İnfografik
Ana Sayfa » Anadolu Üniversitesi AÖF » Kamu Yönetimi Lisans Programı » Kamu Yönetiminde Çağdaş Yaklaşımlar
← Ünite 5
Kamu Yönetiminde Çağdaş Yaklaşımlar

Ünite 5: E-devlet ve Türkiye’de Uygulamalar

18 Aralık 2008
Türkiye'nin ortak kamu hizmeti sunum platformu olan e-Devlet Kapısı (www.turkiye.gov.tr) bu tarihte resmen hizmete açılmıştır. Portalın teknik altyapısı ve işletimi Türksat A.Ş. tarafından yürütülmektedir.
5070 Sayılı Kanun
2004 yılında yürürlüğe giren Elektronik İmza Kanunu'dur. Bu kanunla elektronik imzanın hukuki çerçevesi çizilmiş ve ıslak imza ile eşdeğer hukuki sonuçlar doğurması sağlanmıştır.
12 Eylül 2018
Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemine geçişin ardından, kamunun dijital dönüşümünü koordine etmek üzere kurulan Cumhurbaşkanlığı Dijital Dönüşüm Ofisi'ne ilk başkan olarak Dr. Ali Taha Koç bu tarihte atanmıştır.
2010 Anayasa Değişikliği
Anayasa'nın 20. maddesine eklenen fıkra ile kişisel verilerin korunmasını isteme hakkı anayasal bir hak olarak güvence altına alınmıştır. Bu düzenleme e-devletin hukuki altyapısı için dönüm noktasıdır.

