← Ünite 5
Acil Çağrı Yönetimi

Ünite 5: Acil Çağrı Hizmetlerinde Olağan İşleyiş

112 Acil Çağrı Numarası
Ülkemizde farklı acil numaraların (110, 155, 156 vb.) tek merkezde birleştirildiği temel numaradır. Acil Sağlık hizmetleri için kullanılır.
AFAD İletişim
Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı'nın acil yardım numarası 122'dir. Doğal afetlerde koordinasyonu sağlar.
1994 San Francisco Depremi
İnternet aracılığıyla duyurulan ilk büyük afetlerden biridir. CNN gibi geleneksel medya organlarını hız konusunda geride bırakmıştır.
İnternet Kullanıcı İstatistikleri
Morgan Stanley'nin 2004 verilerine göre, 50 milyon kullanıcıya ulaşma süresi radyo için 38 yıl, televizyon için 13 yıl, internet için ise sadece 5 yıldır.

Anahtar Kavramlar

Acil Durumİşin yapılmaması veya önlem alınmaması durumunda ölümcül risklerin ortaya çıkabileceği, zamanın kısıtlı olduğu durumdur. Örn: Bir trafik kazasında yaralıya müdahale süresi.
Acil Çağrı MerkeziFarklı acil yardım numaralarının tek merkezde birleştirildiği, operasyonel hız ve kaliteyi artırmayı hedefleyen insan odaklı sistemdir. Örn: 112 Acil Çağrı Merkezi.
Yatay İletişimFarklı kurumların vaka ile bağlantılı olarak hiyerarşiden bağımsız, koordinasyon içinde yürüttüğü iletişimdir. Örn: İtfaiye ve sağlık ekiplerinin aynı olay yerinde eşgüdümlü çalışması.
Vaka FormuÇağrı alıcının konum sorgusu sonrası olayın mahiyetini işlediği dijital kayıt dokümanıdır. Örn: Adres ve olay türünün girildiği ekran.
Empati (Duygudaşlık)Çağrı alıcının, arayanın korku ve endişesini anlayarak sakinleştirici bir yaklaşım sergilemesidir. Örn: 'Sizi anlıyorum, lütfen sakin olun' demek.
Yeni MedyaBilgisayar ve internet tabanlı, çoklu ortam (multimedya) özelliklerine sahip iletişim teknolojileridir. Örn: Sosyal medya platformları.
Medya OkuryazarlığıBilgiye ulaşma, değerlendirme ve manipülasyonu ayırt etme becerisine sahip olma durumudur. Örn: Bir haberin doğruluğunu resmi kaynaklardan teyit etmek.
Enformasyon BombardımanıDoğru ve yanlış binlerce haberin aynı anda insan zihnine ulaşması sonucu oluşan bilgi kirliliğidir. Örn: Bir afet anında sosyal medyada yayılan teyitsiz bilgiler.
5N1K KuralıHaberin kim, ne, nerede, ne zaman, nasıl ve niçin sorularıyla eksiksiz aktarılmasıdır. Örn: Kriz anında yapılan resmi açıklamalar.
Sistem Kaynaklı SorunlarDonanım veya yazılım arızaları nedeniyle iletişimin kesintiye uğramasıdır. Örn: Kulaklık arızası veya konum servislerinin çalışmaması.
Vardiya SistemiMerkezin 7/24 hizmet verebilmesi için personelin dönüşümlü çalışma düzenidir. Örn: Gece ve gündüz nöbetleşe çalışma.
Asılsız İhbarGerçek bir acil durum içermeyen, sistemin meşgul edilmesine neden olan çağrılardır. Örn: Çocukların eğlence amaçlı araması.
Teleks SistemiKonuşma ve işitme engellilerin acil çağrı merkezine ulaşmasını sağlayan yazılı iletişim aracıdır. Örn: Yazıyı sese çeviren cihazlar.
Kamu RefleksiKriz anında devletin doğru ve hızlı bilgilendirme yaparak toplumsal huzuru koruma çabasıdır. Örn: Afet sonrası ilk yarım saatte yapılan resmi duyuru.

Diğer Önemli Bilgiler

Türkiye Mobil Abone Sayısı

2009 yılı Haziran sonu itibarıyla Türkiye'de 63,6 milyon mobil abone bulunmakta olup bu %89 penetrasyon oranına denk gelmektedir.

Hane Halkı Bilişim Araştırması

2009 Nisan ayı verilerine göre Türkiye'deki hanelerin %30'u internet erişimine sahiptir.

BTK Verileri

Günümüzde dünya genelinde 3,8 milyar kişi internet erişimi sağlamaktadır. Siber dünya yıllık %30-40 oranında büyümektedir.

Sahil Güvenlik Numarası

Denizlerdeki acil durumlar için kullanılan kısa numara 158'dir. Acil Çağrı Merkezi koordinasyonuna dahildir.

Yangın İhbar Numarası

Yangın durumlarında kullanılan 110 numarası, Acil Çağrı Merkezi bünyesinde entegre çalışan birimlerden biridir.

İlk Yarım Saat Kuralı

Kriz yönetiminde, olayın meydana gelmesinden sonraki ilk 30 dakika içinde bilgilendirme yapılmazsa, bilgi kirliliği ve olumsuz haberler yayılmaktadır.

Sınavda Dikkat Et

  • Çağrı alıcının 'Acil Çağrı Merkezi' ifadesini kullanması zorunludur, sınavda bu ifadeye dikkat edin.
  • Kriz yönetiminde 'ilk yarım saat' kuralını unutmayın; bu süre bilgilendirme için kritiktir.
  • Engelli arayanlar için kullanılan sistemleri (Teleks, SMS, vb.) ezberleyin, çünkü bunlar sınavda sıkça sorulur.
  • Çağrı merkezinin kurumlara yaptırım yetkisi olmadığını, sadece koordinasyonu sağladığını mutlaka hatırlayın.
  • Alkollü veya çocuk arayanlara karşı ön yargılı olunmaması gerektiği, profesyonellik gereği vurgulanmaktadır.
  • Yeni medyanın sadece internet değil, çoklu ortam (multimedya) olduğunu aklınızda tutun.