Örnekler
← Ünite 4

Ünite 4: Bilim Felsefesi — Örnekler

myders hazırladı Ders kitabında bu ünite için örnek kutusu yok. Aşağıdaki örnekler ünite içeriğinden hazırlandı; kavramı somut bir durumla açıklamak için.

Doğrulanabilirlik İlkesimyders hazırladı

Laboratuvarda çalışan bir araştırmacı, masasının üzerindeki metal çubuğu ısıttığında çubuğun genleştiğini gözlemler. Mantıkçı pozitivistlere göre bu tekil gözlem önermesi, olgusal olarak doğrulanabilir olduğu için bilimsel bir anlam taşır. Eğer araştırmacı gözlemleyemediği ve test edemediği soyut bir metafiziksel iddiada bulunsaydı, bu önerme mantıkçı pozitivistlerca anlamsız kabul edilirdi.

Teori Yüklü Gözlemmyders hazırladı

Karl Popper, zihnin boş bir levha olduğu ve bilim insanının nesneleri tamamen yansız algıladığı fikrini reddeder. Gökyüzüne bakan iki farklı gözlemci, sahip oldukları teorik altyapı ve ön kabuller nedeniyle gördükleri olguları farklı şekilde yorumlar. Dolayısıyla hiçbir gözlem, teoriden tamamen bağımsız veya yansız olamaz.

Olağan Bilim ve Anomalilermyders hazırladı

Thomas Kuhn'un tarif ettiği olağan bilim döneminde araştırmacılar, kabul edilen mevcut paradigmayı sorgulamadan birer bulmaca çözücü gibi çalışırlar. Ancak zamanla bu paradigmayla açıklanamayan kural dışı durumlar yani anomaliler birikmeye başlar. Bu anomaliler çoğaldıkça bilim dalı bir kriz dönemine sürüklenir ve yeni arayışlar başlar.