Ana Sayfa » Anadolu Üniversitesi AÖF » Kamu Yönetimi Lisans Programı » Kamu Maliyesi

Ünite 4: Kamu Maliyesinde Karar Alma — Kavram Eşleştirme

Tur 1 / 40 / 5 eşleşti

Önce bir kavram seç, sonra karşılığı olan tanıma dokun.

Kavramlar

Tanımlar

Yukarıdan bir kavram seç.

Piyasa ve Siyasal Karar Alma — Piyasada karar birimi para iken, siyasal süreçte oydur. Siyasal süreçte kesinlik bulunmaz ve zorlama unsuru daha baskındır.

Fayda Maksimizasyonu — Seçmenlerin kamusal mallardan sağlanan faydayı en üst düzeye çıkarma çabasını ifade eder. Seçmen oy verirken bu rasyonel güdüyle hareket eder.

Oy Maksimizasyonu — Siyasi partilerin ve politikacıların iktidara gelebilmek veya yeniden seçilmeyi garanti etmek için oylarını en çoklaştırma çabasıdır.

Bürokrasi ve Bütçe Maksimizasyonu — Bürokratların kendi imkanlarını, etki alanlarını, şöhretlerini ve dairelerinin bütçesini maksimize etmeye çalışmasıdır.

Rant Kollama — Çıkar ve baskı gruplarının devlet tarafından suni olarak yaratılan rantları elde etmek için yaptıkları faaliyet ve harcamalardır. Örnek: Monopol veya kota kollama.

Partiyle Özdeşleşme Modeli — Seçmenin bir partiye karşı duyduğu bağlılığı temel alan oy verme yaklaşımıdır. Bir futbol takımı taraftarlığına benzetilebilir.

Antony Downs'un Rasyonel Tercih Yaklaşımı — Seçmenin, tuttuğu partinin kazanma şansı varsa oy vereceğini, yoksa en sevmediği partinin kazanmasını engellemek için oy kullanacağını savunan yaklaşımdır.

Çoğunluk Sistemi — Seçimde en çok oyu alan parti veya adayın kazandığı sistemdir. Tek turlu (basit) ve iki turlu (mutlak) olarak uygulanır.

Nispi Temsil Sistemi — Partilerin seçim çevresinde aldıkları oy oranına göre milletvekili çıkarmasını sağlayan seçim sistemidir.

Siyasal Devşirme — Siyasi partilerin kendi içlerinde uyguladıkları aday gösterme ve seçim mekanizmaları ile profesyonel siyasetçileri yetiştirmesi işlevidir.

Baskı Grubu — Ortak çıkar etrafında birleşen çıkar grubunun, siyasal iktidarı etkileyerek ödünler koparmaya çalışması durumunda aldığı kimliktir.

Metodolojik Bireyselcilik İlkesi — Toplumda alınan bütün kararların bireylerin rasyonel tercihlerine göre şekillendiğini savunan Kamu Tercihi Teorisi ilkesidir.

Politik Mübadele (Mübadele Paradigması) — Siyasal karar alma mekanizmasının, taraflar (seçmen ve politikacı) arasında gerçekleşen politik bir ticaret olduğunu savunan ilkedir.

Rasyonel Bilgisizlik ve İlgisizlik — Downs'un tanımıyla, seçmenin oyunu değiştirmeyeceğini bilerek bilgi toplama maliyetine katlanmaması ve seçimlerle ilgilenmemesidir.

Politik Miyopluk — Politikacıların oy maksimizasyonu için uzun vadeli projeler yerine kısa vadeli, popülist ve seçmeni hoşnut edici harcamaları tercih etmesidir.

Ortanca Seçmen Teoremi — Siyasilerin oylarını artırmak için toplumda en büyük çoğunluğu oluşturan ortanca seçmenin tercihlerine yönelmesidir.

Geniş Anlamda Kamu Harcamaları (Sosyoekonomik Tanım) — Genel ve özel bütçeler yanında fonlar, KİT'ler, sosyal güvenlik kurumları ve yerel yönetimlerin yaptığı tüm harcamaları kapsayan tanımdır.