Ünite 7: Faktör Piyasaları — Doğru/Yanlış

Gösterilen tanım o kavrama ait mi? 22 soru var.

1 / 220 doğru

Çıktı Etkisi (Ürün Etkisi)

Değişken girdinin fiyatı değiştiğinde firmanın marjinal maliyet eğrisinin kayması sonucu ••• miktarını ayarlaması ve buna bağlı olarak girdi talebini değiştirmesidir. Örneğin ücret düştüğünde MC sağa kayar ve ••• artışına bağlı olarak emek talebi artar.

Çıktı Etkisi (Ürün Etkisi) — Değişken girdinin fiyatı değiştiğinde firmanın marjinal maliyet eğrisinin kayması sonucu çıktı miktarını ayarlaması ve buna bağlı olarak girdi talebini değiştirmesidir. Örneğin ücret düştüğünde MC sağa kayar ve çıktı artışına bağlı olarak emek talebi artar.

Tam Rekabetçi Girdi Piyasası — Alıcı ve satıcıların fiyat kabullenici olduğu, hiç kimsenin piyasa fiyatını etkileyemediği ve emeğin marjinal faktör maliyetinin ücrete eşit olduğu piyasadır.

Ortalama Harcama Eğrisi (AEL) — Monopsoncu firmanın karşı karşıya olduğu emek arz eğrisidir; girdi birimi başına ödenen ortalama ücreti yansıtır ve pozitif eğimlidir.

Eksik Rekabet Piyasası — Firmaların fiyat üzerinde piyasa gücüne sahip olduğu, marjinal hasılatın fiyattan düşük olduğu ve emek talebinin rekabetçiye kıyasla daha solda yer aldığı piyasa yapılarıdır.

Ortalama Ürün Hasılatı (ARPL) — Firmanın emek başına elde ettiği hasılat düzeyini gösteren ve ücret düzeyi ile karşılaştırılarak firmanın üretim yapıp yapmayacağını belirlemede kullanılan fonksiyondur.

Tarım Toprağı Arzı — Kısa dönemde tamamen sabit ve inelastik olduğu için arz eğrisi düşey olan, rantiye ödemelerinin tamamen talep koşullarına göre belirlendiği doğal kaynak unsurudur.

İkame Etkisi (Emek Arzı) — Ücret arttığında boş zamanın fırsat maliyetinin (fiyatının) yükselmesi nedeniyle bireyin boş zamanı azaltıp daha fazla çalışmayı tercih etmesini sağlayan etkidir.

Geriye Bükümlü Emek Arz Eğrisi — Düşük ücretlerde ikame etkisinin gelir etkisinden baskın olmasıyla pozitif eğimli olan, ancak yüksek ücretlerde gelir etkisinin ikame etkisini aşmasıyla geriye bükülerek negatif eğim alan bireysel emek arz eğrisidir.

Kapanma Noktası — Rekabetçi piyasada ürün fiyatının ortalama değişken maliyete eşit olduğu ve bu seviyenin altında firmanın üretim yapmayarak hiç emek talep etmediği kritik noktadır.

Gelir Etkisi (Emek Arzı) — Ücret artışının bireyin satın alma gücünü artırması sonucunda normal mal olan boş zamanın talebini artırma yönünde çalışan etkidir.

Marjinal Fiziki Ürün (MPL) — İlave bir birim emek girdisi kullanıldığında toplam üretim miktarında meydana gelen değişmedir; azalan verimler kanununa tabidir.

Marjinal Ürün Hasılatı Eğrisi (MRPL) — Sermaye girdisi sabit tutulduğunda firmanın emek talebini gösteren ve emeğin marjinal fiziki ürününün ürün fiyatı ile çarpımıyla elde edilen eğridir. Azalan marjinal verimler prensibi nedeniyle sol yukarıdan sağ aşağıya doğru negatif eğimlidir.

Refah Kaybı (DWL) — Monopolcü veya eksik rekabet koşulları nedeniyle optimal düzeyin altında girdi ve çıktı kullanılması sonucunda toplum genelinde ortaya çıkan ekonomik etkinlik kaybıdır.

Ekonomik Rant — Firmanın bir girdi için ödemek istediği fiyat ile o faktörün kullanılabilmesi için ödenmesi gereken minimum harcama arasındaki farktır.

Hicks-Marshall Kuralları — Belli bir endüstride emek talebinin ücret esnekliğini artıran faktörleri açıklayan dört kuraldır; nihai ürün talep esnekliği, girdi ikame kolaylığı, diğer faktörlerin arz esnekliği ve emeğin maliyetteki payı ile ilgilidir.

Faktör Piyasası — Emek, sermaye ve doğal kaynaklar gibi üretim faktörlerinin alınıp satıldığı, fiyat ve miktar dengelerinin belirlendiği piyasalardır.

İki Taraflı Monopol — Girdi piyasasında tek alıcının (monopsoncu) karşısında güçlü bir satıcının (sendika) yer aldığı, fiyat ve istihdamın tarafların pazarlık gücüne bağlı olarak belirlendiği piyasa yapısıdır.

Boş Zaman — Çalışma dışındaki tüm aktiviteleri (uyumak, evde çalışmak, okumak vb.) kapsayan ve bireyin refahına katkıda bulunan, neoklasik modelde fırsat maliyeti ücret olan iktisadi bir kavramdır.

Faktör İkame Etkisi — Nispi girdi fiyatlarında bir değişiklik olduğunda, çıktı düzeyi sabit tutularak, ucuzlayan girdinin pahalılaşan girdinin yerine ikame edilmesi sürecidir. Daima negatif yönlü işler ve talep eğrisinin negatif eğimini açıklar.

Monopolcü Sömürü — Çıktı piyasasında monopolcü güce sahip firmanın istihdam ettiği işçiye ödediği ücret ile o işçinin tüketicilere sağladığı marjinal fayda arasındaki farktan doğan durumdur.

Monopson — Bir üretim faktörü piyasasında tek bir alıcının (örneğin tek maden ocağı olan kasaba) bulunduğu ve girdi fiyatlarını etkileme gücüne sahip olduğu piyasa yapısıdır.

Marjinal Faktör Maliyeti (MFCL) — Firmaya ilave bir birim girdi (örneğin emek) kiralamanın toplam maliyette yarattığı artıştır. Rekabetçi piyasada sabittir ve ücrete eşittir.