İnfografik
← Ünite 5
Temel Bilgi Teknolojileri 2

Ünite 5: Eşzamansız İletişim Araçları

Eşzamansız İletişim Araçları - kaynak sayfa görseli
Kaynak: ders kitabı, sayfa 121
Tablo 5.1 Eşzamansız İletişim Araçları
Tartışma forumları, bloglar, e-posta, ses/video akışı, slayt gösterileri, wiki, sosyal ağlar ve bulut depolama sistemleri tablomuzun ana unsurlarını oluşturur. Bu araçlar kaynaktan alıcıya mesajı farklı zamanlarda tekrar tekrar ulaştırmayı sağlar.
E-posta Adresi Karakter Sınırlamaları
E-posta adresinin ilk kısmında Türkçe karakterler, boşluk ve ?, #, %, & gibi özel karakterler kesinlikle kullanılamaz. Sadece tire (-), alt tire (_) ve nokta (.) karakterlerinin kullanımına izin verilir.
Açıköğretim Sistemi E-posta Bildirimi
Açıköğretim Sistemi, öğrencilere SMS, çağrı merkezi ve TV programları ile ulaşmasının yanı sıra, öğrencilerin resmi duyurular ve iletişim için kendi e-posta adreslerini almalarını ve güncellemelerini önermiştir.
Blogger ve WordPress Karşılaştırması
Blogger Google altyapısıyla Gmail entegreli ve .blogspot.com uzantılı ücretsiz sunulurken; açık kaynak kodlu WordPress çok fazla tema seçeneği sunar ancak özel alanda uzman desteği gerektirebilir.

Anahtar Kavramlar

Eşzamansız İletişimKaynaktan çıkan mesajın alıcıya ulaştığı an ile alıcıdan dönecek bildirimin kaynağa ulaştığı an arasında zaman farkı bulunan iletişim türüdür. Örneğin bir kişinin e-posta gönderip, alıcının bu mesaja saatler sonra yanıt vermesi bu kapsamdadır.
KanalKaynaktan alıcıya mesajı ulaştıran ve bu mesaja aynı anda ya da farklı zamanlarda tekrar tekrar ulaşılmasını sağlayan teknolojik altyapıdır. Eşzamansız iletişimde zamandaki bağımsızlığı sağlayan temel unsurdur.
SMTP SunucusuElektronik posta gönderme protokolü (Simple Mail Transfer Protocol) olup, e-posta göndermek için sunucu ile istemci arasındaki iletişim şeklini belirleyen temel protokoldür.
POP / IMAP SunucuGelen elektronik postaların SMTP sunucusundan onaylandıktan sonra alıcıya ulaşmasını ve istemci ile eşleşmesini sağlayan alıcı iletişim protokolleridir.
BCC (Gizli Karbon Kopya)E-posta gönderirken mesajın aynı formatta başka adreslere gizlice bilgi vermek amacıyla gönderilmesini sağlayan, alıcılar tarafından adresleri görülemeyen gizlilik alanıdır.
Blog (Web Günlüğü)Mesajların hiyerarşik olarak en güncelden eskiye doğru sıralandığı ve yorumların da zamana göre listelendiği, Web 2.0 teknolojilerine dayanan eşzamansız paylaşım ortamıdır.
BloggerGoogle bünyesinde yer alan, .blogspot.com uzantısıyla ücretsiz servis sağlayan, Gmail ile entegre çalışan popüler bir blog oluşturma ve barındırma sistemidir.
WordPressAçık kaynak kodlu olan, binlerce tema ve eklenti seçeneği sunan, hem ücretsiz barındırılabilen hem de özel sunuculara kurulabilen gelişmiş bir blog ve web sitesi altyapısıdır.
WikiKullanıcıların internet üzerinden ortak sayfalar yaratmasına, hiyerarşik bir düzen olmaksızın birden çok yazarın aynı sayfaya müdahale edip düzenlemesine olanak tanıyan işbirlikli Web 2.0 aracıdır. En bilinen örneği Wikipedia'dır.
Wikipedia250'den fazla dilde binlerce kullanıcının ortak katılımıyla gelişen, çevrim içi ve ücretsiz hizmet veren en büyük wiki projesi ve ansiklopedidir.
Vikisözlük (Wiktionary)Çok yönlü bir sözlük niteliği taşıyan ve 210.000'den fazla sözlük maddesi barındıran Wikimedia wiki projelerinden biridir.
Forum SiteleriBelirli bir amaç veya konu etrafında farklı coğrafyalardaki bireyleri toplayan, administrator ve moderatörler tarafından yönetilen tartışma ve bilgi paylaşım platformlarıdır.
Sosyal AğlarBireyler arasında bağlantı kurabilmeyi, ortak profesyonel amaçlarla veya hobiler doğrultusunda bir araya gelmeyi sağlayan Facebook, LinkedIn gibi sanal platformlardır.
Bulut DepolamaGoogle Drive, Dropbox gibi web ortamında yer alan, ortak kullanım izni vererek kişilerin farklı zamanlarda aynı dosya üzerinde çalışabilmesini sağlayan sistemlerdir.
Yaşamboyu ÖğrenmeÖğrenme olanaklarını bilgi ve iletişim teknolojileri aracılığıyla yaşamın tümüne yayarak bireyin yeterliklerini devamlılık ilkesiyle geliştirmesini amaçlayan, merkezinde bireyin olduğu süreçtir.
Kitlesel Açık Çevrimiçi Ders (KAÇD)Geleneksel öğrenmeden farklı olarak, internet üzerinden geniş kitlelere açık, esnek ve çevrimiçi sunulan modern öğrenme yaklaşımlarından biridir.

