Emlak vergisinin konusunu, Türkiye sınırları içinde yer alan bina ve araziler oluşturmaktadır. Kanuni tanıma göre bina, yapıldığı malzeme ne olursa olsun, gerek karada gerekse su üzerindeki sabit yapıların tamamını kapsamaktadır. Arazi ise yeryüzü parçasını ifade etmekle birlikte, imar planları ile iskân bölgesine alınmış ve parsellenmiş olan arazi parçaları 'arsa' olarak adlandırılır. Emlak vergisi uygulamasında arsalar, arazinin özel ve daha yüksek oranlı bir türü olarak vergilendirilmektedir. Emlak vergisinin mükellefi, bina veya arazinin maliki, varsa intifa hakkı sahibi, her ikisi de yoksa bina veya araziyi malik gibi tasarruf eden gerçek veya tüzel kişilerdir. Paylı mülkiyet durumunda mükellefler hisseleri oranında, elbirliğiyle mülkiyette ise vergiden müteselsilen sorumlu olurlar. Emlak vergisine konu taşınmazların büyükşehir belediyesi sınırları veya mücavir alanları içinde bulunması durumunda, uygulanacak vergi oranları iki kat artırımlı olarak tatbik edilir. Emlak vergisi, mükelleflerin ilgili belediyelere verdikleri yazılı bildirimler esas alınarak tarh edilir. Bildirimlerin süresinde verilmemesi veya hiç verilmemesi durumunda vergi, idare tarafından re'sen tarh edilir. Vergi, tarh edildiği tarihte tahakkuk etmiş sayılır ve mükellefe tebliğ edilir. İzleyen yıllarda ise yeniden tebliğ edilmesine gerek kalmaksızın, her takvim yılının başında o yıl için kendiliğinden tahakkuk eder. Yıllık olarak hesaplanan emlak vergisinin üzerine, vergi tutarının %10'u oranında Taşınmaz Kültür Varlıklarının Korunması Katkı Payı (TKVKKP) eklenir. Tahakkuk eden emlak vergisi ve bu katkı payı, her yıl iki eşit taksitte ödenir. İlk taksit Mart, Nisan ve Mayıs ayları içerisinde, ikinci taksit ise Kasım ayı içerisinde taşınmazın bulunduğu yerdeki ilgili belediyeye yatırılmalıdır. Emlak vergisinde uygulanan muafiyetler genel olarak kamu kurumları, kamuya yararlı dernekler, organize sanayi bölgeleri, elçilikler ve askeri kuruluşlara ait mülklere yöneliktir. Bu muafiyetlerin uygulanabilmesi için ilgili mülklerden ticari bir gelir elde edilmemesi (gelir getirmeme şartı) gerekmektedir. Bunun yanında, yeni inşa edilen konutlar için 'Yeni Konut İnşaatı İstisnası' uygulanır. Buna göre, konut olarak kullanılan yeni binaların vergi değerinin 1/4'ü (2.500 TL'den az olmamak üzere) inşaatın bittiği yılı izleyen yıldan itibaren 5 yıl boyunca vergiden istisnadır. Arazi istisnasında ise belediye veya mücavir alan sınırları içinde bulunan arazilerin toplam vergi değerinin 10.000 TL'si vergiden istisna tutulmuştur. Bu istisna sadece araziler için geçerli olup, imar görmüş arsalara kesinlikle uygulanmaz. Binanın satılması durumunda, yeni satın alan kişi de kalan süre boyunca (5 yıllık sürenin sonuna kadar) yeni konut inşaatı istisnasından yararlanmaya devam edebilir. Sosyal bir amaç taşıyan 'Emekliler Muafiyeti' ise indirimli vergi oranı uygulamasıdır. Türkiye sınırları içinde brüt yüzölçümü 200 metrekareyi geçmeyen tek meskene sahip olan (intifa hakkı dahil) emekliler, gaziler, engelliler, şehitlerin dul ve yetimleri ile hiçbir geliri olmadığını belgeleyenlerin meskenlerine ait vergi oranını sıfıra indirmeye Cumhurbaşkanı yetkilendirilmiştir. Cumhurbaşkanı bu yetkisini kullanarak vergi oranını sıfır (0) olarak belirlemiştir. Tek