Ana Sayfa » Anadolu Üniversitesi AÖF » İşletme Lisans Programı » Çağdaş Lojistik Uygulamaları

Ünite 5: Araç Rotalama Problemleri — Kavram Eşleştirme

Tur 1 / 40 / 5 eşleşti

Önce bir kavram seç, sonra karşılığı olan tanıma dokun.

Kavramlar

Tanımlar

Yukarıdan bir kavram seç.

Tedarik Lojistiği (Inbound Logistics) — Hammaddelerin, yarı mamullerin ve diğer üretim girdilerinin tedarikçilerden üretim tesislerine kadar olan taşınma ve depolanma sürecidir. Toplam taşıma giderlerinin yaklaşık %15-30'unu oluşturur.

Dağıtım Lojistiği (Outbound Logistics) — Bitmiş ürünlerin üretim tesislerinden veya depolardan alınarak perakendecilere ve nihai tüketicilere ulaştırılması sürecidir. Lojistikteki en büyük taşıma maliyet kalemi olup toplam taşıma giderlerinin %55-65'ini kapsar.

Ölçek Ekonomisi — Üretim ve dağıtım hacmi arttıkça, sabit maliyetlerin daha fazla ürüne bölünmesi sayesinde birim başına düşen maliyetin azalması durumudur. Etkin bir taşımacılık ağı firmaların bu avantajı elde etmesini sağlar.

Piggybacking — Karayolu ve demiryolu taşımacılığının birlikte kullanıldığı çoklu taşıma yöntemidir. Kamyonun veya treylerin trene yüklenerek uzun mesafelerin demiryoluyla aşılmasını, son teslimatın ise yine karayoluyla yapılmasını sağlar.

Fishybacking — Karayolu ve denizyolu taşımacılığının entegre bir şekilde kullanılmasıdır. Özellikle kıtalararası taşımacılıkta kamyonların veya konteynerlerin gemilerle taşınması sürecini ifade eder.

Birdybacking — Karayolu ve havayolu taşımacılığının bir arada kullanıldığı çoklu taşıma yöntemidir. Acil ve yüksek değerli ürünlerin havaalanına kadar karayoluyla getirilip uçakla taşınmasını kapsar.

Stratejik Kararlar — Lojistikte etkisi yıllar süren, yüksek maliyetli ve uzun vadeli kararlardır. Üretim tesisinin yer seçimi, depo kapasitesinin belirlenmesi ve araç filosunun büyüklüğüne karar verilmesi bu gruptadır.

Taktik Kararlar — Lojistikte orta vadeli, genellikle aylık veya mevsimlik planlamaları içeren kararlardır. Üretim planlaması, depo tahsisleri ve taşımacılık yönteminin seçilmesi bu kararlara örnektir.

Operasyonel Kararlar — Günlük veya anlık olarak verilen, hızlı aksiyon gerektiren lojistik kararlardır. Günlük taşımacılık planlaması ve araç rotalamasının yapılması operasyonel kararların başında gelir.

Gezgin Satıcı Problemi (Traveling Salesman Problem) — Başlangıç ve bitiş noktası aynı olan, bir aracın belirli noktalara sadece birer kez uğrayarak en kısa mesafede başlangıç noktasına dönmesini amaçlayan klasik rotalama problemidir.

Açgözlü Algoritma (Greedy Algorithm) — Gezgin Satıcı Problemi gibi karmaşık rotalama problemlerinde, her adımda bulunulan noktaya en yakın ve henüz ziyaret edilmemiş noktayı seçerek hızlıca çözüm üreten sezgisel bir yöntemdir.

Dijkstra Algoritması — Başlangıç ve bitiş noktası farklı olan şebekelerde, başlangıç noktasından diğer tüm noktalara giden en kısa ve en hızlı rotayı adım adım belirleyen matematiksel yöntemdir.

Kuzeybatı Köşesi Yöntemi — Çok başlangıçlı ve çok bitişli dengeli taşımacılık problemlerinde, tablonun en sol üst (kuzeybatı) hücresinden başlayarak arz ve talebi eşleştiren hızlı ve pratik bir sezgisel yöntemdir.

Tersine Lojistik (Reverse Logistics) — Ürünlerin veya malzemelerin geri kazanılması, onarılması, geri dönüştürülmesi veya bertaraf edilmesi amacıyla tüketim noktasından üretim veya toplama noktasına doğru ters yönde akış sürecidir.

Kapalı Döngü Tedarik Zinciri — Hem ileri yönlü lojistik akışları hem de tersine lojistik akışlarını bünyesinde barındıran, ürünlerin ömrünü tamamladıktan sonra sisteme geri kazandırıldığı entegre tedarik zinciri modelidir.

Yeşil Lojistik — Lojistik faaliyetlerin çevreye verdiği zararı (karbon salınımı, atık miktarı vb.) en aza indirmeyi amaçlayan, çevre dostu taşıma ve depolama uygulamalarının bütünüdür.

Coğrafi Bilgi Sistemi (GIS) — Yollar, trafik durumu ve coğrafi engeller hakkında dijital haritalar üzerinden anlık ve görsel bilgi sunarak gerçek zamanlı araç rotalamaya olanak tanıyan teknolojidir.

Küresel Konumlama Sistemi (GPS) — Uydular aracılığıyla taşıma araçlarının dünya üzerindeki konumlarını anlık olarak takip etmeyi sağlayan ve rotalama optimizasyonunda kullanılan bilgi teknolojisidir.