İnfografik
← Ünite 6
Vergi Uygulamaları

Ünite 6: Gayrimenkul Vergileri, Taşıtlarda ve Ölüm Hâlinde Vergileme

Büyükşehirlerde Emlak Vergisi Oranları
Emlak vergisine konu olan bina, arsa veya arazinin büyükşehir belediyesi sınırları ya da mücavir alanları içinde yer alması halinde, kanunda belirtilen standart vergi oranları tam iki kat (%100 artırımlı) olarak uygulanır.
Yeni Konutlarda 5 Yıllık Emlak Vergisi İstisnası
Yeni inşa edilen konutların vergi değerinin 1/4'ü, inşaatın tamamlandığı yılı izleyen yıldan itibaren 5 yıl süreyle emlak vergisinden istisnadır. Bu istisna tutarı hiçbir şekilde 2.500 TL'den az olamaz.
Arazi Vergisi İstisna Sınırı
Belediye ve mücavir alan sınırları içinde bulunan arazilerin toplam vergi değerinin 10.000 TL'lik kısmı emlak vergisinden istisnadır. Bu muafiyet sadece araziler için geçerli olup, arsalar kapsam dışındadır.
2019 Yılı Değer Artışı Kazancı İstisnası
2019 takvim yılında gayrimenkul satışından elde edilen değer artışı kazançlarının 14.800 TL'si gelir vergisinden istisnadır. Safi kazancın bu tutarı aşmaması halinde beyanname verilmez.

Anahtar Kavramlar

BinaYapıldığı madde ne olursa olsun, gerek karada gerek su üzerindeki sabit yapıların tamamını kapsayan ve emlak vergisinin konusuna giren taşınmaz unsurdur.
ArsaBelediye imar planları ile iskân bölgesine alınmış ve parsellere ayrılmış, emlak vergisi oranları normal araziye göre daha yüksek uygulanan arazi türüdür.
Taşınmaz Kültür Varlıklarının Korunması Katkı Payı (TKVKKP)Yıllık olarak tahakkuk eden emlak vergisinin %10'u oranında hesaplanan ve emlak vergisi taksitleriyle birlikte belediyeye ödenen yasal katkı payıdır.
Değer Artışı KazancıMiras ve bağış hariç olmak üzere, gayrimenkullerin iktisap tarihinden itibaren 5 yıl içinde elden çıkarılması sonucu oluşan ve gelir vergisine tabi olan kazançtır.
İvazsız İntikalMiras, bağış, hibe veya çekiliş gibi herhangi bir karşılık ödenmeksizin, bir mal veya hakkın mülkiyetinin bir başkasına geçmesi işlemidir.
Sıfır Oranlı Emlak VergisiTürkiye sınırları içinde brüt 200 m2'yi geçmeyen tek meskene sahip olan emekli, gazi, engelli ve şehit yakınlarına uygulanan indirimli emlak vergisi oranıdır.
Ön TarhiyatVeraset ve intikal vergisinde, mükellefin beyanname vermesinin ardından beyan ettiği değerler üzerinden ilk 15 gün içinde yapılan geçici vergi hesaplama işlemidir.
Kesin TarhiyatÖn tarhiyattan sonra, idarenin beyan edilen malları resmi değerleme işlemine tabi tutarak ulaştığı nihai değer üzerinden yaptığı kesin vergi hesaplama sürecidir.
Vergi KabahatiVergi ziyaına yol açan veya şekli vergi ödevlerini ihlal eden, yaptırımı idari mercilerce kesilen para cezası olan kanuna aykırı fiillerdir.
Vergi SuçuKamu düzenini ihlal eden, kasıt unsuru barındıran ve yaptırımı mahkemelerce verilen hürriyeti bağlayıcı (hapis) ceza olan ağır vergi ihlalleridir.
Ceza EhliyetiKişinin işlediği kanuna aykırı fiiller dolayısıyla hukuki yaptırıma tabi tutulup tutulamayacağını belirleyen hukuki statüdür.
Vergi ZiyaıMükellefin veya sorumlunun vergilendirme ile ilgili ödevlerini zamanında yerine getirmemesi veya eksik yerine getirmesi yüzünden verginin zamanında tahakkuk ettirilmemesini veya eksik tahakkuk ettirilmesini ifade eder.
UsulsüzlükVergi kanunlarının mecbur kıldığı şekil ve usul hükümlerine riayet edilmemiş olması halinde uygulanan idari vergi kabahati türüdür.
Mücavir AlanBelediye sınırları dışında kalmakla birlikte, imar mevzuatı ve kentsel gelişim açısından belediyenin denetim ve sorumluluğuna verilen alanlardır.