meskene hisseli olarak sahip olunması durumunda, sıfır oranlı vergi uygulaması mükellefin hissesine isabet eden kısım için de geçerlidir. Ancak, muayyen zamanlarda dinlenme veya tatil amacıyla kullanılan yazlık, dağ evi, bağ evi gibi meskenler bu indirimli oran (sıfır vergi) uygulamasının kapsamı dışındadır. Gayrimenkullerin edinim tarihinden itibaren 5 yıl içinde elden çıkarılması durumunda doğan kazançlar, Gelir Vergisi Kanunu uyarınca 'Değer Artışı Kazancı' olarak vergilendirilir. Ancak miras veya bağış gibi karşılıksız (ivazsız) yollarla edinilen gayrimenkullerin satılmasından elde edilen kazançlar, iktisap süresi ne olursa olsun değer artışı kazancı kapsamına girmez ve vergilendirilmez. Değer artışı kazancında safi kazanç; satış bedelinden, elden çıkarılan gayrimenkulün maliyet bedeli, satıcının üzerinde kalan giderler ile ödenen vergi ve harçların düşülmesiyle hesaplanır. İktisap bedeli, elden çıkarıldığı ay hariç olmak üzere TÜİK tarafından belirlenen Yİ-ÜFE (TEFE) oranında endekslenerek güncellenir. Endeksleme yapılabilmesi için iktisap ile elden çıkarma arasındaki fiyat artış oranının en az %10 veya üzerinde olması şarttır. Gayrimenkul satışlarının ticari kazanç sayılması iki durumda gerçekleşir. Birincisi, satış işlemlerinin bir takvim yılı içinde birden fazla kez tekrarlanarak süreklilik arz etmesidir. İkinci durum ise satın alınan veya trampa yoluyla edinilen bir arazinin, edinme tarihinden itibaren 5 yıl içinde parsellenerek (arsa haline getirilerek) kısmen veya tamamen satılmasıdır. Bu durumlarda elde edilen gelir, değer artışı kazancı değil, ticari kazanç olarak gelir vergisine tabi olur. Motorlu Taşıtlar Vergisi, özel bir servet vergisi niteliğindedir. Verginin konusunu sadece motorlu kara, hava ve deniz taşıtları oluşturur; motoru bulunmayan taşıtlar ile kanuni tarifelerde yer almayan taşıtlar verginin konusuna girmez. MTV'nin mükellefi, taşıtın ilgili sicilde (örneğin trafik tescil sicilinde) adına kayıt ve tescil edildiği gerçek veya tüzel kişilerdir. Mükellefiyet, takvim yılının ilk altı ayı içinde kayıt ve tescil edilen taşıtlarda tescilin yapıldığı takvim yılının başından itibaren; ikinci altı ayında tescil edilenlerde ise ikinci altı aylık dönemin başından itibaren başlar. Mevcut bir taşıtın devredilmesi halinde, ilk altı ayda yapılan devirlerde devralan için mükellefiyet ikinci altı ayın başından, ikinci altı ayda yapılan devirlerde ise izleyen takvim yılının başından itibaren başlar. Tahakkuk eden Motorlu Taşıtlar Vergisi, her yıl Ocak ve Temmuz aylarında olmak üzere iki eşit taksitte ödenir. Takvim yılının ilk altı ayında taşıtın vergilendirilmesini etkileyecek teknik veya hukuki değişiklikler meydana gelirse, bu değişiklikler ikinci taksitte (Temmuz ayında) dikkate alınarak hesaplamaya dahil edilir. Veraset ve İntikal Vergisi, malların veraset (miras) yoluyla veya sağlar arasında karşılıksız (ivazsız) bir şekilde (hibe, bağış, çekiliş vb.) el değiştirmesini konu alır. Verginin mükellefi, bu yollarla karşılıksız olarak mal edinen gerçek veya tüzel kişilerdir. Mirasçıların mirası reddetmek için 3 aylık yasal süreleri vardır; bu süre içinde mirası reddedenlerin vergi yükümlülüğü de ortadan kalkar. Vergiden istisna edilen bazı edinimler mevcuttur. Ölene ait ev