İnfografik
← Ünite 6
Temel Bilgi Teknolojileri 1

Ünite 6: Taşınabilir Teknolojiler

Taşınabilir Teknolojiler - kaynak sayfa görseli
Kaynak: ders kitabı, sayfa 132
We Are Social 2014 Araştırması
Londra merkezli sosyal medya kuruluşu We Are Social'ın 2014 yılı Temel Dijital Göstergeler raporuna göre, dünya genelinde taşınabilir teknolojilere yönelik aktif kayıtlı kullanıcı sayısı kabaca dünya nüfusunun %93'üne denk gelmektedir.
İngiltere'de Çocukların Cep Telefonu Sahipliği
İngiltere'de yapılan bir araştırma, 11 yaşına gelen çocukların %50'sinin, 7 yaşındakilerin ise %10'una yakın kısmının kendi cep telefonuna sahip olduğunu ortaya koymuştur; Avrupa genelinde ilk telefon sahibi olma yaşı ortalama 7.1'dir.
TÜİK 2013 Hanehalkı Bilişim Araştırması
TÜİK'in Nisan 2013'te ilk kez 06-15 yaş grubunu kapsayan araştırmasına göre, Türkiye'de bu yaş grubundaki çocukların cep telefonu kullanım oranı %24,3'tür; bu oran 6-10 yaş grubunda %11, 11-15 yaş grubunda ise %37,9 olarak belirlenmiştir.
Türkiye'de Cep Telefonu Kullanım Nedenleri
Our Mobile Planet (2011) araştırmasına göre Türkiye'de akıllı telefonlar en yüksek oranla %68 fotoğraf/video çekmek ve müzik dinlemek, %66 internet erişimi, %59 e-posta ve %58 sosyal ağlara girmek amacıyla kullanılmaktadır.

Anahtar Kavramlar

Taşınabilir TeknolojiKablolu enerji kaynaklarından bağımsız olarak yeniden şarj edilebilir bataryalarla çalışan, cebe sığabilen veya kolayca taşınabilen küçük bilgisayar sistemleri ve akıllı cihazlardır. Metinde akıllı telefonlar, dizüstü bilgisayarlar ve tabletler bu kapsamda değerlendirilmektedir.
Giyilebilir Teknolojiİnsanların üzerlerinde taşıyıp giyebildikleri, jiroskop ve ivme ölçer gibi algılayıcı sensörlerle veri toplayıp biyogeribildirim sağlayan bilgisayar temelli son nokta teknolojilerdir. Örnek olarak akıllı saatler, akıllı gözlükler ve akıllı kumaşlar verilebilir.
Nomofobiİngilizce 'no-mobile-phone phobia' kelimesinden türetilen, cep telefonu yanımda olmadığında veya kapalı olduğunda yaşanan aşırı endişe, huzursuzluk ve 'telefonum olmadan ne yaparım' psikolojik durumudur.
iDuruş (iPosture) ve Mesaj TutulmasıKullanıcıların akıllı telefon, tablet veya dizüstü bilgisayar kullanırken sırtlarını kamburlaştırıp boyunlarını sürekli aşağı doğru tutmaları sonucunda oluşan yoğun boyun ve sırt ağrısı durumudur.
Ekran Okuma SendromuKüçük ekranlı cihazlarda küçük yazı boyutlarına ve sık satırlara uzun süre bakılması sonucu ortaya çıkan göz yorgunluğu, bulanıklık, baş dönmesi, göz kuruluğu ve baş ağrısı tablosudur.
WidgetEkran araçları olarak da bilinen, masaüstü veya web ortamında hava durumu, takvim, saat ve borsa gibi hazır işlevsel görsel uygulamalar sunan pratik program bileşenleridir.
Bulut (Cloud) SistemiKullanıcıların verilerini ve programlarını fiziksel bir yerel disk yerine dünyanın herhangi bir yerinden güvenli internet bağlantısıyla erişebildikleri uzak sunucu depolama teknolojisidir.
Mobil IPTaşınabilir teknolojilerin yer değiştirdiğinde ve farklı bağlantı noktalarına bağlandığında bile IP adresi değişmeden internete bağlı kalmasına olanak tanıyan esnek ağ protokolüdür.
Roaming (Dolaşım)Bir GSM şebeke operatörü abonesinin, kendi hücresel ağ alanı dışındayken (örneğin yurt dışında veya başka bir operatör kapsama alanında) aboneliğini kesintisiz kullanabilmesini sağlayan özelliktir.
WAP (Wireless Application Protocol)Kablosuz uygulama protokolü olup, cep telefonları ve tabletler gibi küçük ekranlı taşınabilir cihazlarda internet içeriğinin ve WML ile kodlanmış web sitelerinin düzgün görüntülenmesini sağlayan uluslararası standarttır.
GPS (Global Positioning System)Dünya etrafında yörüngede dönen ABD Savunma Bakanlığına ait 24 uydudan oluşan, yeryüzündeki alıcılar vasıtasıyla mesafeyi ölçerek kesin konum ve rota belirlemeyi sağlayan küresel konumlama sistemidir.
Hibrit TabletEkran ve fiziksel klavye birimlerinin özel bir bağlantı mekanizmasıyla birleştirilip ayrılabilir olduğu, hem tablet hem dizüstü bilgisayar özelliklerini bir arada sunan tablet bilgisayar türüdür.
BluetoothKablo bağlantısını ortadan kaldıran, 10 ile 100 metre mesafede 24 mbps'ye kadar veri aktarımı sağlayan kısa mesafe radyo frekansı (RF) kablosuz iletişim teknolojisidir.
MMS (Multimedia Messaging Service)Çokluortam Mesajlaşma Hizmeti anlamına gelen, SMS'ten farklı olarak karakter sınırı olmaksızın fotoğraf, ses, animasyon ve video eklenebilen mesajlaşma servisidir.
EDGEGSM Gelişimi için Artırılmış Veri Hızları anlamına gelen, GPRS şebekeleri üzerindeki veri iletim hızını artıran ve 2.75G olarak adlandırılan teknoloji standardıdır.

