Ünite 4: Halkla İlişkilerde Kullanılan Ortamlar, Araçlar ve Yöntemler

Sakıp Sabancı'nın Kitabı (2005)

2005 yılında yayınlanan 'Bıraktığım Yerden Hayatım' adlı kitap, merhum Sakıp Sabancı'nın kişisel başarılarının yanı sıra Sabancı Holding'in kurumsal faaliyetlerini ve kültürünü aktaran, iç ve dış halkla ilişkiler açısından klasikleşmiş bir kitap örneğidir.

Cannes Film Festivali

Fransa'nın Cannes kentinde düzenlenen festival, bir şehrin halkla ilişkiler ve etkinlik yönetimi sayesinde nasıl küresel bir marka haline gelebileceğini gösteren en somut uluslararası şehir tanıtımı örneğidir.

Garanti Caz Yeşili Sponsorluğu

Garanti Bankası'nın İstanbul Caz Festivali'ne uzun yıllardır verdiği destek, sponsorluğun hedef kitleler üzerinde olumlu imaj ve toplumsal itibar yaratmak amacıyla nasıl stratejik olarak kullanıldığının Türkiye'deki en önemli örneğidir.

Peugeot ve Tenten İşbirliği (2011)

Peugeot, 2011 yılında 'Tenten'in Maceraları: Tek Boynuzlu Atın Sırrı' filminin resmi sponsoru olmuş, Brüksel ve Paris galalarında film ekibini Peugeot 508 ve 607 modelleriyle taşıyarak sinema sponsorluğunu bütünleşik bir kampanyaya dönüştürmüştür.

Anahtar Kavramlar

Kurum İçi Halkla İlişkilerBir kuruluşun çalışanları, onların aileleri ve doğrudan iş ilişkisi bulunan paydaşları arasında takım ruhu oluşturmayı, kurum aidiyetini ve karşılıklı anlayışı geliştirmeyi amaçlayan stratejik iletişim faaliyetleridir.

Kurum Dışı Halkla İlişkilerKuruluşun dış çevresinde yer alan hedef kitlelerin, paydaşların ve kamuoyunun güvenini, sempatisini ve desteğini kazanmak, olumlu bir kurumsal imaj ve itibar oluşturmak amacıyla yürütülen planlı iletişim sürecidir.

IntranetSadece bir kuruluşun çalışanlarının erişebildiği, kurum içi bilgi paylaşımını, haberleşmeyi ve iş süreçlerinin takibini hızlı ve güvenli bir şekilde sağlayan kuruluşa özel internet ağıdır.

Extranetİntranet altyapısına dayanan, kuruluşun tedarikçileri, bayileri ve iş ortakları gibi dış paydaşlarına şifreler ve güvenlik önlemleriyle kurumsal ağa uzaktan güvenli erişim sağlayan iletişim sistemidir.

SponsorlukKuruluşların hedef kitleler üzerinde olumlu imaj yaratmak ve medyanın dikkatini çekmek amacıyla spor, sanat, bilim veya sosyal sorumluluk projelerini maddi veya kurumsal olarak desteklemesi, himaye etmesidir.

AmbargoHalkla ilişkiler uzmanları tarafından medyaya gönderilen basın bültenlerinin, üzerinde açıkça belirtilen belirli bir tarih ve saatten önce yayınlanmaması yönündeki gazetecilik kuralı ve talebidir.

Basın BülteniKuruluşla ilgili haber değeri taşıyan bir gelişmeyi, medyanın teknik diline ve 5N 1K kuralına uygun olarak yazılı ve görsel materyallerle editörlere sunan tarafsız bilgilendirme metnidir.

Basın ToplantısıKriz durumlarında veya çok önemli kurumsal gelişmelerde, kuruluş yöneticilerinin basın mensuplarıyla yüz yüze gelerek soruları yanıtladığı ve tüm medyaya aynı anda mesaj ilettiği organize iletişim etkinliğidir.

Basın GezisiKuruluşların yeni yatırımlarını, ürünlerini veya sosyal sorumluluk projelerini yerinde tanıtmak amacıyla gazetecilerle birlikte düzenlediği, karşılıklı ilişkileri güçlendiren seyahat organizasyonlarıdır.

Blog (Web Günlüğü)Kişi veya kurumlar tarafından teknik bilgi gerektirmeden oluşturulan, samimi bir dille yazılan, kamuoyunu etkileme gücü yüksek olan ve sosyal medyanın önemli bir parçasını oluşturan internet sayfalarıdır.

Sanal Haber Bülteni (e-Bülten)Baskı ve posta maliyeti olmaksızın, internet üzerinden aynı anda binlerce kişiye ulaştırılabilen, kurum içi ve dışı gelişmeleri aktaran etkileşimli elektronik yayınlardır.

Basın Ajansı/Tanıtım ModeliGrunig ve Hunt'ın geliştirdiği, tek yönlü iletişime dayanan, doğruluğa bakılmaksızın sadece dikkat çekmeyi, propaganda yapmayı ve medyada yer almayı amaçlayan ilk halkla ilişkiler modelidir.

Kamuyu Bilgilendirme ModeliHalkla ilişkilerde tek yönlü iletişimi kullanan ancak basın ajansı modelinden farklı olarak hedef kitleye doğru, eksiksiz ve tarafsız bilgi aktarmayı amaçlayan tarihsel modeldir.

İki Yönlü Asimetrik ModelHedef kitleden geri bildirim alarak çift yönlü iletişimi başlatan, ancak bu bilgiyi kurumu değiştirmek için değil, hedef kitleyi ikna etmek ve manipüle etmek için kullanan dengesiz modeldir.

