← Ünite 3
Büro Teknolojileri

Ünite 3: Bilgi Teknolojileri ve Çevrimiçi İletişim Araçları

Dijital Yaşam Araştırması
Uluslararası araştırma şirketi TNS tarafından 60 ülkede 72 bin kişiyle gerçekleştirilen araştırma, dünyada ayda 2 milyar kişinin çevrimiçi olduğunu ve 1.6 milyar kişinin sosyal medyayı düzenli kullandığını ortaya koymuştur.
Türkiye'de İnternet Kullanım Oranı
TNS araştırmasının yapıldığı dönem verilerine göre Türkiye'de internet kullanımı yüzde 44'e ulaşmış olup, kullanıcıların yüzde 71'i her gün düzenli olarak internete girmektedir.
Eğitimde FATİH Projesi Hedefleri
2013 yılı sonuna kadar okulöncesi, ilköğretim ve ortaöğretim düzeyindeki 570.000 dersliğe dizüstü bilgisayar, LCD etkileşimli tahta kurulması ve öğrencilere tablet dağıtılması hedeflenmiştir.
Yeni Türk Ticaret Kanunu Zorunluluğu
Yeni kanunla birlikte kurulan her işletmeye resmi bir web sitesi kurma zorunluluğu getirilmiş, e-imza ile elektronik ortamda Yönetim Kurulu yapılması düzenlenmiştir.

Anahtar Kavramlar

Arama ÇubuğuArama motorlarında bilgi almak istenen konuyla ilgili anahtar kelimelerin yazıldığı ve sorgulamanın başlatıldığı boş alandır.
Arama Motoru (Search Engine)İnternet üzerindeki web sitelerini otomatik programlar aracılığıyla tarayarak indeksleyen ve kullanıcıların anahtar kelimelerle bilgiye ulaşmasını sağlayan sistemdir.
Robots / Spider / CrawlerWeb sayfalarını otomatik olarak tarayıp içeriklerini arama motorlarının veritabanlarına kaydeden yazılımlardır.
Etki Alanı AramasıGoogle'da 'site:' operatörü kullanılarak, yapılan aramanın sadece belirli bir web sitesi veya alan adı ile sınırlandırılması işlemidir.
Vikipedi (Wikipedia)Okuyucuları tarafından ortaklaşa yazılan, düzenlenen ve sürekli güncellenen açık içerikli çok dilli çevrimiçi ansiklopedidir.
Otomatik Çeviri (Makine Çevirisi)Gerçek çevirmenler işin içine girmeden, bilgisayar yazılımları ve algoritmalar aracılığıyla bir dildeki metnin başka bir dile çevrilmesi teknolojisidir.
E-kapı (Portal)Kullanıcıların internet üzerindeki dağınık bilgi ve hizmetlere tek bir noktadan, bütünleşik ve kişiselleştirilmiş bir yapıda ulaşmasını sağlayan ana giriş kapısı niteliğindeki web siteleridir.
e-Devlet KapısıKamu hizmetlerinin vatandaşlara, işletmelere ve kamu kurumlarına bilgi ve iletişim teknolojileriyle kesintisiz, güvenli ve tek bir noktadan sunulduğu portal altyapısıdır.
Çevrimiçi YayıncılıkKitap, gazete, dergi gibi her türlü yazılı, işitsel veya görsel materyalin internet siteleri ve dijital platformlar üzerinden halka sunulması faaliyetidir.
Web 2.0İnternet içeriklerinin kullanıcılar tarafından ortaklaşa üretilmesine, paylaşılmasına ve yüksek düzeyde etkileşime olanak tanıyan ikinci nesil internet hizmetleridir.
MashupBirbirinden bağımsız farklı web hizmeti sağlayıcılarının uygulamalarını ve verilerini bir araya getirerek tamamen yeni bir web uygulaması oluşturma işlemidir.
Widget (Zımbırtı)Web sitelerine veya masaüstüne takvim, hava durumu gibi işlevsel özellikleri kolayca eklemek için kullanılan küçük yazılımsal uzantılardır.
Bulut Bilgi İşlem (Cloud Computing)Kullanıcının ihtiyaç duyduğu bilgi işlem kaynaklarının yerel bilgisayar yerine internet üzerindeki uzaktaki sanal sunuculardan sağlanması hizmetidir.
Blog (Ağ Günlüğü)Yazarın teknik bilgiye ihtiyaç duymadan, kendi istediği içerikleri kronolojik sırayla yayınlayabildiği ve okuyucu yorumlarına açık olan kişisel veya kurumsal web siteleridir.
İçerik Yönetim Sistemi (İYS / CMS)Ortak çalışma gerektiren dijital ortamlarda web içeriklerini kaydetmeyi, kontrol etmeyi, sürümlemeyi ve kolayca yayınlamayı sağlayan bilgisayar yazılımlarıdır.
Özet Akışları (RSS)Sık güncellenen web sitelerindeki yeni içeriklerin, kullanıcılar tarafından siteleri tek tek ziyaret etmeden tek bir merkezden takip edilmesini sağlayan XML tabanlı dosya formatıdır.
WikiZiyaretçilerin web tarayıcısı üzerinden içerik eklemesine, var olan içeriği düzenlemesine veya silmesine izin veren hızlı ve iş birlikçi web sayfası oluşturma yazılımıdır.
PodcastRadyo programı veya benzeri ses/video kayıtlarının internet üzerinden indirilebilir ve taşınabilir cihazlarda dinlenebilir şekilde yayınlanması sistemidir.
E-öğrenmeÖğretmen ve öğrencinin aynı ortamda bulunma zorunluluğu olmadan, internet ve bilgisayar teknolojileri aracılığıyla gerçekleştirilen eğitim ve öğretim faaliyetleridir.
Senkron e-ÖğrenmeGeleneksel sınıf eğitiminin internet üzerinden sanal derslikler aracılığıyla canlı ve eş zamanlı olarak gerçekleştirildiği e-öğrenme modelidir.
Asenkron e-ÖğrenmeÖğrenen ile öğreticinin aynı anda etkileşimde bulunmadığı, öğrencinin kendi belirlediği zaman ve hızda Ders Yönetim Sistemi üzerinden çalıştığı modeldir.
Sosyal ÖğrenmeBireylerin kurumsal veya sosyal ağlar, bloglar ve forumlar üzerinden başkalarıyla iletişim kurarak informel yollarla bilgi edinmesi sürecidir.

