Alıştırmalar
← Ünite 6

Ünite 6: Zaman Serileri Analizi — Alıştırmalar

Ders kitabının açık uçlu alıştırmaları. Bunlar çoktan seçmeli sınav sorusu değil — düşünmeni, araştırmanı, kendi cümlelerinle anlatmanı isteyen etkinlikler. Kitabın verdiği örnek yanıtlar kapalı duruyor; önce kendin dene.

  1. Alıştırma 1myders hazırladı
    Metinde yer alan zaman serisi bileşenlerinden toplamsal ilişki ile çarpımsal ilişki formüllerini karşılaştırarak, iktisadi analizlerde neden genellikle çarpımsal ilişkinin tercih edildiğini tartışınız.
    Yanıt / ipucu
    Toplamsal ilişkide bileşenler toplanırken, çarpımsal ilişkide (Yi = Ti x Ki x Mi x Di) faktörlerin birbirini katlayarak etkilediği varsayılır. Ekonomik birimlerin büyüme oranları ve dalgalanmaların şiddeti zamanla değiştiği için çarpımsal model gerçek hayata daha uygun sonuçlar verir.
  2. Alıştırma 2myders hazırladı
    Çevrenizde veya yerel ekonomide gözlemlediğiniz mevsimlik dalgalanmalara örnekler vererek, bu dalgalanmaların döngüsel (konjonktürel) dalgalanmalardan süre ve tekrar niteliği açısından hangi temel özelliklerle ayrıldığını açıklayınız.
    Yanıt / ipucu
    Mevsimlik dalgalanmalar tam 12 aylık periyotlarla (örneğin yaz turizmi veya kışın yakıt tüketimi) düzenli tekrarlanır. Konjonktürel dalgalanmalar ise 3 ile 15 yıl arasında değişen, periyodik olmayan iş döngüsü krizleri ve canlanma evreleridir.
  3. Alıştırma 3myders hazırladı
    Tek sayı ve çift sayıdan oluşan veri gruplarında Hareketli Ortalamalar Tekniği uygulanırken merkezlemenin nasıl yapıldığını inceleyiniz ve bu tekniğin geleceğe dönük öngörü yapamamasının temel sebebini açıklayınız.
    Yanıt / ipucu
    Tek sayılı kümelerde ortalama tam ortaya yazılırken, çift sayılı kümelerde tam ortaya yıl düşmediği için tartılı ortalama ile merkezleme yapılır. Bu teknik matematiksel bir trend fonksiyonu üretmediği için ekstrapolasyon (geleceğe yönelik analitik öngörü) yapılamaz.
  4. Alıştırma 4myders hazırladı
    Gözlem sayısı tek (n-tek) olan bir zaman serisi için medyan yıla sıfır vererek En Küçük Kareler Tekniği ile doğrusal trend denklemini kurma adımlarını kendi belirleyeceğiniz 5 yıllık hayali bir veri seti üzerinde uygulayınız.
    Yanıt / ipucu
    5 yıllık veride ortuktaki yıla X=0 denir, diğer yıllar -2, -1, 0, 1, 2 şeklinde kodlanır. ΣX=0 koşulu sayesinde a = ΣY/n ve b = ΣXY/ΣX² formülleri kullanılarak pratik bir şekilde trend katsayıları hesaplanır.
  5. Alıştırma 5myders hazırladı
    Sabit esaslı indeks hesaplamalarında referans (temel) yıl seçiminizi değiştirmenin serideki oransal değişimlerin yorumlanması üzerindeki etkilerini araştırarak, istikrarlı bir yıl seçmenin önemini örneklendiriniz.
    Yanıt / ipucu
    Temel değer paydaya yazıldığı için referans yılın krizli veya anormal bir dönem olması tüm serinin yüzdesel kıyaslamalarını yanıltıcı kılar. Bu yüzden genellikle istikrarlı ve normal ekonomik şartların hakim olduğu ilk yıl temel alınır.