Diğer Önemli Bilgiler

Dünya Bankası ve Global Digital Statistic 2014 Nüfus Verileri

Dünya Bankası verilerine göre dünya nüfusunun 3/4'ü cep telefonlarına erişim sağlarken; Global Digital Statistic 2014 verilerine göre bu kullanıcıların %53'ü Asya, %15'i Amerika, %15'i Avrupa, %11'i Afrika, %5'i Orta Doğu ve %1'i Okyanusya'dadır.

2015 Trafik Mevzuatı ve Seyir Halinde Telefon (Madde 73)

2015 yılında yeniden düzenlenen trafik cezaları kapsamında, seyir halinde iken cep veya araç telefonu ile benzer haberleşme cihazlarını kullanmak cezai yaptırım (Madde 73) kapsamına alınmış olup uymayanlara para cezası getirilmiştir.

Nomofobi Araştırması ve Gençler

İngiltere'de 1000 cep telefonu kullanıcısıyla yapılan bir araştırmada katılımcıların %66'sı cihazlarını kaybetmeme fikriyle bunaldığını belirtmiş, bu oran 18-24 yaş arasındaki gençlerde %76'ya yükselmiştir; erkeklerin %58'i kadınların %48'i bu kaygıyı yaşamaktadır.

Nielsen Company Tablet Tercih Araştırması

Amerika'da Nielsen Company tarafından yapılan araştırmaya göre kullanıcıların %31'i taşıma ve saklama kolaylığı, %21'i arayüz/işletim sistemi kullanışlılığı, %15'i hızlı başlama/kapanma nedeniyle tablet bilgisayarları tercih etmektedir.

Bluetooth Teknolojisinin Doğuşu

Bluetooth teknolojisi, bilgisayar sistemleri, çevre birimleri ve taşınabilir cihazları kablosuz olarak birbirine bağlamak ve aralarında ses/veri iletişimi kurmak amacıyla 1994 yılında geliştirilmiştir.

GPS Sisteminin Yapısı

GPS (Küresel Konumlama Sistemi), aslen askeri amaçlar için geliştirilmiş olup 1980'lerde sivil kullanıma açılmış; yörüngede sürekli dönen ABD Savunma Bakanlığına ait 24 uydunun düşük güçlü radyo sinyalleri yaymasıyla çalışmaktadır.

Hayat için SMS (SMS for LIFE) Projesi

Kırsal ve merkezden uzak yerleşim yerlerindeki birimlere sıtma gibi hastalıklara yönelik ilaçların zamanında ulaştırılmasını, stok takibinin doğru yapılmasını sağlayan mobil mesaj tabanlı küresel sağlık projelerinden biridir.

Sınavda Dikkat Et

  • Taşınabilir teknolojilerin en önemli dönüm noktasının kablolu enerji kaynaklarından kurtulup 'şarj edilebilir bataryaları' kullanmaya başlaması olduğunu unutmayın.
  • Türkiye'de akıllı telefonların en yoğun kullanım nedenlerinin başında 'internet erişimi ve sosyal ağlar'ın geldiğini, dünya genelinde ise farklılıklar gösterebileceğini not edin.
  • Çocuklarda aşırı telefon kullanımının sosyal ve devinsel gelişimi olumsuz etkilediğini, ayrıca boyun/sırt sağlığı için 'iDuruş' ve 'Mesaj Tutulması' terimlerinin sınavda sorulabileceğini bilin.
  • Nomofobi kavramının tanımını ('telefonum olmadan ne yaparım' fobisi) ve yaş gruplarına göre (18-24 gençlerde oranların yüksekliği) istatistiksel detaylarını karıştırmayın.
  • Tablet bilgisayar türlerinden tam ekran (slate), değiştirilebilir (konvertibl) ve hibrit (ayrılabilir klavyeli) tabletlerin temel farklarına dikkat edin.
  • Giyilebilir teknolojilerin taşınabilir teknolojilerden farklı olarak jiroskop ve ivme ölçer gibi sensörlerle biyogerebildirim sağladığını ve geleceğin son noktası olduğunu unutmayın.
  • SMS ile MMS arasındaki temel farkın karakter sınırı (SMS 160 karakter, MMS sınırsız ve çoklu ortam) olduğunu mutlaka ezberleyin.
  • Mobil IP, GSM, GPRS, EDGE, 3G, Wi-Fi, WAP ve GPS protokollerinin tanımlarını ve kısaltma açılımlarını soru kaçırmamak için iyi gözden geçirin.