Anahtar Kavramlar

BilişimBilginin, özellikle elektronik makineler aracılığıyla düzenli ve ussal biçimde işlenmesini inceleyen uygulamalı bilim dalıdır. TDK'ye göre enformatik olarak da adlandırılan bu disiplin, bilgi saklama, erişim ve iletim yöntemlerini kapsar.
E-DönüşümBilgi ve iletişim teknolojilerinin sunduğu olanaklarla hem toplumsal hem de örgütsel düzeyde gerçekleşen yapısal, yasal ve kültürel değişim sürecidir. Kamu, özel sektör ve STK'lerin çevrimiçi hizmet sunma çabalarını ifade eder.
E-DevletKamu hizmetlerinde etkinlik sağlamak, demokratik süreçleri iyileştirmek ve kamusal politika süreçlerini güçlendirmek amacıyla kamu idaresinde bilgi ve iletişim teknolojilerinin kullanılmasıdır. Devlet ile vatandaş, iş dünyası ve diğer kurumlar arasındaki ilişkileri dijitalleştirir.
E-HizmetDevletin bilgi ve iletişim teknolojilerini kullanarak vatandaşlara, iş dünyasına ve diğer kurumlara sunduğu elektronik hizmetlerdir. E-posta, internet portalları ve mobil uygulamalar bu hizmetlerin sunum araçlarıdır.
Sayısal UçurumBilgi ve iletişim teknolojilerine erişimi olanlar ile olmayanlar arasındaki sosyo-ekonomik ve coğrafi eşitsizlik durumudur. Yaş, cinsiyet, gelir grubu ve eğitim durumu gibi değişkenlere göre ölçülmektedir.
Elektronik İmza5070 sayılı Kanun'da tanımlandığı üzere, başka bir elektronik veriye eklenen veya mantıksal bağlantısı bulunan, kimlik doğrulama amacıyla kullanılan elektronik veridir. Mesajın bütünlüğünü ve gönderenin kimliğini garanti eder.
Kayıtlı Elektronik Posta (KEP)Resmi yazışmaların elektronik ortamda mevzuata uygun, uluslararası standartlarda ve teknik olarak güvenli bir şekilde yapılmasına imkan sağlayan sistemdir. Gönderinin teslim edildiğine dair hukuken geçerli delil seti oluşturur.
MERNİSİçişleri Bakanlığı tarafından yürütülen, nüfus kayıtlarının elektronik ortamda tutulmasını ve merkezi bir veri tabanından paylaşılmasını sağlayan Merkezi Nüfus İdaresi Sistemi'dir. E-devlet projelerinin temel nüfus altyapısını oluşturur.
TAKBİSTapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü tarafından yürütülen, ülke genelindeki tapu ve kadastro bilgilerinin elektronik ortama aktarılarak sorgulanmasını sağlayan Tapu ve Kadastro Bilgi Sistemi'dir.
MERSİSTicaret Bakanlığı tarafından yürütülen, ticaret sicili işlemlerinin ve şirket kayıtlarının tek bir merkezi numara üzerinden çevrimiçi olarak gerçekleştirilmesini sağlayan Merkezi Sicil Kayıt Sistemi'dir.
Siber GüvenlikBilgi ve iletişim teknolojileri, internet ve web teknolojileriyle örülen sanal alanda gizlilik, bütünlük ve erişilebilirlik gibi güvenlik unsurlarının sağlanmasını ifade eden geniş kapsamlı bir alandır.
Bilgi GüvenliğiBilişim ortamlarında yer alan bilgilerin, donanımların, yazılımların ve bilgi sistemlerinin yetkisiz erişim, ifşa, değişiklik ve imha gibi tehditlerden korunması sürecidir.
Mobil Devlet (m-Devlet)Kamu bilgi ve hizmetlerinin mobil teknolojiler, akıllı telefonlar, tabletler ve kablosuz ağlar aracılığıyla zaman ve mekan sınırı olmaksızın vatandaşlara sunulması ve kamuda iş süreçlerinin mobil olarak örgütlenmesidir.
E-DemokrasiVatandaşların internet ve bilişim teknolojileri aracılığıyla siyasi süreçlere, kamu politikalarının oluşturulmasına ve karar alma mekanizmalarına etkin bir şekilde katılımının sağlanması sürecidir.
Sosyal MedyaBireylerin fikirlerini, deneyimlerini ve görüşlerini paylaşmak, birbirleriyle anlık iletişim ve etkileşim kurmak amacıyla kullandıkları çevrimiçi platformlar ve ağlardır.
Bilgi SavaşıAskeri ve politik hedefleri desteklemek amacıyla, kriz veya savaş dönemlerinde hasım tarafın bilgi altyapılarını, sistemlerini ve süreçlerini bozmaya, engellemeye veya imha etmeye yönelik faaliyetler bütünüdür.
Etikİnsan eylemlerini, değerlerini, ahlaki bakımdan doğru ve yanlış olanın niteliğini araştıran felsefe dalıdır. Örgütsel yaşamda işlerin nasıl yapılması gerektiğine rehberlik eden ilke ve standartları belirler.
AhlakToplum içinde bireylerin davranışlarını ve birbirleriyle olan ilişkilerini düzenleyen, zamanla oluşan ve toplumsal yaptırımı bulunan kurallar, değerler ve gelenekler bütünüdür.
Yönetsel EtikKamu yönetiminde ve örgütsel işleyişte karar alıcıların ve çalışanların görevlerini yerine getirirken uymaları gereken ahlaki ilkeler, dürüstlük standartları ve davranış kurallarıdır.
Kamu YararıKamusal karar ve uygulamaların bireysel veya grup çıkarları yerine, toplumun genelinin refahını, huzurunu ve ortak çıkarlarını gözeterek yürütülmesi ilkesidir.
Etik KodBelirli bir meslek veya kurum için belirlenmiş, çalışanların uyması gereken doğru davranış kurallarını, ahlaki ilke ve standartları yazılı olarak ortaya koyan düzenlemelerdir.
Etik AltyapıBir kamu yönetiminde veya kurumda etik kültürü destekleyen yasal düzenlemeler, siyasal irade, denetim mekanizmaları, etik liderlik ve eğitim programlarının oluşturduğu bütünsel yapıdır.
Etik LiderlikYöneticilerin karar ve davranışlarında etik ilkelere uyması, çalışanlarına bu konuda örnek (rol model) olması ve kurumda etik bir iklim yaratması sürecidir.
Kural Temelli EtikEtik davranış kurallarının ve yaptırımlarının yasal mevzuatla ayrıntılı olarak belirlendiği, çalışanların dış denetim ve sıkı gözetim yoluyla kurallara uymaya zorlandığı yaklaşımdır.
Dürüstlük Temelli EtikÇalışanların etik değerleri içselleştirmesini, ahlaki yeterlilik kazanmasını ve dış zorlama yerine iç denetim (özdenetim) mekanizmasıyla doğru davranmasını hedefleyen yaklaşımdır.

