Ünite 6: Çevre Sağlığı ve Güvenliği Açısından Çalışma Ortamı Risk Etmenleri I — Alıştırmalar
Ders kitabının açık uçlu alıştırmaları. Bunlar çoktan seçmeli sınav sorusu değil — düşünmeni, araştırmanı, kendi cümlelerinle anlatmanı isteyen etkinlikler. Kitabın verdiği örnek yanıtlar kapalı duruyor; önce kendin dene.
Alıştırma 1myders hazırladı
İş yerinizde yaşanan bir olayın 'iş kazası' mı yoksa 'meslek hastalığı' mı olduğunu nasıl ayırt edersiniz? Metindeki gürültü örneğinden yola çıkarak, her iki kavrama uygun birer senaryo yazınız.
Yanıt / ipucu
İş kazası aniden gerçekleşen ve hemen zarar veren olayları kapsarken, meslek hastalığı zamanla ve tekrarlayan maruziyetlerle ortaya çıkar. Örneğin, bir pres makinesinin aniden el sıkıştırması iş kazasıdır; uzun yıllar boyunca ergonomik olmayan sandalyede oturmaktan kaynaklı bel fıtığı oluşumu ise meslek hastalığıdır.
Alıştırma 2myders hazırladı
Bir torna tezgahında çalışırken meydana gelebilecek mekanik tehlikeleri önlemek amacıyla ne tür makine koruyucuları ve güvenlik önlemleri kullanılmalıdır? Araştırarak listeleyiniz.
Yanıt / ipucu
Torna tezgahlarında hızla dönen ayna bölümü için açılıp-kapanabilen ayna koruyucusu (sperlik) kullanılmalı, acil durumlarda makineyi durduracak acil stop butonları bulunmalı ve operasyon noktalarında talaş fırlamasına karşı koruyucu siperlikler yer almalıdır.
Alıştırma 3myders hazırladı
Çalışma ortamındaki gürültü, titreşim ve aydınlatma gibi fiziksel risk etmenlerinin yasal sınır değerlerini ve aşılması durumunda oluşabilecek sağlık sorunlarını karşılaştırınız.
Yanıt / ipucu
85 dB(A) gürültüde en fazla 8 saat çalışılabilir ve işitme kaybı riski doğar; el-kol titreşiminde günlük sınır 5 m/s² olup aşılması Raynaud (beyaz parmak) hastalığına yol açar; yetersiz aydınlatma ise göz bozuklukları ve iş kazası riskini artırır.
Alıştırma 4myders hazırladı
İş yerinde kullanılan tehlikeli bir kimyasalın Malzeme Güvenlik Bilgi Formu (MSDS) üzerindeki H ve P kodlarının ne anlama geldiğini ve bu formun neden Türkçe olması gerektiğini tartışınız.
Yanıt / ipucu
H kodları zararlılık (tehlike) ifadelerini, P kodları ise önlem ifadelerini temsil eder. Formun Türkçe olması, acil durumlarda çalışanların riskleri ve ilk yardım adımlarını hızlı ve doğru bir şekilde anlayıp uygulayabilmesi için yasal bir zorunluluktur.
Alıştırma 5myders hazırladı
Biyolojik risk etmenlerinin sınıflandırılmasındaki 4 grubu inceleyerek, en tehlikeli grup olan Grup 4'ün özelliklerini ve bu gruptan korunmak için alınması gereken temel önlemleri açıklayınız.
Yanıt / ipucu
Grup 4 etkenler, insanda ağır hastalıklara yol açan, topluma yayılma riski yüksek olan ve aşısı ya da etkili tedavisi bulunmayan mikroorganizmaları içerir. Korunmak için tam sızdırmaz özel laboratuvar ortamları, yüksek düzeyli hijyen protokolleri ve hava beslemeli özel kişisel koruyucu donanımlar kullanılmalıdır.