İki Yönlü Simetrik ModelKurum ile hedef kitleleri arasında karşılıklı anlayış, denge, uyum ve işbirliği sağlamayı amaçlayan, her iki tarafın da süreçten etkilendiği en gelişmiş çağdaş halkla ilişkiler modelidir.

Zanaatkâr/Teknik Halkla İlişkilerHalkla ilişkilerin daha çok mesaj üretimi, bülten yazımı ve medya takibi gibi teknik ve uygulamaya yönelik yönlerinin ağır bastığı, ilk iki modeli kapsayan yaklaşımdır.

Profesyonel Halkla İlişkilerHalkla ilişkileri stratejik bir yönetim fonksiyonu olarak ele alan, bilimsel araştırma ve çift yönlü iletişim yöntemlerini kullanan, son iki modeli kapsayan gelişmiş yaklaşımdır.

Durumsal ModelHalkla ilişkiler faaliyetlerinin ve modellerinin, kurumun karşılaştığı dinamik çevre koşullarına, kriz anlarına ve hedef kitlelerin özelliklerine göre esnek bir şekilde uygulanmasını savunan modeldir.

Diğer Önemli Bilgiler

Anadolu Hayat Emeklilik Bülteni (2010)

03.05.2010 tarihli basın bülteninde Anadolu Hayat Emeklilik, 20. yılında 2 milyar 146 milyon TL'yi aşan fon büyüklüğüyle liderliğini duyurmuş ve bülten sonunda MPR Halkla İlişkiler ajansının iletişim bilgilerine yer vermiştir.

Temel Kotil'in THY Röportajı (2008)

10-11 Kasım 2008 tarihlerinde Hürriyet gazetesinde yayınlanan özel röportajda THY Genel Müdürü Temel Kotil, küresel krize rağmen 105 uçaklık sipariş verdiklerini, 4.5 milyar dolar ciro ve 23 milyon yolcu hedeflediklerini açıklayarak kurumsal güvence mesajı vermiştir.

Marshall McLuhan'ın Ünlü Sözü

İletişim kuramcısı Marshall McLuhan'ın 'Mecra mesajdır' (The medium is the message) sözü, halkla ilişkilerde seçilen iletişim ortamının ve aracının, iletilen mesajın kendisi kadar etkili ve belirleyici olduğunu vurgular.

Web Sitelerinde Kalma Süresi Araştırması

Yapılan bilimsel araştırmalara göre, internet kullanıcıları bir web sitesinde kalıp kalmayacaklarına ilk 15-20 saniye içinde karar vermektedir. Bu durum kurumsal web sitelerinin ana sayfalarının çok hızlı açılması ve dikkat çekici olması gerektiğini gösterir.

Üç Tıklama Kuralı

Kullanıcı dostu kurumsal web sitelerinde, ziyaretçilerin aradıkları herhangi bir bilgiye veya alt sayfaya ana sayfadan itibaren en fazla 3 tıklama ile ulaşabilmesi, navigasyon başarısının temel standardı kabul edilir.

5N 1K Formülü

Halkla ilişkiler bültenlerinin gazetecilik standartlarına uygun olması için Ne, Nerede, Nasıl, Niçin, Ne Zaman ve Kim sorularının tamamına yanıt vermesi gerekir; bu kural bültenin editörler tarafından çöpe atılmasını engeller.

İstanbul Trafiği ve Toplantı Planlaması

İstanbul gibi metropollerde dış halkla ilişkilere yönelik toplantı düzenlenirken, sabah ve akşam yoğun trafik saatlerinin (işe gidiş-dönüş) tercih edilmemesi, katılım oranını doğrudan artıran somut bir planlama kriteridir.

Radyonun Arka Plan Özelliği

Radyo, günümüzde insanların çoğunlukla araç kullanırken, spor yaparken veya başka işlerle uğraşırken dinlediği bir 'arka plan' mecrasıdır; bu yüzden radyo bültenleri işitsel olarak çok daha net ve akılda kalıcı tasarlanmalıdır.

Duyuru Panolarında Görsel Kirlilik

Kurum içi halkla ilişkilerde, görev süresi veya tarihi geçmiş afiş ve duyuruların panolardan kaldırılmaması çalışanlar üzerinde mesaj kirliliği ve kurumsal özensizlik algısı yaratmaktadır.

Sınavda Dikkat Et

Sınavda 'Mecra mesajdır' sözü sorulursa doğrudan Marshall McLuhan seçeneğine yönelin; bu klasik bir bilgi sorusudur.
İntranet ve Extranet kavramlarını karıştırmayın; İntranet sadece 'iç çalışanlar' için, Extranet ise 'bayi ve tedarikçi' gibi dış ortaklar içindir.
Grunig ve Hunt'ın modellerinde 'zanaatkâr' (teknik) ve 'profesyonel' ayrımına dikkat edin; ilk iki model zanaatkâr, son iki model profesyoneldir.
Basın bültenlerinin reklam metni olmadığını, tarafsız olması ve '5N 1K' kuralına uyması gerektiğini sınav sorularında mutlaka arayın.
Web sitesi navigasyon sorularında 'en fazla 3 tıklama' ve '15-20 saniye karar süresi' rakamsal verilerini aklınızda tutun.
Sponsorluğun modern halkla ilişkilerdeki tanımının 'himaye etmek' olduğunu unutmayın; bu terim eşleştirmesi sınavlarda sıkça sorulur.