Ünite 3: Hukuk Sistemleri ve Türk Hukuk Tarihi — Kelime Bul

Tanımı oku, kavramı harf harf bul. 16 kelime var.

1 / 160 doğru

Farklı ulus, kültür ve toplumların ••• düzenlerinin çeşitliliklerine karşın '•••' kavramı altında anlaşılmasını sağlayan hem bir disiplin hem de araştırma yöntemidir. Örneğin yabancı bir kurumun toplumsal işlevini anlamak için ortak zemin sunar.

Hukuk Kültürü — Belirli bir toplumda bireylerce paylaşılan, ••• ilişkin fikirler, tutumlar, değerler, kanılar ve beklentiler toplamıdır. Uzmanlık eğitimi gerektirmeden toplumsallaşma süreciyle aile ve toplumsal gruplar üzerinden öğrenilir.

Karşılaştırmalı Hukuk — Farklı ulus, kültür ve toplumların ••• düzenlerinin çeşitliliklerine karşın '•••' kavramı altında anlaşılmasını sağlayan hem bir disiplin hem de araştırma yöntemidir. Örneğin yabancı bir kurumun toplumsal işlevini anlamak için ortak zemin sunar.

Hukuk Sistemi — Bir ülkedeki ••• kurallarının birbirleriyle içsel bağları bulunan bir düzenek olmasını ifade eder. Örneğin Kıta Avrupası •••, Nordik ülkeler hariç Avrupa'daki ulusların Roma •••'na dayalı düzenlerini kuşatan bir üst kavramdır.

Tedvin (Codification) — Dağınık hâldeki hukuk kurallarının ait oldukları hukuk dalına bağlı olarak derlenip sistemli bir bütünlüğe kavuşturulması etkinliğidir. Örneğin Osmanlı'da Mecelle'nin hazırlanması bir ••• hareketidir.

Institutiones — Roma Hukuku kurumlarının nasıl anlaşılıp uygulanacağı hakkında hukuk eğitimine giriş amacıyla hazırlanmış başlangıç kitaplarıdır. Gaius'un •••'i kişiler, şeyler ve davalar olmak üzere üç bölüme ayrılır.

Pandekt Hukuku — Roma •••'nun Orta Çağ ve Rönesans sonrasında Avrupa'da işlenen, Almanya'da Cermen ••• harmanlanarak geçerli kılınan özel hukuk kültürüdür. Digesta'nın Yunanca karşılığından türetilmiştir.

Doğal Borç — Alacaklının alacağını elde etmek için dava hakkına sahip olmadığı, ancak ••• borcunu öderse sonradan geri isteyemediği ••• türüdür. Modern hukukta kumar borcu buna örnek gösterilir.

Pater Familias — Roma aile hukukunda aile reisidir ve egemenliği altındaki kişilerin topluluğunu ifade eder. Roma'da hak ehliyetine sahip olan tek kişi aile reisidir.

Araçsalcılık (Enstrümantalizm) — Hukuku salt toplumsal değişmenin veya egemen sınıfın çıkarlarını korumanın bir aracı olarak gören, onun bağımsız bir adalet değeri olmadığını savunan hukuk ideolojisidir.

Şeriat — Dar anlamda İslam dinini belirleyen ilahi buyrukların toplamı; geniş anlamda ise insanın toplumsal varoluşunu, bio-fizyolojik ve çevreyle ilişkilerini düzenleyen bütüncül normatif hukuk düzenidir.

Fıkıh — İslam hukuk bilimi olup insanın ne yapması gerektiğini, koşullar ile eylemsel gereklilik arasındaki bağı ve sonuçlarını bilme yetisidir. İbâdât, muâmelât ve ukûbât olmak üzere üç alt başlıkta incelenir.

İcma — İslam hukukunda fakihlerin belirli bir hukuki sorun karşısında aynı çözüme ve görüş birliğine ulaşmalarıdır. Şer'i delillerden biridir.

Kıyas — Belirli bir hukuki sorunu çözmek için, ona çok benzeyen başka bir sorunun Kur'an ve sünnette yer alan çözümünü benzeterek uygulamaktır. Ehl-i rey anlayışının temelidir.

Mecelle-i Ahkamı Adliyye — Ahmet Cevdet Paşa başkanlığındaki komisyon tarafından 1868-1878 yılları arasında hazırlanan, Hanefi mezhebinin medeni hukuk kurallarını içeren 1851 maddelik kanun kodeksidir.

Benimseme (Resepsiyon / İktibas) — Yabancı bir hukukun, benimseyen toplumun eski yaşam biçimini değiştirme ve tam bağımsızlık gibi iradi arzularına dayalı olarak kendi hukuk düzenine aktarmasıdır. Cumhuriyet döneminde İsviçre Medeni Kanunu'nun alınması buna örnektir.

Ta'zir Cezaları — İslam ceza hukukunda kısas ve had kapsamına girmeyen; dolandırıcılık, şantaj gibi kamu düzenine bırakılmış fiiller için hâkimin takdirine bağlı olarak uygulanan cezalardır.