Ana Sayfa » Anadolu Üniversitesi AÖF » Felsefe Lisans Programı » Temel Bilgi Teknolojileri 2

Ünite 3: Bilişim Etiği — Kavram Eşleştirme

Tur 1 / 30 / 5 eşleşti

Önce bir kavram seç, sonra karşılığı olan tanıma dokun.

Kavramlar

Tanımlar

Yukarıdan bir kavram seç.

Meta-etik — Etik söylemlerde kullanılan dilin ve ifadelerin analiz edilmesine odaklanan, etiğin doğasını ve neden ihtiyaç duyulduğunu inceleyen eleştirel etik dalıdır. Örneğin 'Etik açıdan doğru nedir?' sorusu meta-etik alanına girer.

Normatif Etik — Pratik ahlak kuralları ve ahlaklı bir hayatın nasıl yaşanacağıyla ilgilenen, eylemlerin standartlarını ve çerçevelerini inceleyen kuralcı etik yaklaşımıdır. Örneğin 'Doğru olması gereken şeyler nelerdir?' sorusunu araştırır.

Uygulamalı Etik — Normatif etik kurallarının sorunlu meselelere uygulandığı, iş etiği, bilişim etiği ve tıp etiği gibi alt dalları bulunan betimleyici etik dalıdır. Örneğin iş hayatındaki etik sorunları incelemek bu kapsama girer.

Teleolojik Kuramlar — Eylemlerin kendi başına iyi veya kötü olmadığını, onları iyi ya da kötü kılan şeyin doğurduğu sonuçlar ve faydalar olduğunu savunan sonuçsalcı kuramlardır. Örneğin faydacılık anlayışı teleolojik bir kuramdır.

Deontolojik Kuramlar — Eylemlerin sonuçları yerine eylemin kendisi ve mesleki ahlaki değerler üzerinde duran, 'Eğer herkes böyle yaparsa ne olur?' sorusunu esas alan sonuçsal olmayan kuramlardır. Örneğin Kantçılık deontolojik bir kuramdır.

Bilişim Etiği — Bilgisayar dünyasında insanların davranışlarını ve eylemlerini inceleyen, yazılı ve yazılı olmayan kuralları tanımlayan felsefe dalıdır. Örneğin bilgisayar korsanlığı veya lisanslama tartışmaları bilişim etiğinin konusudur.

Bilişim Hukuku — Bilişim teknolojileri ile ilgili hukuki sorunlara çözüm bulmaya çalışan, dijital bilginin ve yazılımların dağıtılması, güvenliği ve gizliliği düzenleyen bilim dalıdır. Örneğin kişisel verilerin korunması bilişim hukukunu ilgilendirir.

Bilişim Suçu — Teknolojinin yardımıyla genellikle sanal ortamda kişi veya kurumlara maddi veya manevi zarar verilmesidir. Örneğin yeni TCK madde 243 kapsamında bilişim sistemine girme suçu buna örnektir.

Netiket — İnternet etiği olarak bilinen, sanal ortamlarda ve sosyal ağlarda uyulması gereken görgü ve davranış kurallarını tanımlayan terimdir. Örneğin e-posta yazarken imla kurallarına uymak bir netiket kuralıdır.

İntihal — Başkalarına ait yazı, resim veya video gibi ürünleri kaynak göstermeden kendisininmiş gibi göstermesidir (aşırma, çalıntı). Örneğin bir makaleden kopyalanan metni atıf yapmadan ödeve eklemek intihaldir.

Açık Eğitsel Kaynaklar — Açık lisans altında eğitim, öğretim ve araştırma etkinliklerinde ücretsiz olarak kullanılabilen dijital eğitsel kaynaklardır. Örneğin MIT'nin Açık Ders Malzemeleri Projesi buna en büyük örnektir.

Creative Commons (CC) Lisansı — Telif hakkı bulunan bir eserin veya çalışmanın ücretsiz olarak dağıtılmasını ve yazarın belirlediği şartlarda esneklikle kullanılmasını sağlayan bir kamu lisansıdır. Örneğin TÜBA açık derslerinde CC lisansı kullanılmaktadır.

Telif Hakkı (Copyright) — Herhangi bir bilginin veya ürünün kullanılma ve yayılma haklarının yasalarla belirli kişilere ait olduğunu bildiren, kopyalanmasına izin vermeme hakkıdır. Örneğin © sembolü ile gösterilir.