Bu Ünitede Neler Öğrendik?myders hazırladı
Bu bölümde Osmanlı modernleşmesinin kritik dönüm noktalarından biri olan ve 1839 yılında ilan edilen Tanzimat Fermanı ve getirdiği yenilikler ele alınmıştır. Padişahın kendi mutlak gücünü sınırlandırmayı kabul etmesi, din farkı gözetmeksizin tüm tebaaya eşit vatandaşlık tanınması ve kanun önünde güvenliğin sağlanması hedefleri bu dönemin temelini oluşturmuştur. Ancak uygulamada eski idarecilerin direnci ve reform kadrolarının yetersizliği gibi çeşitli zorluklarla karşılaşılmıştır.
Devam eden süreçte devletin merkezi örgütlenmesinde uzmanlaşmış kurullar oluşturulmuştur. Yasama ve yargı işlerini yürütmek üzere Meclis-i Vâlâ-yı Ahkâm-ı Adliye kurulmuş, zamanla iş yükünün artmasıyla bu yetkiler birbirinden ayrılmaya çalışılmıştır. Yaşanan yetki karmaşaları sonucunda 1868 yılında günümüz Danıştay'ının temeli olan Şûra-yı Devlet ile Yargıtay'ın temeli olan Divan-ı Ahkâm-ı Adliye faaliyete geçirilmiştir. Bu kurullar sayesinde Osmanlı bürokrasisinde kurumsal kültürün ve meclis geleneğinin yerleşmesi sağlanmıştır.
Son olarak halkın yönetime katılımı ve yerel yönetim mekanizmaları incelenmiştir. 1840 yılında kurulan Muhassıllık Meclisleri ile Osmanlı tarihinde ilk kez halk temsilcilerinin seçimle belirlenmesi demokrasi yolunda tarihi bir adım olmuştur. Eyalet ve Vilayet Meclisleri ile devam eden bu seçim tecrübeleri, yerel sorunların çözümünde rol oynamış ve gelecekteki Meşrutiyet Meclisi'nin kurulması için gerekli idari altyapıyı hazırlamıştır.