Diğer Önemli Bilgiler

Wikipedia Dil Çeşitliliği

En bilinen wiki projesi olan Wikipedia, dünya genelinde 250'den fazla farklı dilde hizmet veren, binlerce gönüllünün katkıda bulunduğu çevrim içi dev bir ansiklopedidir.

Wikimedia Commons Medya Deposu

Wiki projeleri arasında yer alan Wikimedia Commons, Türkçe Commons adıyla da bilinmekte olup 8.000.000'dan fazla resim, ses ve video barındıran devasa bir dijital depodur.

Vikisözlük Madde Sayısı

Wikimedia projelerinden biri olan Wikisözlük (Wiktionary), çok yönlü bir dil kaynağı olup 210.000'den fazla sözlük maddesini kullanıcıların hizmetine sunmaktadır.

Wikispaces Özel Wiki Platformu

Küçük çaplı etkileşimli grup çalışmaları ve ortak sayfalar yaratmak amacıyla web ortamında özel alt alan adı (ornek.wikisaglayici.com) ile wiki kurmaya izin veren en bilinen sağlayıcılardan biridir.

Popüler Forum Scriptleri

Forum sitelerinin altyapısını oluşturan scriptler ücretli (vBulletin, Invision Power Board, Xenforo) ve ücretsiz/açık kaynak kodlu (phpBB, Simple Machines Forum, MyBB) olarak ikiye ayrılır.

İçeriklerine Göre Sosyal Ağlar

Sosyal ağlar odaklandıkları konulara göre çeşitlenir; kitap için Anobii ve Shelfari, iş dünyası için LinkedIn ve XING, fotoğraf/video için YouTube ve Instagram, eğitim için ise Edmodo tercih edilir.

DPT 2001 Yaşamboyu Öğrenme Raporu

Devlet Planlama Teşkilatı 2001 yılında hazırladığı raporda yaşamboyu öğrenmenin fırsatlar yaratarak kişisel gelişime katkı, toplumsal bütünleşme ve ekonomik büyüme olmak üzere üç temel amaca hizmet ettiğini belirtmiştir.

Shiftdelete ve Donanımhaber Örnekleri

Günümüzde teknik bilgi gereksinimi doğrultusunda kullanıcıların en çok ziyaret ettiği forum siteleri arasında Shiftdelete, pcnet ve donanimhaber platformları gösterilmektedir.

Sınavda Dikkat Et

  • E-posta adresinin ilk kısmında Türkçe karakter, boşluk ve ?, #, %, & gibi özel karakterlerin ASLA kullanılamayacağını; sadece tire (-), alt tire (_) ve nokta (.) kullanılabileceğini unutmayın.
  • E-posta başlık bileşenlerinde CC (açık karbon kopya) ile BCC (gizli karbon kopya) arasındaki farka dikkat edin; BCC adresleri alıcılar tarafından asla görülemez.
  • Wikiler ile bloglar arasındaki en net ayrıntının hiyerarşi olduğunu unutmayın: Bloglar hiyerarşik (güncelden eskiye) ve tek yazar ağırlıklıyken, wikiler hiyerarşik değildir ve çoklu yazar desteğine sahiptir.
  • Blogger ile WordPress karşılaştırmasında Blogger'ın Google entegreli ve daha kolay olduğunu, WordPress'in ise açık kaynak kodlu ve çok sayıda eklenti/tema barındırdığını ancak güvenlik zaafiyeti riski taşıdığını karıştırmayın.
  • Eşzamansız iletişimin en temel avantajı zaman bağımsızlığı ve derinlemesine inceleme imkanıyken, en büyük sınırlılığı alıcıda oluşabilecek 'yalnızlık hissidir'.
  • Forum scriptlerinde vBulletin ve Xenforo'nun ücretli; phpBB ve MyBB'nin ise ücretsiz/açık kaynak kodlu olduğunu sınavda ayırt edebilmeniz gerekecektir.