlerinde elde edilen ses ve veri kayıtlarının gizliliğini ve işlenme esaslarını düzenleyen 6698 sayılı kanundur.

Baz İstasyonu KonumuMobil telefonun sinyal aldığı en yakın baz istasyonu üzerinden arayan kişinin yaklaşık yerinin tespit edilmesidir.

Sivil Savunma Genel MüdürlüğüAFAD'ın kurulmasından önce afet yönetimiyle görevli olan ve 2009'da kapatılan kurumdur.

İl Koordinasyon KomisyonuVali başkanlığında toplanan ve il düzeyindeki acil çağrı hizmetlerinin performansını değerlendiren kuruldur.

Vaka FormuÇağrı alıcı tarafından doldurulan ve olayın niteliği, konumu gibi bilgileri içeren dijital belgedir.

Diğer Önemli Bilgiler

6698 Sayılı Kanun

7 Nisan 2016 tarihinde yayımlanan Kişisel Verilerin Korunması Kanunu, çağrı merkezlerindeki verilerin gizliliğini yasal güvenceye almıştır.

1991 AB Kararı

Avrupa Birliği'nin 29 Temmuz 1991 tarihli 91/396 sayılı kararı ile 112, tek Avrupa acil çağrı numarası olarak kabul edilmiştir.

157 YİMER Kuruluşu

2005 yılında insan ticareti mağdurları için kurulan hat, 20 Ağustos 2015'te YİMER 157 adıyla genişletilmiştir.

Tele Sağlık Merkezi

Aralık 2006'da İstanbul Atatürk Havalimanı'nda kurulan merkez, deniz ve hava araçlarına 24 saat uzaktan sağlık hizmeti sunmaktadır.

Gereksiz Arama Oranı

Yapılan araştırmalar, Türkiye'de acil çağrı merkezlerine gelen aramaların %97'sinin acil durum içermeyen, gereksiz çağrılar olduğunu göstermektedir.

1939 Erzincan Depremi

Türkiye'de doğal afetlere ilişkin yasal politikaların geliştirilmeye başlandığı ilk büyük felakettir.

1959 Yılı 7269 Sayılı Kanun

Umumi Hayata Müessir Afetler Dolayısıyla Alınacak Tedbirlerle Yapılacak Yardımlara Dair Kanun, afet yönetimi için temel yasal düzenlemedir.

Muğla Örneği

Gereksiz arama yapan kişilere geri dönüş yapılarak kimlik bilgilerinin açıklanması yöntemiyle, Muğla'da gereksiz arama oranlarında ciddi düşüş sağlanmıştır.

156 Jandarma Hattı

İhbarların 24 saat esasına göre JEMUS üzerinden takip edildiği, il ve ilçe belediye sınırları dışındaki kırsal alanların sorumluluk sahası olan hattır.

158 Alo Sahil Güvenlik

1997 yılında kurulmuş olup, denizlerdeki kaçakçılık, terör ve yasa dışı giriş-çıkış gibi olaylar için kullanılan acil yardım hattıdır.

Sınavda Dikkat Et

112'nin tek numara olduğu bilgisini unutmayın; ancak 110, 155, 156 gibi numaraların halen 112'ye yönlendirildiğini hatırlayın.
Çağrı Alıcı ve Çağrı Yönlendirici ayrımına dikkat edin; Alıcı ilk karşılar, Yönlendirici ekibi sevk eder.
Gereksiz arama oranının %97 olduğunu ve bunun sistemin en büyük sorunu olduğunu mutlaka not edin.
Asılsız ihbar cezasının 'İl Valileri' tarafından verildiğini ve 'Kabahatler Kanunu' kapsamında olduğunu karıştırmayın.
Pilot illerin Antalya ve Isparta olduğunu, 2010 yılında başladığını ezberleyin.
Kriz yönetiminde Vali'nin rolünü ve personelin basına bilgi veremeyeceğini unutmayın.
Kişisel verilerin 10 yıl saklandığını ve 6698 sayılı kanuna tabi olduğunu hatırlayın.