Diğer Önemli Bilgiler

TUENA 1997 Araştırması

Ulaştırma Bakanlığı ve TÜBİTAK tarafından yürütülen Türkiye Ulusal Enformasyon Altyapısı Anaplanı çalışması kapsamında yapılan, Türkiye'de sayısal uçurumun boyutlarını tespit eden ilk resmi araştırmadır.

6 Mart 2015

Kalkınma Bakanlığı koordinasyonunda hazırlanan ve 8 eksen ile 72 eylemi barındıran '2015-2018 Bilgi Toplumu Stratejisi ve Eylem Planı' bu tarihte Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.

11 Haziran 2012

Bakanlar Kurulu tarafından 'Ulusal Siber Güvenlik Çalışmalarının Yürütülmesi, Yönetilmesi ve Koordinasyonuna İlişkin Karar' alınmış ve bu karar doğrultusunda Türkiye'de Siber Güvenlik Kurulu kurulmuştur.

Enigma Cihazı

İkinci Dünya Savaşı sırasında Nazi Almanyası tarafından askeri haberleşmeyi şifrelemek için kullanılan elektro-mekanik cihazdır. Bu şifrelerin müttefikler tarafından çözülmesi savaşın seyrini değiştirmiştir.

ECHELON Sistemi

Soğuk Savaş döneminde ABD ve İngiltere istihbarat ittifakı tarafından Doğu Bloku'nu izlemek amacıyla kurulan, günümüzde dünya genelindeki iletişim trafiğini kelime filtreleriyle takip eden küresel izleme sistemidir.

TS ISO/IEC 27001

Kuruluşlarda bilgi güvenliği yönetim sisteminin (BGYS) kurulması, işletilmesi, izlenmesi ve sürekli iyileştirilmesi için uluslararası gereksinimleri belirleyen temel belgelendirme standardıdır.

10 Ocak 2018 İstatistiği

Bu tarih itibarıyla Türkiye e-Devlet Kapısı'nda kayıtlı kullanıcı sayısı 41.221.847'ye ulaşmış; portal üzerinden 493 kuruma ait 4.145 kamu hizmeti ve 1.890 mobil hizmet sunulmuştur.

6698 Sayılı Kanun

2016 yılında yürürlüğe giren Kişisel Verilerin Korunması Kanunu'dur. E-devlet uygulamalarında vatandaşların kişisel verilerinin işlenmesi ve korunmasına dair usul ve esasları düzenler.

e-Dönüşüm Türkiye Projesi

58. ve 59. Hükümetlerin Acil Eylem Planı kapsamında 2003 yılında başlatılan, Türkiye'nin bilgi toplumuna geçiş sürecini hızlandıran ve e-devlet kapısının kurulmasını öngören temel projedir.

12 Kasım 2012 Sözleşmesi

Kalkınma Bakanlığı ile McKinsey Danışmanlık Hizmetleri arasında imzalanan ve 2020 yılını hedefleyen yeni bilgi toplumu stratejisinin yenilenmesine yönelik 30 hafta süren hizmet alımı sözleşmesidir.

Sınavda Dikkat Et

  • E-Devlet Kapısı'nın açılış tarihi (18 Aralık 2008) ve altyapı sorumlusu kurum (Türksat A.Ş.) sınavlarda sıkça sorulmaktadır, mutlaka ezberleyin.
  • Bilişim kelimesinin isim babasının Prof. Dr. Aydın Köksal olduğunu ve Yunus Emre'nin 'bilişelim' kelimesinden türetildiğini unutmayın.
  • E-devletin dört temel ortak platformunu (MERNİS, TAKBİS, TUCBS, MERSİS) ve bunların hangi alanlara (Nüfus, Mülkiyet, Coğrafi, Mali) karşılık geldiğini eşleştirerek çalışın.
  • Sayısal uçurum kavramının tanımını ve bireysel düzeyde hangi değişkenlere (yaş, cinsiyet, gelir, eğitim, bölge) göre ölçüldüğünü iyi bilin.
  • Etik ve hukuk arasındaki farkı karıştırmayın; hukuk 'nelerin yapılacağını' (yasal olanı), etik ise 'nelerin yapılması gerektiğini' (doğru olanı) gösterir.
  • ISO 27001 standardının bilgi güvenliği yönetim sistemi (BGYS) ile doğrudan ilgili olduğunu ve siber güvenlik kurulunun başkanının Ulaştırma Bakanı olduğunu unutmayın.