Makine KırıcılığıEndüstri ilişkilerinin henüz kurumsallaşmadığı erken sanayileşme döneminde, çalışanların yaşam standartlarını, işlerini ve toplumsal konumlarını korumak amacıyla yeni makinelere, hammaddelere veya işveren mülkiyetine zarar vermesi eylemidir. Bu eylemler, doğrudan teknoloji düşmanlığından ziyade bir hak arama ve baskı kurma yöntemi olarak kullanılmıştır.
Luddizm1811-1813 yılları arasında İngiltere'de tekstil sektöründe ortaya çıkan, yüksek örgütlülük düzeyine ve gizli devrimci eğilimlere sahip, makine kırmaya dayalı simgesel toplumsal hareket tarzıdır. Hareket, adını eylemlerin lideri olarak gösterilen yarı efsanevi Ned Ludd figüründen almaktadır.
Ned LuddTarihsel olarak makine kırıcılığı eylemlerine esin kaynağı olan, eylemcilerin mektuplarında 'General', 'Kral' veya 'Yüzbaşı' unvanlarıyla imza olarak kullandıkları yarı efsanevi ve destansı sözde liderdir. Anlatılara göre 1779'da Leicestershire'da dokuma makinelerini parçalayan Edward Ludlam isimli gençten esinlenilmiştir.
Yeni-LuddizmGünümüzde nükleer, kimyasal ve biyogenetik gibi doğayı ve insanlığı tehdit eden yıkıcı teknolojilere karşı çıkan, ekolojik dengeyi ve sürdürülebilir bir geleceği savunan toplumsal harekettir. Tarihsel Luddizmden farklı olarak fiziksel şiddet içermez ve tüketici merkezli bir kaygıdan beslenir.
İsyanla Toplu PazarlıkEric Hobsbawm tarafından tanımlanan, endüstri ilişkilerinin kurumsallaşmadığı dönemlerde işçilerin işverene taviz verdirmek, ücretleri artırmak veya çalışma koşullarını iyileştirmek amacıyla makinelere ve mülkiyete zarar vererek gerçekleştirdikleri doğrudan eylem tarzıdır. 1740'lardaki madenci isyanları bu duruma klasik bir örnektir.
Çitleme Hareketiİngiltere'de Parlamento kararlarıyla ortak mülkiyete ait tarım topraklarının çitlerle çevrilerek özel mülkiyete dönüştürülmesi sürecidir. Bu süreç, tarımsal alanları daraltarak köylüleri dokuma sektörü için koyun yetiştiriciliğine yönlendirmiş ve kırsaldan kentlere yoğun iş gücü göçüne neden olmuştur.
Seçici KırıcılıkMakine kırıcılarının eylemleri sırasında tüm makinelere rastgele saldırmak yerine, sadece işsizliği artıran, ücretleri düşüren ve kalitesiz üretim yapan işverenlerin tezgâhlarını hedef almasıdır. Adil çalışan ve tam ücret ödeyen dürüst imalatçıların makinelerine dokunulmamıştır.
KolektivizmTopluluğun ortak çıkarlarını, haklarını ve refahını bireysel çıkarların önünde tutan, endüstri ilişkilerinde çoğulcu modelle ilişkilendirilen ilkesel yaklaşımdır. Sendikacılık ve toplu pazarlık gibi mekanizmalar kolektivizmin kurumsal yansımalarıdır.
Kolektif EylemBelirli bir toplumsal grubun veya çalışan kesimin, ortak çıkarlarını korumak, seslerini duyurmak ya da toplumsal değişim yaratmak amacıyla rasyonel bir şekilde bir araya gelerek birlikte hareket etmesi sürecidir.
Mobilizasyon KuramıCharles Tilly tarafından geliştirilen ve kolektif eylemleri çıkar, örgüt, mobilizasyon, fırsat ve eylem bileşenleri üzerinden açıklayan kuramdır. Kuram, grupların ortak hedefler doğrultusunda kaynakları nasıl denetim altına aldığını inceler.
E-Sendika (Siber Sendika)Bilişim ve iletişim teknolojilerini, interneti ve dijital platformları sendikal örgütlenme, üye ilişkileri, toplu pazarlık ve uluslararası dayanışma süreçlerine entegre eden modern sendikacılık modelidir. Arthur Shostak bu modelin en önemli kuramsal savunucusudur.
Cyber-picketingİnternet çağında sendikaların ve çalışanların, fiziksel grev gözcülüğüne ek olarak veya onun yerine, işverenlerin web sitelerini, e-posta sistemlerini veya dijital iletişim kanallarını protesto amacıyla bloke etmesi veya sanal ortamda protestolar düzenlemesi eylemidir.
Yeni UluslararasılaşmaEric Lee tarafından kavramsallaştırılan, internet ve yeni iletişim teknolojileri sayesinde dünya genelindeki işçi örgütlerinin ve sendikaların anlık bilgi akışı sağlayarak küresel düzeyde ortak protestolar ve dayanışma kampanyaları düzenleyebilmesi durumudur.
SOLINET1980'lerin ortalarında Kanada Kamu Çalışanları Sendikası (CUPE) tarafından kurulan ve ulusal düzeyde sendikalar arasında iletişimi ve koordinasyonu sağlamayı amaçlayan tarihteki ilk bilgisayar tabanlı sendikal dayanışma ağıdır.
KırpıcılarSanayi Devrimi öncesinde İngiltere'de kumaşın bitirilmesi sürecinde çalışan, yüksek uzmanlığa, toplumsal saygınlığa ve göreceli olarak yüksek ücretlere sahip seçkin zanaatkâr grubudur. Hav makinelerinin ortaya çıkışı doğrudan bu grubun ayrıcalıklı konumunu hedef almıştır.
