Ünite 6: Türk Dış Politikası’nda (1938-2002) Dönemi — Önemli Kavramlar

II. Dünya Savaşı sırasında Türkiye'nin İngiltere ve Fransa ile ittifak yapmasına rağmen fiilen savaşa girmemesi durumunu ifade eden hukuki statüdür.

CHP içerisinde hükümet faaliyetlerini denetlemek amacıyla kurulan, oy hakkı olmayan ancak eleştiri yetkisi bulunan 21 kişilik milletvekili grubudur.

Kıbrıs'taki Rumların adayı Yunanistan'a bağlama idealine verilen isimdir; 1950'li yıllarda şiddet eylemlerine dönüşmüştür.

Kıbrıs sorununun çözümünde adanın Türkler ve Rumlar arasında ikiye bölünmesini savunan Türk dış politikası yaklaşımıdır.

1947'de ABD Başkanı tarafından ilan edilen, komünizm tehdidi altındaki Türkiye ve Yunanistan'a askeri yardım öngören belgedir.

II. Dünya Savaşı sonrası Avrupa'nın ekonomik kalkınması için ABD tarafından uygulanan, Türkiye'nin de tarımda makineleşme için yararlandığı yardım paketidir.

1949'da kurulan Batı askeri ittifakıdır; Türkiye 1952'de üye olarak savunma sistemini tamamen Batı'ya entegre etmiştir.

1964'te ABD Başkanı'nın Türkiye'nin Kıbrıs'a müdahalesini engellemek için yazdığı, diplomatik teamüllere aykırı ve tehditkar mektuptur.

1960'ların ortalarından itibaren ABD ve SSCB arasındaki gerginliğin azalmasıyla Türkiye'nin dış politikasını çeşitlendirmesine imkan tanıyan dönemdir.

1970'lerin başında ABD'nin uyuşturucuyla mücadele kapsamında Türkiye'den haşhaş ekimini yasaklamasını istemesiyle çıkan krizdir.

1974 Kıbrıs Barış Harekâtı sonrası ABD Kongresi'nin Türkiye'ye yönelik uyguladığı askeri ve ekonomik kısıtlamalardır.

Türkiye ile o zamanki adıyla AET arasında imzalanan, tam üyeliği hedefleyen ortaklık belgesidir.

1959 antlaşmalarıyla Türkiye, İngiltere ve Yunanistan'a Kıbrıs'taki anayasal düzeni korumak için verilen müdahale yetkisidir.

1964 sonrası Türkiye'nin sadece ABD'ye bağımlı kalmayıp SSCB, İslam ülkeleri ve Üçüncü Dünya ile ilişkilerini geliştirme çabasıdır.

1990'lı yıllarda Türk-Amerikan ilişkilerinin askeri ve siyasi iş birliği düzeyini tanımlamak için kullanılan terimdir.

Körfez Savaşı sonrası Irak'ın kuzeyindeki uçuşa yasak bölgeyi denetlemek için Türkiye'de konuşlandırılan çok uluslu askeri güçtür.

Soğuk Savaş sonrası Karadeniz havzasındaki ülkeler arasında ekonomik entegrasyonu sağlamak için Türkiye öncülüğünde kurulan örgüttür.

2000'lerin başında Kıbrıs sorununu çözmek amacıyla BM Genel Sekreteri tarafından hazırlanan federasyon temelli çözüm planıdır.

Avrupa Birliği'nin Türkiye'ye resmen 'aday ülke' statüsü verdiği ve ilişkilerde yeni bir dönemi başlatan zirvedir.

Atatürk'ün vefatından sonra İsmet İnönü'ye verilen, otoriteyi pekiştirmeyi amaçlayan siyasi sıfattır.

Kıbrıs'ta Enosis idealini gerçekleştirmek için kurulan ve Türklere yönelik şiddet eylemleri yapan Rum terör örgütüdür.

1996 yılında Ege'deki sahipsiz kayalıklar nedeniyle Türkiye ve Yunanistan'ı savaşın eşiğine getiren gerginliktir.

ABD Kongresi'nin Türkiye'ye yapacağı her 10 birim yardıma karşılık Yunanistan'a 7 birim yardım yapmasını öngören dengedir.

1978'de Ecevit hükümetince ortaya atılan, tehdidin kuzeyden (SSCB) değil batıdan (Yunanistan) geldiğini savunan yaklaşımdır.