eşyaları, kişisel eşyalar, aile hatırası niteliğindeki tablo, kılıç, madalyalar ile örf ve adete uygun çeyiz, yüzgörümlüğü ve hediyeler vergiden muaftır. Ayrıca evlatlıklar dahil füruğ (çocuklar, torunlar) ve eşe isabet eden miras paylarının kanunla belirlenen maktu tutarları (2019 yılı için kişi başı 250.125 TL, füruğ yoksa eşe 500.557 TL) ile yarışma ve çekiliş ikramiyelerinin maktu tutarı (2019 yılı için 5.760 TL) istisna kapsamındadır. Beyanname verme süreleri intikal şekline ve ölümün gerçekleştiği yere göre değişir. Miras yoluyla intikallerde ölüm Türkiye'de gerçekleşmişse ölüm tarihinden itibaren 4 ay, ölüm yabancı ülkede gerçekleşmişse 6 ay içinde beyanname verilir. Diğer ivazsız intikallerde (bağış vb.) ise intikal tarihinden itibaren 1 ay içinde beyanname verilmesi zorunludur. Normal süreyi izleyen 15 günlük süre birinci ek süre, idarenin çağrısından sonraki 15 gün ise ikinci ek süredir. Veraset ve İntikal Vergisi beyan esasına dayanır. Mükellefler beyannameyi verdikten sonra, beyan edilen değerler üzerinden ilk 15 gün içinde 'ön tarhiyat' yapılır. Daha sonra vergi dairesi, beyan edilen malların gerçek değerini tespit etmek amacıyla değerleme yapar ve bu değerleme sonucunda kesinleşen tutar üzerinden 'kesin tarhiyat' gerçekleştirilir. Hesaplanan vergi, tahakkuk ettiği tarihten itibaren 3 yıl içinde, her yıl Mayıs ve Kasım aylarında olmak üzere toplam 6 eşit taksitte ödenir. Vergi tarifesi artan oranlı olup, miras yoluyla intikallerde daha düşük (%1 ila %10), sağlar arası ivazsız intikallerde ise daha yüksek (%10 ila %30) oranlar uygulanır. Bir şahsa ana, baba, eş ve çocuklarından ivazsız intikal olması durumunda, ivazsız intikal tarifesindeki oranların yarısı uygulanır. Yarışma, çekiliş, futbol ve at yarışları gibi müşterek bahislerde kazanılan ikramiyeler için kazanan kişilerin beyanname vermesi gerekmez. Bu organizasyonları düzenleyen gerçek veya tüzel kişiler, ikramiyeleri öderken %20 oranında vergi kesintisi (stopaj) yapmak ve kestikleri bu tutarları izleyen ayın yirminci günü akşamına kadar ilgili vergi dairesine beyan edip ödemekle yükümlüdürler. Vergi kanunlarında yer alan ödevlerin yerine getirilmemesi veya kanuni düzenlemelere aykırı davranılması durumunda vergi suçu veya kabahati oluşur. Kanuna aykırı fiiller, kamu düzenine verdikleri zararın derecesine göre idari yaptırım gerektiren 'vergi kabahatleri' ve adli yaptırım gerektiren 'vergi suçları' olarak ikiye ayrılır. Kabahatlerin yaptırımı idari para cezası iken, suçların yaptırımı hürriyeti bağlayıcı hapis cezasıdır. Gerçek kişilerde ceza ehliyeti medeni hukuktaki fiil ehliyeti ile ilişkilendirilmiştir. Fiil ehliyeti olmayan küçüklerin veya kısıtlıların vergi ödevleri kanuni temsilcileri (veli, vasi, kayyım) tarafından yerine getirilir. Bu ödevlerin ihlali durumunda kesilecek idari para cezalarının muhatabı doğrudan kanuni temsilcidir; temsil edilen kişiye rücu edilemez. Tüzel kişilerde ise vergi ödevleri kanuni temsilciler (yönetim kurulu, müdürler) tarafından yerine getirilir. Ancak idari para cezaları doğrudan tüzel kişi adına kesilir ve tüzel kişinin mal varlığından tahsil edilir. Tüzel kişinin mal varlığından tahsil edilemeyen cezalar, ödevleri yerine getirmeyen kanuni temsilcilerin şahsi mal varlıklarından tahsil olunur.