Sanat EğitimiBireyin yaratıcı güç ve potansiyellerini eğitmek, estetik düşünce ve bilincini örgütlemek amacıyla yürütülen planlı süreçtir. Metinde bu eğitimin çocuğun sosyal ilişkilerini, iş birliği duygusunu ve üretkenliğini geliştirdiği vurgulanmaktadır.
Gereksinim AnaliziMevcut durum ile ulaşılmak istenen durum arasındaki farkı ortaya koymak amacıyla izlenen sistematik süreçtir. Sanat eğitiminde çocuğun sanatsal gelişim düzeyinin belirlenmesi ve buna uygun materyal seçilmesi amacıyla kullanılır.
Çocuk Merkezli YaklaşımÇocuğun kendi kendini düzenleyen özgür bir ortamda, çok sayıda araç ve gereç kullanarak sanatsal süreci deneyimlemesini savunan yaklaşımdır. Lowenfeld'in çocuk merkezli eğitim anlayışı bu yaklaşımın temelini oluşturur.
Disiplin Merkezci YaklaşımGörsel sanat alanı ile ilgili her türlü bilgi, beceri ve değerin sistemli bir öğretim yoluyla öğrenciye kazandırılacağını öngören yaklaşımdır. Bu yaklaşım sanat eğitiminde derinleşmeyi ve kuramsal gelişimi amaçlar.
Deneysel YaklaşımÇocukların kendi başlarına çeşitli araç ve gereçlerle deneyler yaparak sanatsal süreci yaşamalarını ve estetik gelişim sağlamalarını öngören yaklaşımdır. 'Bırakınız yapsınlar' anlayışına dönüştürülmeden uygulanmalıdır.
Anlatım YöntemiKonunun öğrenciye ilk kez sunulacağı, uygulama öncesinde hangi materyallerin nasıl kullanılacağının sözlü açıklamalarla belirtildiği öğretim yöntemidir. Sürecin başlangıcında rehberlik etmek amacıyla kullanılır.
Soru-Yanıt YöntemiÖğrencinin derse etkin katılımını sağlayan, sanat eseri incelemede yaygın olarak kullanılan ve öğrencinin eseri sorgulayıp çözümlemesine olanak tanıyan yöntemdir. Öğrencinin yaratıcı düşünme sürecini tetikler.
Sorun Çözme YöntemiÖğrencinin tasarım, uygulama ve yapıt ortaya koyma süreçlerinde karşılaştığı teknik ve estetik problemleri aşmak için kullandığı yöntemdir. Bitmiş bir iş üzerinden geriye doğru çözümleme yaparken de kullanılır.
Gösterme YöntemiYeni bir tekniğin uygulanışını veya konunun daha iyi anlaşılması için görsel örneklerin öğretmen tarafından sunulmasını içeren yöntemdir. Öğrencinin ilgisini yoğunlaştırarak öğrenmenin kalıcı olmasını sağlar.
Oyunlaştırma YöntemiÖğrencilerin bir sanat eserindeki figürlerin veya nesnelerin görünümüne bürünerek canlandırma yapmalarını sağlayan eğlenceli yöntemdir. Eserin yorumlanması ve estetik analizinde etkilidir.
Gözlem ve İnceleme YöntemiMüze, galeri ve tarihi çevre gezileriyle öğrencilerin sanat yapıtlarıyla doğrudan ilişki kurmasını amaçlayan yöntemdir. Öğrencilerin yapıtın dokusunu, fırça darbelerini ve boyutunu ilk elden deneyimlemesini sağlar.
İş birliğine Dayalı ÖğrenmeÖğrencilerin bireysel çalışmak yerine grup halinde ortak bir tema veya yapıt üzerinde yoğunlaşarak birlikte üretmelerini sağlayan yöntemdir. Sanatta ortaklaşa yaratmanın önünü açar.
ÖlçmeBir nesnenin veya durumun belli bir özelliğe sahip olup olmadığının, sahipse sahip oluş derecesinin gözlenip sayı veya sembollerle ifade edilmesidir. Örneğin bir öğrencinin dönem boyunca yaptığı resimlerin sayılması.
DeğerlendirmeÖlçme sonuçlarının belirlenmiş bir ölçütle karşılaştırılarak ölçülen nitelik hakkında bir değer yargısına varılması ve karar verilmesi sürecidir. Ölçme ve ölçüt değerlendirmenin ön koşuludur.
Doğrudan ÖlçmeÖlçülmek istenen özelliğin kendisiyle aynı türden bir araçla doğrudan gözlenerek ölçülmesi işlemidir. Bir öğrencinin yaptığı resimlerin sayılması doğrudan ölçmeye örnektir.
Dolaylı ÖlçmeDoğrudan gözlenemeyen başarı, yetenek, tutum, kişilik ve ilgi gibi psikolojik özelliklerin başka bir değişken yardımıyla ölçülmesidir. Öğrencinin görsel sanatlar dersinden 80 puan alması dolaylı ölçmedir.
Türetilmiş ÖlçmeEn az iki farklı ölçme sonucu üzerinde matematiksel işlemler yapılarak yeni bir ölçme sonucunun elde edilmesi sürecidir. Hız, yoğunluk veya nüfus yoğunluğu hesaplamaları bu ölçme türüne örnektir.
Sınıflama ÖlçeğiBirey, nesne veya olayların sahip oldukları benzer özelliklere göre gruplara ayrılmasıyla elde edilen ölçek türüdür. Sınıftaki kız ve erkek öğrenciler veya başarılı ve başarısız öğrenciler şeklinde gruplama yapılmasıdır.
Sıralama ÖlçeğiNesnelerin veya bireylerin ölçülen özelliğe sahip oluş derecelerine göre en büyükten en küçüğe doğru sıraya konulmasıdır. Sınavdan en yüksek puan alan ilk üç öğrencinin sıralanması bu ölçeğe örnektir.
Eşit Aralıklı ÖlçekBirimler arasındaki farkın birbirine eşit olduğu ve başlangıç noktasının bağıl (itibari) sıfır olduğu ölçek türüdür. Eğitimde kullanılan başarı testleri ve sıcaklık ölçümleri bu ölçekle yapılır.
Eşit Oranlı ÖlçekGerçek (mutlak) sıfır noktasından başlayan ve her türlü matematiksel işlemin yapılmasına olanak tanıyan en duyarlı ölçek türüdür. Boya kutusunda 15 adet kalemin bulunması bu ölçeğe örnektir.
Mutlak ÖlçütDeğerlendirilecek grup dikkate alınmadan, ölçme işleminden önce kesin ve standart olarak belirlenen sınır değerdir. Sınavdan geçmek için en az 80 puan alma şartı mutlak ölçüttür.
Bağıl ÖlçütÖlçme işlemi yapıldıktan sonra grubun ortalama başarısı veya performansına göre belirlenen değişkendir. Sınıf ortalamasının üzerinde puan alanların başarılı sayılması bağıl ölçüttür.
Portfolyo (Gelişim Dosyası)Öğrencinin belirli bir süreç içindeki çalışmalarını, gelişimini ve gösterdiği sanatsal davranışları düzenli ve kronolojik olarak topladığı kişisel dosyadır. Süreç ve ürün değerlendirmeyi bir arada sunar.
Dereceli Puanlama Anahtarı (Rubrik)Değerlendirilmek istenen davranış, özellik veya becerinin hangi düzeyde ve kalitede gerçekleştiğini belirlemek için kullanılan derecelendirilmiş gözlem aracıdır. Performans düzeylerini detaylı açıklar.
