Ana Sayfa » Anadolu Üniversitesi AÖF » Kamu Yönetimi Lisans Programı » Kamu Yönetimi

Ünite 7: İnsan Kaynakları Yönetimi — Kavram Eşleştirme

Tur 1 / 40 / 5 eşleşti

Önce bir kavram seç, sonra karşılığı olan tanıma dokun.

Kavramlar

Tanımlar

Yukarıdan bir kavram seç.

İnsan Kaynakları Yönetimi — Klasik personel yönetiminden paradigmatik bir kopuşu ifade eden, çalışanı kurumun edilgen bir unsuru değil 'öz sermayesi' olarak gören ve bilgi toplumunda stratejik avantaj sağlayan dinamik bir yönetim sürecidir. Örn. Çalışanın sadece özlük haklarıyla değil, alternatif becerilerle eğitilmesi ve performansı ile ilgilenilmesi.

Liyakat — Bir görevi başarıyla yapabilme gücü, yeterliliği ve ehliyeti ifade eden; kamu görevlerine girişin ve yükselişin yalnızca başarı ve yeterlik ölçütüne dayandırıldığı temel ilkedir. Örn. Açık yarışma sınavlarıyla en yetenekli adayların kamu görevine seçilmesi.

Kariyer — Kişinin kendini bir uzmanlığa adaması veya aralarında ilişki bulunan görevler dizisindeki yükselme süreci olup memurluğun emekli oluncaya kadar sürdürülen meslek durumuna getirilmesidir. Örn. Bir memurun genç yaşta girip uzmanlaşarak üst derecelere kadar ilerlemesi.

Sınıflandırma — Hiyerarşik bağlantıları olan hizmet gruplarından aynı veya benzer nitelikteki işlerin gruplandırılarak rasyonel esaslara bağlanmasıdır. Örn. 657 sayılı Kanun'da devlet memurlarının 12 ayrı hizmet sınıfına ayrılması.

Kadro (Position) Sınıflandırması — Önceliğin iş üzerinde olduğu, önce iş tanımlaması ve analizinin yapılıp ardından uygun nitelikteki personelin seçildiği dar uzmanlaşmaya dayalı sistemdir. Örn. ABD'de sekreterlik işi için detaylı görev tanımı ve becerilerin önceden belirlenerek personel seçilmesi.

Rütbe (Rank) Sınıflandırması — Önceliğin işe değil, görevi yapacak kişinin bireysel niteliklerine, öğrenim ve mesleki formasyonuna verildiği personel sınıflandırma sistemidir. Örn. Türkiye'deki memurluk rejiminde kişilerin öğrenim durumlarına göre derece ve kademelerde yükselmesi.

Performans — Planlanmış bir etkinlik sonucunda ulaşılan nicel ve nitel neticeyi, hedeflere varma düzeyini ve kaynakların verimli kullanılmasını ifade eden kavramdır. Örn. Kurumsal performans programı ile bir yılda yürütülecek faaliyetlerin ve hedeflerin belirlenmesi.

Tarafsızlık — Kamu personelinin görevini yaparken dil, din, ırk, cinsiyet, siyasi düşünce gibi nedenlerle ayrım yapmadan herkese karşı yansız ve keyfilikten uzak davranmasıdır. Örn. Memurların siyasi partilere üye olamaması ve görevde siyasi beyanda bulunamaması.

Derece — Her hizmet sınıfı içinde 1'den 15'e kadar uzanan hiyerarşik basamakların her birine verilen addır. Örn. 4 yıllık yüksekokul mezunlarının 9. derecenin 1. kademesinde göreve başlaması.

Kademe — Derece içerisinde görevin önemi veya sorumluluğu artmadan memurun aylığındaki ilerleyiş adımıdır. Örn. Bir memurun kademe ilerlemesi yapabilmesi için bulunduğu kademede en az 1 yıl çalışmış olması şartı.

Asli Memur — Adaylık süresi içinde temel, hazırlayıcı eğitim ve staj devrelerinin her birinde başarılı olarak adaylığı kaldırılan ve sadakat yemini eden kişidir. Örn. 1 yıllık adaylık dönemi biten memurun asli memurluğa atanması.

Sözleşmeli Personel — Zaruri ve istisnai hallerde özel bir meslek bilgisine ihtiyaç gösteren geçici işlerde, Cumhurbaşkanınca belirlenen esaslara göre mali yılla sınırlı olarak sözleşmeyle çalıştırılan görevlidir. Örn. Kalkınma planındaki önemli projelerde özel uzmanlıkla istihdam edilen personel.

Hizmet İçi Eğitim — Personelin hizmete alındıktan sonra, çalıştığı kurumda mesleki yönden yetiştirilmesini, bilgilerinin artırılmasını sağlamaya yönelik eğitim faaliyetidir. Örn. Gümrük memurlarının işe başladıktan sonra yeni mevzuat ve uygulama konusunda eğitime tabi tutulması.

İş Rotasyonu — Personelin sürekli yapmakta olduğu işten başka değişik bir birimde bir süre çalıştırılarak farklı işleri öğrenmesini ve deneyim kazanmasını sağlayan yöntemdir. Örn. Bir personelin muhasebe biriminden alınıp bir süre insan kaynakları biriminde çalıştırılması.

Yönetime Katılma — Kamu hizmetleriyle ilgili karar süreçlerinin hazırlanması ve uygulanması aşamalarına, doğrudan veya dolaylı olarak etkileneceklerin katkıda bulunabilmesidir. Örn. Stratejik plan hazırlanırken iç ve dış paydaşların görüşlerine başvurulması.

Entelektüel Sermaye — Bilgi toplumunda ön plana çıkan, bilgiyi üreten ve kullanan insan unsurunu ifade eden stratejik üstünlük kaynağıdır. Örn. İşletmelerin fiziki makineler yerine bilgiye sahip nitelikli insan kaynağına yatırım yapması.

Kanunsuz Emir — Anayasa ve kanunlara açıkça aykırı olan, hiçbir surette yerine getirilemeyen ve yerine getiren kişinin cezai sorumluluk taşıdığı üst talimatıdır. Örn. Bir üstün memura suç teşkil eden bir evrakı imzalatmak istemesi durumunda emrin reddedilmesi zorunluluğu.