Ders kitabının açık uçlu alıştırmaları. Bunlar çoktan seçmeli sınav sorusu değil — düşünmeni, araştırmanı, kendi cümlelerinle anlatmanı isteyen etkinlikler. Kitabın verdiği örnek yanıtlar kapalı duruyor; önce kendin dene.
Alıştırma 1myders hazırladı
Duyum (sensation) ve algı (perception) arasındaki farkı, günlük hayattan seçeceğiniz bir örnek üzerinden açıklayarak karşılaştırınız.
Yanıt / ipucu
Duyum, çevredeki fiziksel uyarıcıların duyu organları tarafından yakalanıp beyne iletilmesidir; algı ise bu sinyallerin beyinde yorumlanıp anlamlandırılmasıdır. Örneğin, gözün retina tabakasına kırmızı ve yuvarlak bir ışık dalgasının düşmesi duyum iken, beynin bunu 'olgunlaşmış bir elma' olarak tanımlaması algıdır.
Alıştırma 2myders hazırladı
Renk vizyonunu açıklayan Üç Renk Kuramı (Trichromatic Theory) ile Karşıt Süreç Kuramı (Opponent-Process Theory) arasındaki farkları araştırıp karşılaştırınız.
Yanıt / ipucu
Üç Renk Kuramı, retinadaki kırmızı, yeşil ve maviye duyarlı üç farklı koni hücresinin çalışmasına odaklanırken; Karşıt Süreç Kuramı, renklerin birbirine zıt çiftler (kırmızı-yeşil, mavi-sarı) halinde işlendiğini savunur. İlk kuram koni hücreleri düzeyindeki renk algısını, ikinci kuram ise daha sonraki nöral aşamalarda gerçekleşen ardıl görüntü (afterimage) gibi olguları açıklar.
Alıştırma 3myders hazırladı
Gestalt psikologlarının ortaya koyduğu Law of Proximity (Yakınlık Yasası) ve Law of Closure (Tamamlama Yasası) ilkelerine çevrenizden birer görsel örnek bularak bu ilkelerin nasıl çalıştığını tartışınız.
Yanıt / ipucu
Yakınlık Yasası, birbirine yakın duran nesnelerin bir grup olarak algılanmasını açıklar (örneğin, yan yana duran sütunlar halinde dizilmiş kelimeler). Tamamlama Yasası ise beynimizin eksik çizgileri birleştirerek bütünsel bir şekil algılamasını sağlar (örneğin, kesik çizgilerle çizilmiş bir daireyi tam bir daire olarak görmemiz).
Alıştırma 4myders hazırladı
İşitme sisteminde frekansların nasıl algılandığını açıklayan Yer Kuramı (Place Theory) ile Zaman Kuramı (Temporal Theory) arasındaki farkları ve hangi frekanslarda etkili olduklarını açıklayınız.
Yanıt / ipucu
Yer Kuramı, yüksek frekanslı seslerin kokleadaki baziler zarın farklı bölgelerini uyararak algılandığını savunur. Zaman Kuramı ise nöronların ateşleme sıklığının ses dalgasının frekansıyla eşleştiğini belirtir ve bu kuram daha çok düşük frekanslı seslerin algılanmasını açıklamakta etkilidir.
Alıştırma 5myders hazırladı
Kapı Kontrol Ağrı Kuramı'nı (Gate-Control Theory of Pain) temel alarak, bir yerimizi çarptığımızda orayı ovuşturmanın veya dikkatimizi başka yöne çekmenin ağrı hissini nasıl azalttığını açıklayınız.
Yanıt / ipucu
Bu kurama göre, omurilikte ağrı sinyallerinin geçişini kontrol eden bir 'kapı' bulunur. Ovuşturma gibi dokunma duyuları bu kapıyı kapatacak rakip sinyaller gönderirken, dikkat dağıtma gibi bilişsel süreçler de beyinden aşağıya inen sinyallerle kapıyı kapatarak ağrı hissinin beyne ulaşmasını engeller veya azaltır.