Diğer Önemli Bilgiler

Google Türkçe Karakter Desteği

Google arama motoru, Türkçe yazı karakterlerini tam uyumlu kullanarak arama yapabilmekte ve yerel kullanıcılara kendi dillerinde optimize edilmiş sonuçlar sunmaktadır.

Vikipedi'nin Türkiye'deki Durumu

Türkçe Vikipedi projesi ilk olarak 2003 yılında hayata geçmiş, ancak Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (BTK) kararıyla 2017 yılından itibaren bir dönem erişime kapalı kalmıştır.

Answers.com Yazılım Kolaylığı

Answers.com sitesinin bilgisayara yüklenen ücretsiz yazılımı sayesinde, ekrandaki herhangi bir kelime seçilip Alt tuşuna basıldığında kelimenin tanımı küçük bir pencerede anında açılır.

Web 2.0 Kavramının Doğuşu

Web 2.0 terimi ilk kez 2004 yılında Tim O'Reilly tarafından internet kullanıcılarının ortaklaşa ve paylaşarak yarattığı etkileşimli sistemleri tanımlamak için kullanılmıştır.

Blogger Servisinin Başlangıcı

1999 yılında Pyra firması tarafından başlatılan Blogger (www.blogger.com) servisleri, blog kelimesinin yaygınlaşmasını ve 'blogger' kavramının doğmasını sağlamıştır.

Arap Baharı ve Sosyal Medya

2011 yılında gerçekleşen Arap Baharı halk hareketlerinde, resmi kanalların sansürüne karşı insanların haberleşmek ve örgütlenmek için blogları ve sosyal medyayı yoğun kullanması 'sosyal medyanın gücü' olarak literatüre geçmiştir.

Podcast Teriminin Kökeni

Podcast kelimesi, Apple firmasının taşınabilir müzikçaları olan 'iPod' kelimesindeki 'pod' ile İngilizce yayın anlamına gelen 'broadcast' kelimesinin 'cast' kısmının birleştirilmesiyle türetilmiştir.

Uzman TV İstatistikleri

Temmuz 2012 itibariyle Uzman TV platformunda 1644 uzman, 5299 farklı program altında kullanıcıların merak ettiği 30.921 soruyu kısa videolarla yanıtlamıştır.

Y Kuşağı ve İş Gücü Dönüşümü

Yapılan tahminlere göre 2014 yılı itibariyle iş gücünün yarısını 1980 ve sonrasında doğan, teknoloji dostu 'Y kuşağı' oluşturmaya başlamış ve kurumsal öğrenme modellerini değiştirmiştir.

Zoom Programının Çıkışı

2013 yılında kullanıma sunulan bulut tabanlı video konferans programı Zoom, kolay arayüzü ve ücretsiz kullanım seçeneğiyle özellikle pandemi döneminde dünya genelinde popüler olmuştur.

Sınavda Dikkat Et

  • Arama motorlarında hassas arama yaparken çift tırnak (" ") işaretinin tam kelime grubu araması yaptığını, eksi (-) işaretinin ise kelimeyi hariç tuttuğunu unutmayın; sınavda bu operatörlerin işlevleri doğrudan sorulabilir.
  • Web 2.0'ın en ayırt edici özelliğinin 'içeriğin kullanıcılar tarafından üretilmesi ve yüksek etkileşim' olduğunu aklınızda tutun; geleneksel tek yönlü web sitelerinden farkı bu noktadadır.
  • Senkron ve asenkron e-öğrenme arasındaki en temel farkın 'canlı/eş zamanlı etkileşim' olduğunu unutmayın; asenkron modelde anlık mesajlaşma veya canlı ders bulunmaz.
  • RSS (Özet Akışları) teknolojisinin XML tabanlı bir dosya formatı olduğunu ve siteleri tek tek gezmeden güncellemeleri tek bir yerden takip etmeye yaradığını mutlaka bilin.
  • İşbaşında eğitimin iş ortamında bizzat yaparak ve yönetici gözetiminde gerçekleştiğini, işdışında eğitimin ise daha teorik, planlı ve sınıf ortamında uzmanlarca verildiğini ayırt edin.
  • Video konferans programlarından Google Meet'in 'canlı altyazı' desteği sunduğunu, Microsoft Teams'in ise 'Office dosyalarıyla gerçek zamanlı iş birliği' sağladığını bilmek sınavda puan kazandıracaktır.