Ana Sayfa » Anadolu Üniversitesi AÖF » İktisat Lisans Programı » Genel İşletme

Ünite 1: İşletmeler ve Özellikleri — Kavram Eşleştirme

Tur 1 / 50 / 5 eşleşti

Önce bir kavram seç, sonra karşılığı olan tanıma dokun.

Kavramlar

Tanımlar

Yukarıdan bir kavram seç.

Fayda — Mal ve hizmetlerin insanların ihtiyaçlarını giderme özelliğidir. Tüketiciler ürünün kendisine değil, sağladığı faydaya para öderler; örneğin bir ilacın hastalığı iyileştirmesi onun sağladığı faydadır.

Şekil Değişikliği ile Fayda — İşletmelerin üretim faaliyetleriyle girdileri şekil değiştirerek tüketicilerin ihtiyacını karşılayacak yararlı ürünler haline getirmesidir. Örneğin un, su ve mayanın ekmek haline gelmesi şekil faydası yaratır.

Zaman Değişikliği ile Fayda — Mevsimsel ürünlerin saklanarak, depolanarak ve korunarak üretilmedikleri dönemlerde piyasaya sürülmesiyle yaratılan faydadır. Örneğin yaz meyvelerinin kış aylarında dondurulmuş veya konserve olarak satılması.

Yer Değişikliği ile Fayda — Bir yerde üretilmiş malın, o ürünün üretiminin olmadığı başka bir bölgeye taşınarak piyasaya sunulmasıdır. Örneğin Karadeniz'de üretilen çayın Türkiye'nin diğer şehirlerinde satılması.

Mülkiyet Değişikliği ile Fayda — Üretilen ürünlerin mülkiyetinin (sahipliğinin) satış yoluyla üreticiden tüketiciye geçmesi sonucunda ortaya çıkan faydadır. Örneğin bir mağazadan ayakkabı satın alarak onun sahibi olmak.

Birincil İhtiyaçlar — İnsanın fizyolojik varlığını sürdürebilmesi için mutlak surette karşılanması gereken en temel ihtiyaçlardır. Yemek içmek, uyumak ve barınmak bu gruba girer.

İkincil İhtiyaçlar — Fizyolojik ihtiyaçların dışında kalan, insanın toplum içinde yaşaması sonucunda ortaya çıkan sosyal ve psikolojik ihtiyaçlardır. Sevme, sevilme ve beğenilme bu kapsamdadır.

İhtiyaçlar Hiyerarşisi — Abraham Maslow tarafından geliştirilen, insan ihtiyaçlarının piramidinin tabanından tepesine doğru sırayla fizyolojik, güvenlik, ait olma/sevgi, saygı ve kendini gerçekleştirme şeklinde sıralandığı teoridir.

İnovasyon — Yaratıcılık ve hayallerden doğan yeniliklerin ticari hâle gelerek piyasaya çıkabilmesi durumudur. Örneğin akıllı telefonların ilk kez üretilip ticari olarak satışa sunulması bir inovasyondur.

Üretim Faktörleri — İnsan ihtiyaçlarını giderecek ürün ve hizmetlerin üretiminde kullanılan miktar ve çeşit yönünden sınırlı olan girdi veya kaynaklardır. Bunlar doğal kaynaklar, emek, sermaye ve girişimciliktir.

Ekonomik Olmayan Mal — Hiçbir işlemden geçmeden ve üretim faktörleri kullanılmadan doğada hazır bulunan mallardır. Su, hava ve gün ışığı buna örnek olarak gösterilebilir.

Sürdürülebilirlik — Bugün yaşarken ve tüketirken, dünyada kıt olan doğal kaynaklardan gelecekte yaşayacak nesillere de yetecek kadar bırakma anlayışıdır. 'Gelecek nesiller bizden daha iyi yaşayabilsinler' ilkesine dayanır.

Sabit Sermaye — Mal ve hizmet üretiminde kullanılan, üretime bağlı olarak kısa vadede değişmeyen duran varlıklardır. Bir işletmenin fabrika binası, makineleri ve üretim tesisleri sabit sermayedir.

İşletme Sermayesi — Üretime bağlı olarak sürekli değişen ve akışkanlık gösteren varlıklardır. Fabrikada kullanılan hammaddeler, kasadaki para ve otomobilin deposuna konulan yakıt işletme sermayesine örnektir.

Girişimci — Doğal kaynaklar, emek ve sermaye üretim faktörlerini bir araya getirerek, kontrollü risk alan ve inovasyon yaparak mal ve hizmet üreten kişidir.

İç Girişimcilik — Mevcut bir işletmede çalışanların, işletme içinde yeni ürün, hizmet, dağıtım veya yönetim süreçleriyle ilgili yaratıcı iş fikirleri üreterek hayata geçirmesidir.

İş Modeli — İşletmenin kuruluş amacına bağlı olarak üretim faktörlerini ne şekilde katma değere dönüştüreceğini planladığı ve müşteri sorununu çözme, kaynak, süreç ve kâr formülünü içeren yapıdır.

Kurumsal Sürdürülebilirlik — İşletmenin ekonomik, sosyal ve çevresel sürdürülebilirlik unsurlarını bir arada harmanlayarak, maksimum kâr yerine tüm paydaşlar için maksimum değer üretmesini hedefleyen çağdaş teoridir.

KOBİ (Küçük ve Orta Büyüklükteki İşletme) — Yıllık 250 kişiden az çalışan istihdam eden ve yıllık net satış hasılatı ya da mali bilançosu 40 milyon Türk lirasını aşmayan ekonomik birimlerdir.

Çokuluslu İşletme — Yabancı ülkelerdeki üretimi, kârı veya personel sayısı toplamın önemli bir oranına (örneğin en az %25-30'una) ulaşmış olan uluslararası büyük ölçekli işletmelerdir.

Verimlilik (Prodüktivite) — Girdi ile çıktı arasındaki ilişkidir; aynı miktar girdiden en çok çıktıyı üretmek veya aynı çıktıyı en az girdiden elde etmektir.

Etkililik — İşletmenin önceden belirlenen amaçlarına ne derece ulaştığını gösteren oran veya ölçüttür.