Diğer Önemli Bilgiler

Yarışma ve Çekilişlerde Stopaj Oranı

Yarışma, çekiliş ve müşterek bahislerde kazanılan ikramiyelerden, kazananların beyanname vermesine gerek kalmaksızın, düzenleyenler tarafından ödeme anında %20 oranında vergi kesintisi yapılır.

Veraset ve İntikal Vergisi Taksit Süreleri

Tahakkuk eden veraset ve intikal vergisi, mükellefler tarafından tahakkuk tarihinden itibaren 3 yıl içinde, her yılın Mayıs ve Kasım aylarında olmak üzere toplam 6 eşit taksitte ödenir.

Mirasçıların Mirası Reddetme Süresi

Mirasçıların kendilerine intikal eden mirası ve dolayısıyla ölenin borçları ile vergi yükümlülüklerini reddedebilmeleri için kanunen belirlenen süre ölüm tarihinden itibaren 3 aydır.

Yİ-ÜFE Endekslemesi Koşulu

Gayrimenkulün elden çıkarılmasında maliyet bedelinin Yİ-ÜFE artış oranına göre endekslenebilmesi için, iktisap tarihi ile satış tarihi arasındaki fiyat artış oranının en az %10 veya üzerinde olması şarttır.

2019 Yılı Miras Payı İstisna Tutarları

2019 yılında eş ve çocukların her birine isabet eden miras payının 250.125 TL'si veraset vergisinden istisnadır. Ölenin çocuğunun bulunmaması halinde eşe isabet eden payın istisna tutarı 500.557 TL'ye yükselir.

Şans Oyunları Kesintilerinin Ödeme Süresi

Yarışma ve bahislerden kesilen %20 oranındaki vergiler, kesintiyi yapan kurumlar tarafından izleyen ayın yirminci günü akşamına kadar vergi dairesine beyan edilerek ödenmek zorundadır.

Sınavda Dikkat Et

  • Büyükşehir belediyesi sınırları içindeki taşınmazlarda emlak vergisi oranlarının 2 kat uygulandığını unutma; hesaplama sorularında bu detaya dikkat et.
  • Miras veya bağış yoluyla edinilen gayrimenkullerin satışında süreye bakılmaksızın değer artışı kazancı hesaplanmaz, bu sınavda çok sık sorulan bir tuzaktır.
  • Yeni konut inşaatı istisnasının inşaatın tamamlandığı yılı izleyen yıldan itibaren başladığına ve 5 yıl süreyle geçerli olduğuna dikkat et.
  • MTV mükellefiyetinin başlangıç tarihlerini karıştırmamak için aracın yılın ilk 6 ayında mı yoksa ikinci 6 ayında mı tescil edildiğini mutlaka kontrol et.
  • Veraset ve intikal vergisinde ölümün gerçekleştiği yerin (Türkiye içi 4 ay, yurt dışı 6 ay) beyanname süresini doğrudan değiştirdiğini aklında tut.
  • Yarışma ve çekiliş ikramiyelerinde kazananların beyanname vermediğini, verginin %20 stopaj yoluyla kaynağında kesildiğini unutma.