Ana Sayfa » Anadolu Üniversitesi AÖF » İktisat Lisans Programı » Avrupa Birliği

Ünite 3: AB Kurumları ve Politika Yapım Süreci — Kavram Eşleştirme

Tur 1 / 40 / 5 eşleşti

Önce bir kavram seç, sonra karşılığı olan tanıma dokun.

Kavramlar

Tanımlar

Yukarıdan bir kavram seç.

Asli / Yapısal Kurum — Ana hatlarıyla bağlayıcı karar alabilmeyi, düzenleyici işlem yapabilmeyi ve politika belirleyebilmeyi içeren kurumsal niteliktir. AB'nin yedi kurumu (örneğin Avrupa Parlamentosu ve Komisyon) bu niteliği taşır.

Tali / İşlevsel Organ — Belirli alanlarda sınırlı bazı işlevleri yerine getirmeyi ve asli kurumlara yardımcı olmayı içeren niteliktir. Ekonomik ve Sosyal Komite veya Bölgeler Komitesi bu kapsamdadır.

Azalan Şekilde Orantılı Temsil — Avrupa Parlamentosunda üye devletlerin nüfus büyüklüklerine göre temsil edilmesini sağlayan, üye devlet başına en az 6 ve en çok 96 üye sınırını öngören temsil yöntemidir.

Öneri Tekeli — Kural olarak AB yasama tasarruflarının yalnızca Avrupa Komisyonunun önerisi üzerine kabul edilebilmesini sağlayan yetkidir.

Daimi Temsilciler Komitesi (COREPER) — Konseyin çalışmalarını hazırlayan, alt politika konuları için COREPER I ve üst politika konuları için COREPER II olarak toplanan hazırlık komitesidir.

Nitelikli Çoğunluk — Konseyin karar alma yöntemlerinden biri olup en az 15 üyenin olumlu oy vermesi, nüfusun %65'ini ve üye sayısının %55'ini kapsaması ve en az 4 ülkenin bloke edici azınlıkta olmamasını gerektiren sistemdir.

Konsensüs — AB Zirvesinin kural olarak karar aldığı, 28 üyeden 28'inin de olumlu oy vermesini gerektiren mutabakat yöntemidir.

Ön Karar Prosedürü — Ulusal mahkemelerin, AB hukukunun yorumu veya tasarrufların geçerliliği hususunda ABAD'a başvurduğu ve Divanın kararı ışığında uyuşmazlığı çözdüğü denetim yoludur.

Avrupa Merkez Bankaları Sistemi (AMBS) — Avrupa Merkez Bankası ile üye devletlerin ulusal merkez bankalarından oluşan, para politikasının yürütüldüğü çatı örgütlenmedir.

Yetkilendirilme İlkesi — AB'nin kurucu antlaşmalarda belirlenen hedeflere ulaşmak için yalnızca üye devletler tarafından antlaşmalarla kendisine verilen yetkilerin sınırları dâhilinde hareket edebileceğini belirten ilkedir.

Katmanlı Yetki İlkesi (Subsidiarite) — AB'nin münhasır yetkisine girmeyen alanlarda, eylemin hedeflerinin üye devletlerce yeterince gerçekleştirilemediği ve Birlik düzeyinde daha iyi gerçekleştirilebileceği durumlarda devreye giren ilkedir.

Orantılılık İlkesi — AB eyleminin kurucu antlaşma hedeflerini gerçekleştirmek için uygun (illiyet bağı) ve gerekli (daha az kısıtlayıcı alternatifin olmaması) olmasını zorunlu kılan ilkedir.

Münhasır Yetki — AB'nin bir alanda (örneğin gümrük birliği veya para politikası) sadece kendisinin yasama faaliyetinde bulunabileceği ve hukuken bağlayıcı tasarruf kabul edebileceği yetki kategorisidir.

Paylaşılan Yetki — AB ve üye devletlerin her ikisinin de hukuken bağlayıcı tasarruf kabul edebildiği, üye devletlerin yetkilerini ancak AB kendi yetkisini kullanmadığı ölçüde kullanabildiği kategoridir.

Destekleyici, Koordine Edici ve Tamamlayıcı Yetki — AB'nin üye devletlerin hukukunu uyumlaştırmak adına tasarruf çıkaramadan, sadece insan sağlığı, eğitim veya kültür gibi alanlarda üye devlet eylemlerini desteklediği yetki türüdür.

Olağan Yasama Usulü — Komisyonun önerisi üzerine Avrupa Parlamentosu ve Konseyin simetrik usuli haklarla bir tüzük, direktif veya kararı ortaklaşa kabul etmesini sağlayan en yaygın yasama usulüdür.

Uzlaşma Komitesi — Olağan yasama usulünün ikinci okumasında Parlamento ve Konsey arasında mutabakat sağlanamadığında altı hafta içinde eşit sayıdaki temsilcilerle toplanan ortak komitedir.

Erken Uyarı Mekanizması — Ulusal parlamentoların Komisyonun yasama önerilerini 8 hafta içinde katmanlı yetki ilkesine uygunluk açısından değerlendirip gerekçeli görüş bildirebildiği denetim yoludur.

Yetki Devrine Dayanan Tasarruf — Komisyonun bir yasama tasarrufunun asli olmayan unsurlarını tamamlamak veya değiştirmek üzere çıkardığı, önceden ve sonradan kontrol mekanizmalarına tabi yasama dışı tasarruftur.

Komitoloji Prosedürü — Komisyonun uygulama tasarrufu çıkarırken üye devlet temsilcilerinden oluşan komiteler aracılığıyla denetlenmesini öngören (istişari veya inceleme) mekanizmadır.

Açık Koordinasyon Yöntemi — Bağlayıcılık içermeyen, en iyi uygulamaları yayma ve belirli hedeflere erişmek için kıyaslama ve birbirine yakınlaşma üzerine kurulu politika aracıdır.